Cân nặng tăng nhanh khiến chị Giang (26 tuổi, TP.HCM) rối loạn nội tiết tố, 6 tháng mới có kinh nguyệt 1 lần nhưng rong kinh kéo dài.

Gần 10 năm nay, chị Giang tăng cân đều, từ 40kg lên 108kg, chu kỳ kinh nguyệt ngày càng thưa, 2-3 tháng/lần. Khoảng 2 năm nay, 6 tháng chị mới “đến tháng” 1 lần, mỗi lần đều bị rong kinh 20-25 ngày khiến cơ thể mệt mỏi, xuống sức, bất tiện khi làm việc.

Tự ti vì ngoại hình quá khổ, chị Giang đã thử nhiều biện pháp để giảm cân, từ nhịn ăn tinh bột, tập cường độ cao với huấn luyện viên tốn hàng chục triệu, uống trà, cà phê giảm cân… nhưng mỗi lần giảm được 3 – 4kg, rồi lại quay về mốc cũ, thậm chí còn tăng cân nhiều hơn.

Khi đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở phường Tân Sơn Hòa, quận Tân Bình cũ), chị nặng 108kg, cao 1m63.

TS.BS Lâm Văn Hoàng, Trưởng khoa Nội tiết – Đái tháo đường, BVĐK Tâm Anh TP.HCM, cho biết với chỉ số BMI 40.6, chị Giang béo phì ở mức độ nặng nhất, rối loạn nội tiết, gan nhiễm mỡ độ 2, rối loạn chuyển hóa lipid máu, nguy cơ gout cao do tăng axit uric máu kéo dài.

Tình trạng rối loạn kinh nguyệt, rong kinh của chị Giang được bác sĩ Hoàng giải thích do biến chứng của thừa cân, béo phì. Việc tăng cân liên tục, mô mỡ dư thừa sản xuất và chuyển hóa hormone sẽ làm cho cơ thể tiết ra một lượng hormon estrogen quá lớn. Đây là loại hormon chính điều hòa kinh nguyệt, khiến cho lớp nội mạc tử cung không thích nghi kịp, gây rối loạn kinh nguyệt. Sự mất cân bằng hormone dẫn đến rối loạn rụng trứng hoặc không rụng trứng, gây kinh nguyệt không đều.

Chị Giang cần giảm ít nhất 10% – 15% trọng lượng cơ thể sẽ giúp điều chỉnh chu kỳ kinh nguyệt và cải thiện sức khỏe sinh sản. Bên cạnh việc sử dụng thuốc ức chế thèm ăn, giảm đói, nhanh no, người bệnh được chuyên viên dinh dưỡng tư vấn chi tiết và cụ thể về chế độ ăn lành mạnh. Thời gian đầu, chị vẫn ăn theo sở thích nhưng nhờ tác dụng của thuốc, chị cảm thấy nhanh no, nhanh ngán, lượng thức ăn chỉ còn khoảng một nửa so với bình thường. Những bữa phụ, chị tăng cường thêm trái cây ít ngọt, sữa chua, nước dừa. Cùng với đó, chị cố gắng duy trì mỗi ngày đi bộ hoặc nhảy dây 15 – 30 phút.

Sau 1 tháng chị giảm 5kg, đến tháng thứ 2 giảm thêm 4kg, chu kỳ kinh nguyệt tuy vẫn dài khoảng 40 – 45 ngày nhưng đã đều hơn trước, hiện tượng rong kinh, ra máu nhiều đã giảm hẳn. “Tôi thấy khỏe hơn rất nhiều, sẽ cố gắng duy trì liệu trình để giảm còn dưới 70kg”, chị Giang nói.

Nghiên cứu cho thấy, 8,5% phụ nữ béo phì trong độ tuổi sinh sản bị rong kinh so với 4,8% ở những người có chỉ số BMI bình thường. Tỷ lệ kinh nguyệt không đều ở những bệnh nhân béo phì cũng cao hơn so với những người có chỉ số BMI bình thường.

Bác sĩ Hoàng cho biết, rối loạn kinh nguyệt không chỉ ảnh hưởng đến nội tiết mà còn trực tiếp làm tăng nguy cơ hiếm muộn hoặc vô sinh. Bên cạnh đó, rối loạn chu kỳ kinh nguyệt ở phụ nữ còn liên quan đến ung thư vú, ung thư nội mạc tử cung, bệnh tim mạch, nguy cơ phát triển tăng sản nội mạc tử cung tăng đáng kể ở phụ nữ thừa cân béo phì.

Nguyên tắc điều trị béo phì khoa học, an toàn và hiệu quả nhất là giảm năng lượng nạp vào cơ thể, (bằng cách thay đổi chế độ ăn, điều trị bằng thuốc hoặc phẫu thuật khi cần thiết), đồng thời tăng tiêu thụ năng lượng (bằng cách vận động, tập thể dục). Bác sĩ khuyến cáo không nên áp dụng những biện pháp giảm cân phi khoa học, đặc biệt trong chế độ ăn như cắt bỏ hoàn toàn tinh bột gây mất cân đối năng lượng, gây chóng mặt, teo cơ, thiếu hụt vitamin, rối loạn nước, điện giải trầm trọng hoặc gây suy giảm chức năng nhiều cơ quan…

*Tên người bệnh đã thay đổi