Gần 30 năm tận tụy cống hiến, điều dưỡng trưởng Ánh Châu không thể nhớ nổi bao nhiêu em bé sơ sinh, sinh non và cực non đã qua tay mình và ê kíp chăm sóc. Đặc biệt, nhiều trường hợp nặng được cứu sống trước “cửa tử” khiến chị nhớ mãi không quên.

Giữa khuya, tiếng khóc yếu ớt của em bé sinh non ở tuần thai 34 phát ra từ chiếc lồng ấp. Chị Đặng Lê Ánh Châu (50 tuổi), Điều dưỡng trưởng Trung tâm Sơ sinh, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM hướng dẫn điều dưỡng viên đưa tay qua ô cửa nhỏ của lồng ấp, ân cần vỗ về bệnh nhi. Tờ mờ sáng, em bé mình đầy dây nhợ dịch truyền mới say giấc ngủ ngoan.

“Bé này thích được dỗ dành. Có lúc điều dưỡng viên rời đi khi bé chưa sâu giấc thì SPO2 (oxy trong máu) liền giảm”, chị Ánh Châu nói, và kể tường tận tính tình của mỗi trẻ sinh non đang được nuôi dưỡng tại đây.

“Tôi cũng làm mẹ, thương bệnh nhi như ‘khúc ruột’ của chính mình”, chị cười hiền hậu và nói hôm 12/5, cũng là ngày Quốc tế Điều dưỡng, vinh danh những người thầm lặng chăm sóc, góp phần giúp người bệnh sớm hồi phục.

Một ca trực đêm của nữ điều dưỡng trưởng Ánh Châu cùng ê kíp bắt đầu từ 19 giờ tối đến 7 giờ sáng hôm sau. Ê kíp gồm 7-10 điều dưỡng chăm sóc cùng lúc 20-25 trẻ, bao gồm trẻ sinh cực non, trẻ có bệnh lý nặng nằm riêng ở phòng chăm sóc đặc biệt và những bé được ghép mẹ nằm nội trú ở Trung tâm Sơ sinh.

Vừa vào ca, công việc thường trực đầu tiên của chị là đến từng lồng ấp, từng chiếc nôi để thăm bệnh, đọc hồ sơ trực và quan sát kỹ càng mỗi tiếng ọ ọe, cử động của trẻ. Chị theo dõi kỹ chỉ số sinh hiệu, nhịp tim, mạch, nồng độ oxy trong máu (SPO2) của những trẻ sơ sinh non tháng tình trạng bệnh lý nặng đang được chăm sóc tích cực (NICU), hướng dẫn các điều dưỡng chăm sóc tốt nhất cho bệnh nhi.

Bất ngờ phát hiện bé Xu, sinh non ở tuần thai 30, không đi tiêu được khiến oxy trong máu giảm. Chị Châu hướng dẫn ê kíp mỗi người một nhiệm vụ giúp bé đi tiêu thuận lợi, vệ sinh, thay tã, kiểm soát nhiễm khuẩn, dỗ dành giúp bé ổn định. Khi các chỉ số về mức an toàn, cả ê kíp thở phào. Bé Xu chào đời với phổi chưa phát triển toàn diện cần thở máy. Sau hai tuần nuôi dưỡng cân nặng từ 950g dần tăng lên 1,2 kg.

Sau một vòng thăm bệnh, chị trở về phòng trực, tranh thủ hướng dẫn nhân viên làm công tác giải tỏa tinh thần, tâm lý cho ba mẹ có con đang điều trị và nuôi dưỡng tại khoa. Theo chị Châu, ba mẹ và bé có sự “tâm linh tương thông”. Khi ba mẹ yên tâm, tin tưởng vào phác đồ điều trị, tin con vượt qua thì bé cũng mau khỏe và tâm lý phát triển cũng tốt hơn.

Chị nhớ bé Bối (sinh cực non ở tuần thai 25), chào đời tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh chỉ với cân nặng 740g, tím tái, không tự thở được, thân nhiệt hạ rất nhanh, nguy cơ nhiễm trùng cao. Được đào tạo tại Mỹ về kỹ thuật hồi sức sơ sinh, đặt catheter trung tâm PICC (đường truyền tĩnh mạch trung tâm từ ngoại biên), chị Châu cùng tham gia vào ê kíp hồi sinh bé trước “cửa tử”. Ê kíp áp dụng phác đồ giờ vàng trong 60 phút ngay tại phòng sinh để đảm bảo thân nhiệt, giữ ấm, cung cấp áp lực dương liên tục, thông khí cho bé…

Sau khi được chăm sóc tích cực suốt 3 tháng, bé Bối xuất viện với cân nặng 2,5 kg. Sau khi bé xuất viện, gia đình bệnh nhi và chị trở thành những người thân đặc biệt. Dịp thôi nôi, sinh nhật bé, chị và y bác sĩ Tâm Anh nhận được nhiều hình ảnh từ gia đình. Hiện bé 3 tuổi, phát triển khỏe mạnh như một trẻ sinh đủ tháng. “Đây là động lực lớn để chúng tôi tiếp tục công việc”, chị Châu nói.

