Nhập viện cấp cứu, chỉ số lọc cầu thận của anh N.V.N. xuống thấp tiến sát suy thận giai đoạn cuối. Hơn 3 tháng qua, các bác sĩ đã nỗ lực điều trị cứu thận, kéo dài thời gian điều trị bảo tồn thận, chưa phải lọc máu cho người bệnh.
5 năm trước, anh N. (38 tuổi, Bình Phước) từng trải qua hơn 20 ngày điều trị COVID-19, sức khỏe bị giảm sút nghiêm trọng. Sau dịch, anh phát hiện mình mắc bệnh đái tháo đường (tiểu đường) phải tiêm insulin.
Tháng 9/2024, trong một lần khám sức khỏe định kỳ, anh N. nhận kết quả chẩn đoán mắc bệnh thận mạn độ 4 (suy thận nặng), chỉ số lọc cầu thận (eGFR) chỉ còn 18 ml/phút/1,73 m2.
Dù bị bệnh nhưng nghĩ mình còn trẻ, khỏe mạnh nên anh N. vẫn ăn uống như bình thường, không theo chế độ ăn dành cho người tiểu đường, suy thận vì nghĩ cần ăn đủ chất để có sức lao động và thường xuyên thức đêm để làm việc. Từ khi phát hiện bệnh thận, anh cũng chỉ tập trung điều trị tiểu đường vì nghĩ “nếu ổn định đường huyết sẽ ổn định được thận”.
Cuối tháng 2/2025, anh N. thấy mệt kèm hai chân sưng phù đã đến khám tại Đơn vị Nội thận – Lọc máu, Trung tâm Khám chữa bệnh Tâm Anh Quận 7. Bác sĩ CKI Đỗ Thị Hằng, Trưởng Đơn vị Nội thận – Lọc máu, chỉ định tiến hành các xét nghiệm để đánh giá chức năng thận và các bệnh kèm theo cho người bệnh.
Kết quả phát hiện chỉ số eGFR của anh N. đã xuống 15 ml/phút/1,73 m2 suy thận giai đoạn cuối – giai đoạn chuẩn bị điều trị thận thay thế. Lúc này, người bệnh cần mổ cầu tay (phẫu thuật AVF) để tiến hành chạy thận nhân tạo lâu dài, để tránh việc chạy thận cấp cứu, tuy nhiên anh N. chưa muốn chạy thận nên mong muốn được các bác sĩ điều trị bảo tồn chức năng thận.
Hơn 3 tháng qua, bác sĩ tại Đơn vị Nội thận – Lọc máu đã xây dựng phác đồ điều trị cá thể hóa cho anh N., nghiên cứu phối hợp các loại thuốc phù hợp, nỗ lực điều trị bảo tồn nhằm cứu chữa thận, kéo dài thời gian chưa phải lọc máu lâu nhất cho người bệnh. Anh được điều trị bằng thuốc để bảo tồn chức năng thận, mục tiêu kiểm soát đường huyết tối ưu là HbA1c dưới 7%, huyết áp dưới 140/90 mmHg, kiểm soát lipid máu đạt mục tiêu điều trị với LDL-C dưới 1,8 mmol/L.
Đồng thời người bệnh được hướng dẫn thay đổi chế độ ăn uống, như dùng sữa đạm thủy phân cung cấp đủ các acid amin để tránh tình trạng suy dinh dưỡng thiếu đạm khi giảm chế độ ăn đạm từ thức ăn cũng như khi khả năng hấp thu và chuyển hóa bệnh nhân bị giảm.
Người bệnh giảm đạm động vật, thịt đỏ, hạn chế lượng muối, đường, dầu mỡ đưa vào cơ thể, nên ăn đồ hấp, luộc và tuyệt đối kiêng khem rượu bia, thuốc lá, các chất kích thích, không uống nước lá cây và thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc. Anh cũng được hướng dẫn theo dõi lượng nước đưa vào cơ thể – thải ra hàng ngày, ngủ đủ 8 tiếng mỗi đêm, không thức khuya, tránh căng thẳng để gây thêm gánh nặng cho hai quả thận vốn đã “đuối sức”. Nhờ được điều trị toàn diện cũng như có được chế độ ăn hợp lý mà người bệnh không thấy mệt mỏi, tinh thần thoải mái hơn, thể trạng tốt lên nhiều.
“Sau ba tháng, chỉ số eGFR của người bệnh đã tăng lên 25 ml/phút/1,73 m2, chức năng thận được bảo tồn. Nếu tuân thủ đúng phác đồ điều trị và chế độ ăn uống, người bệnh có thể kéo dài thời gian điều trị nội khoa mà chưa phải lọc máu sớm”- bác sĩ Hằng cho biết.
Nhờ được điều trị tích cực và tuân thủ điều trị mà chỉ số eGFR của anh N. tăng lên, tinh thần người bệnh được cải thiện và càng tin tưởng hơn vào phác đồ điều trị của bác sĩ.
Bên cạnh đó bác sĩ cũng theo sát để chuẩn bị tâm lý cho người bệnh và tư vấn những phương pháp điều trị thận thay thế chạy thận, tránh tình trạng chạy cấp cứu cũng như giúp cho người bệnh cải thiện được chất lượng cuộc sống, kéo dài tuổi thọ .
Anh N. chia sẻ, trước kia nghĩ mình đang trẻ tuổi nên ăn uống “thả ga”, từ ngày điều trị tại Trung tâm Khám chữa bệnh Tâm Anh Quận 7, anh tuân thủ nghiêm ngặt chế độ ăn uống, giảm khẩu phần ăn, cắt giảm tinh bột, không nêm nếm gia vị vào thức ăn. Ngoài ra, đều đặn mỗi ngày anh đi bộ 15-20 phút để cải thiện sức khỏe. “Bây giờ chỉ mong sức khỏe tốt lên, bảo vệ được thận” – anh N. mong mỏi.
Đái tháo đường là một trong những bệnh không lây nhiễm phổ biến trên toàn cầu. Năm 2019, có 463 triệu người lớn trên thế giới (độ tuổi 20-79) mắc bệnh đái tháo đường. Theo bác sĩ Hằng, bệnh đái tháo đường gây nên nhiều biến chứng nguy hiểm, là nguyên nhân chính gây tim mạch, mù lòa và suy thận. Do đó, cần tầm soát biến chứng thận sau 5 năm với người bệnh đái tháo đường type 1 và tầm soát ngay với người bệnh đái tháo đường type 2, theo dõi định kỳ 6-12 tháng một lần.
Đồng thời kiểm soát đường huyết chặt chẽ là nền tảng để phòng ngừa và làm chậm biến chứng thận do đái tháo đường. Nếu trong gia đình có một người mắc bệnh tiểu đường kèm theo bệnh về thận, cũng cần phải tầm soát sức khỏe định kỳ.
Để phòng tránh bệnh thận, bác sĩ Hằng cũng lưu ý cần uống đủ nước mỗi ngày, hạn chế ăn mặn, tiêu thụ đạm quá mức, ăn quá nhiều thức ăn dầu mỡ, đồ ngọt, hạn chế sử dụng rượu bia, thuốc lá và không dùng các chất kích thích. Với người có bệnh nền đái tháo đường, cần kiểm soát tốt đường huyết và không tự ý dùng thuốc nếu chưa tham khảo ý kiến của bác sĩ.
