Ông Nicholas, 61 tuổi, bị trật khớp cùng đòn do tai nạn giao thông, không thể cử động vai, được bác sĩ nội soi khôi phục khả năng vận động.

Ông Nicholas Anthony (1963, Úc) đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM thăm khám trong tình trạng đau, yếu vai và cánh tay. Người bệnh cho biết gặp tai nạn giao thông vào khoảng 3 tuần trước, té ngã làm vai trái va chạm mạnh xuống mặt đường, gây đau và hạn chế vận động. Trong thời gian này, người bệnh được điều trị bảo tồn với nẹp đeo cố định khớp vai nhưng tình trạng không cải thiện.

Ngày 15/2, ThS.BS.CKI Hồ Văn Duy Ân – Trung tâm Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết người bệnh bị trật khớp cùng đòn độ 3 (mức độ tổn thương được phân thành 6 cấp). Khớp cùng đòn bị trật hoàn toàn, cùng với mỏm quạ lệch nhau rõ rệt; đứt dây chằng quạ đòn và dây chằng cùng đòn. Đây là hai dây chằng chính trong cấu trúc giữ vững khớp cùng đòn.

Khớp cùng đòn là khớp động nằm giữa đầu ngoài xương đòn và mặt trong mỏm cùng vai, được bao phủ bởi sụn sợi. Chức năng chính là hỗ trợ các hoạt động của vùng vai, thực hiện các hoạt động giơ tay, vươn vai… Vì vậy, khi xảy ra trật khớp cùng đòn, tùy mức độ tổn thương mà người bệnh sẽ cảm thấy đau, hạn chế và yếu các vận động vai; vai bên chấn thương xệ xuống, đầu ngoài xương đòn nhô lên khỏi mỏm cùng vai; phần vai chấn thương bị sưng đau, bầm tím…

Trước đây, phẫu thuật mở nắn và cố định khớp với đường mổ khoảng 10 cm là phương pháp chính trong điều trị trật khớp cùng đòn. Tuy nhiên, nhược điểm làm tăng nguy cơ tổn thương các mô mềm xung quanh như dây chằng, gân, cơ… trong quá trình bộc lộ và thao tác. Điều này khiến người bệnh mất máu và đau nhiều hơn sau mổ, làm chậm quá trình phục hồi.

Để khắc phục những vấn đề trên, người bệnh được chỉ định cố định khớp cùng đòn bằng nội soi. Phương pháp này cho ưu điểm có thể nhìn rõ khớp cùng đòn thông qua kính nội soi. Từ đó nắn chỉnh khớp một cách chính xác và hợp lý, tránh nguy cơ nắn chỉnh quá mức, gây đau dai dẳng và thúc đẩy quá trình thoái hóa khớp diễn ra sớm hơn. Trong quá trình phẫu thuật, “dây neo giữ hai đầu” được đưa vào cơ thể để cố định khớp. Với dụng cụ này, người bệnh không phải trải qua lần phẫu thuật thứ hai để lấy dụng cụ ra như kỹ thuật đặt nẹp và một số kỹ thuật cố định khớp cùng đòn khác.

Đồng thời, nội soi còn giúp bác sĩ phát hiện ra các tổn thương khác khớp vai người bệnh (nếu có). Ở trường hợp của ông Nicholas, bác sĩ Ân phát hiện người bệnh bị thoái hóa khớp cùng đòn khá nặng. Đây là thương tổn làm bào mòn lớp sụn và suy giảm chức năng hoạt động của vai. Nếu không sớm được phát hiện và điều trị kịp thời, tình trạng này có thể phá hủy hoàn toàn sụn khớp vai, phát triển gai xương, tổn thương xương, teo yếu cơ… Vì vậy, ê kíp phẫu thuật đã thực hiện mài đầu xa của xương đòn để điều trị tình trạng thoái hóa. Tất cả các vấn đề ở khớp vai được xử lý trong khoảng 60 phút.

Ngày đầu tiên sau phẫu thuật, người bệnh cho biết giảm đau đáng kể, có thể cử động vai nhẹ nhàng. “Trước khi phẫu thuật, tôi không thể giơ tay qua đầu, rướn tay hay cầm nhấc đồ vật. Tuy nhiên, chỉ trong ngày đầu tiên sau phẫu thuật, dù vẫn còn đau nhẹ và hạn chế vận động nhưng tôi đã có thể tự vệ sinh cá nhân và thực hiện những thao tác đơn giản”, ông Nicholas bày tỏ. Ngày thứ ba sau phẫu thuật, người bệnh được xuất viện.

Bác sĩ Ân khuyến cáo, trật khớp cùng đòn là chấn thương thường gặp, xảy ra khi vùng vai bị va chạm mạnh do té ngã hoặc chơi thể thao. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, chấn thương này có thể để lại những di chứng nặng nề như làm suy yếu khớp, giảm khả năng vận động của vai, trật khớp tái phát, gây đau nhức kéo dài, thúc đẩy quá trình thoái hóa khớp vai diễn ra sớm hơn… Vì vậy, người bệnh cần sớm đến gặp bác sĩ nếu phát hiện dấu hiệu bất thường ở vai, đặc biệt là sau khi xảy ra va chạm.