Mới đây nhất, chị Châu cùng ê kíp tiếp nhận và chăm sóc cho hai bé sinh đôi siêu non tháng (chào đời ở tuần thai 25) và cực kỳ nhẹ cân (một bé 500g và bé 400g). Đây là những trường hợp cực kỳ khó, là “kỷ lục” mới của các bác sĩ và điều dưỡng tại Trung tâm Sơ sinh BVĐK Tâm Anh TP HCM. Ê kíp chuyên nghiệp thực hiện kỹ thuật catheter trung tâm PICC trong thời gian tối ưu, giúp tăng hiệu quả điều trị. Hiện nay hai bé vẫn tiếp tục được theo dõi và điều trị tại bệnh viện, tiên lượng hồi phục tốt.

Theo Quỹ Nhi đồng Liên hiệp quốc (UNICEF), trên thế giới, hàng năm có khoảng 15 triệu trẻ sinh non, hay cứ 10 trẻ ra đời thì có một trẻ sinh non. Tại Việt Nam, hàng năm có 103.500 trẻ sinh non và 17.000 trẻ tử vong trong vòng 28 ngày sau sinh. Chủ động các phương pháp điều trị và chăm sóc ngay sau chào đời đóng vai trò rất quan trọng giúp tăng cơ hội sống sót, giảm biến chứng và di chứng cho trẻ.

TS.BS Cam Ngọc Phượng, Giám đốc Trung tâm Sơ sinh, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết, tại Trung tâm Sơ sinh, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM hiện có 28 điều dưỡng viên có chứng chỉ hành nghề, 9 điều dưỡng thực hành. Với vai trò là nữ điều dưỡng trưởng, chị Ánh Châu tỉ mẩn trong công tác điều phối giúp hiệu quả chăm sóc cho bệnh nhi đạt hiệu quả cao nhất.

Trẻ tình trạng nặng nằm giường NICU được chăm sóc 1-1, nghĩa là bệnh nhi được một điều dưỡng tay nghề cao chăm sóc toàn phần, những trường hợp cần thiết được điều động thêm ê kíp hỗ trợ chăm sóc. Những trẻ tình trạng nhẹ hơn điều trị ở khu sơ sinh có gia đình chăm sóc, điều dưỡng được giảm tải hơn do đó có thể chăm sóc cho 3-4 trẻ.

Thông thường, ê kíp điều dưỡng tại Trung tâm chăm sóc và theo dõi cho khoảng 10 trẻ sinh non và cực non. Từ quý 3 và quý 4 hàng năm, số lượng trẻ chào đời tăng cao. Cao điểm tại trung tâm, ê kíp tiếp nhận đến hơn 20 trẻ. Trung tâm trang bị đầy đủ lồng ấp, giường, nôi giúp toàn bộ trẻ được chăm sóc và điều trị tốt nhất. Trung tâm thường xuyên nhận bệnh chuyển từ bệnh viện khác đến. Chị Châu trực tiếp điều hành, sắp xếp hệ thống máy móc, lồng ấp, xe đưa đón đảm bảo an toàn tối đa cho bệnh nhi.

“Chị Châu cũng xây dựng quy trình hướng dẫn bà mẹ chăm sóc trẻ da kề da (Kangaroo) tại khoa. Đội ngũ điều dưỡng hướng dẫn, hỗ trợ người nhà chăm sóc Kangaroo, da kề da ngay khi bé ổn định tại phòng chăm sóc đặc biệt, sau đó da kề da liên tục tại phòng Kangaroo. Ngoài ra, điều dưỡng viên như người mẹ thứ hai, thường xuyên tập cho trẻ sinh non phản xạ bú nuốt, để bé sớm biết bú”, TS Phượng cho biết thêm.

“Là điều dưỡng trưởng, hầu như ra ca trực vẫn không hết việc vì luôn điều phối, sắp xếp công việc cho các ca trực kế tiếp. Cả ê kíp vận hành đạt hiệu quả cao, bệnh nhi được chăm sóc tốt, hồi phục tốt là động lực lớn giúp tôi tiếp tục cống hiến”, chị Châu nói.

Đầu năm 2024, Tập thể Trung tâm Sơ sinh Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM được vinh danh Thành tựu Y khoa với “Phác đồ giờ vàng” cứu sống hàng trăm trẻ sinh non và cực non, trong đó có những cống hiến thầm lặng của khối điều dưỡng sơ sinh. Chị Châu trăn trở ngày càng phát triển khối điều dưỡng sơ sinh của bệnh viện. Mỗi ngày chị hết lòng chia sẻ những kinh nghiệm, kiến thức, cầm tay chỉ việc những kỹ năng thực hành cho đội ngũ điều dưỡng trẻ kế cận.

“Một đội ngũ phẩm chất tốt luôn kiên nhẫn, tỉ mỉ, thận trọng; chuyên môn giỏi; giàu tấm lòng sẽ giúp khối điều dưỡng nói chung và điều dưỡng hồi sức sơ sinh nói riêng ngày một phát triển mạnh, góp phần cứu sống thêm nhiều trẻ sinh non và cực non”, chị Châu nhấn mạnh.