Anh Tình, 28 tuổi, sau hơn 10 năm mắc viêm cột sống dính khớp, hoại tử chỏm xương đùi, có thể cử động thoải mái, duỗi thẳng chân khi ngủ nhờ thay khớp háng.

Anh Tình cho biết bệnh đã đeo đẳng suốt ½ cuộc đời, gây đau đớn triền miên, đi lại khó khăn, lưng ngày càng còng xuống. Kết quả chụp MRI tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho thấy cột sống từ cổ đến thắt lưng bị viêm dính, cứng lại như khúc gỗ, mất đi sự mềm dẻo. Hai khớp háng cũng dính chặt vào xương chậu, khớp háng bên trái dính ở tư thế gấp rút nên khi nằm ngửa, chân trái phải co lên, đầu gối hướng lên trần, không thể duỗi thẳng chân. 10 năm qua, anh Tình chỉ có thể nằm nghiêng khi ngủ.

ThS.BS.CKI Lê Đình Khoa, trưởng khoa Tái tạo khớp nhận định đây là một ca bệnh khó và nhiều thách thức. Đầu tiên là tìm ra phương pháp vô cảm phù hợp với người bệnh. Thông thường, đối với phẫu thuật thay khớp háng, người bệnh sẽ được vô cảm bằng gây tê tủy sống. Tuy nhiên, cột sống của anh Tình đã dính cứng, không còn khoảng trống để đâm kim vào, do đó không thể thực hiện phương pháp này. Các bác sĩ cân nhắc gây mê nội khí quản cho người bệnh. Lúc này, khó khăn tiếp tục xuất hiện vì cột sống cổ của người bệnh đã dính cứng, không thể ngửa ra sau để đưa ống gây mê vào qua đường miệng. Sau khi tiến hành hội chẩn với các bác sĩ khoa Gây mê hồi sức và Hô hấp, ê kíp phẫu thuật chọn vô cảm cho người bệnh bằng cách nội soi phế quản qua đường mũi và đặt ống nội khí quản vào. Phương pháp này sử dụng ống soi mềm, đi qua mũi, họng xuống khí quản để tiếp cận phổi và gây mê toàn thân. Đây là kỹ thuật khó, có nguy cơ tổn thương miệng, răng, lưỡi, dây thanh quản, trào ngược, nhiễm trùng hoặc xẹp phổi…

Theo cấu tạo cơ thể, cột sống thắt lưng, khung chậu và khớp háng phối hợp chặt chẽ với nhau để thực hiện các chuyển động. Trường hợp của anh Tình, các bộ phận này dính chặt với nhau do viêm cột sống dính khớp, sau phẫu thuật, áp lực sẽ dồn lên khớp háng rất nhiều. Do đó, bác sĩ phải tính toán chuẩn xác về kích thước khớp nhân tạo, góc nghiêng của ổ cối, góc xoay của xương đùi… để tránh cho người bệnh gặp phải tình trạng trật khớp sau phẫu thuật, có thể ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày và giảm tuổi thọ khớp nhân tạo, tăng nguy cơ sớm phải thay lại khớp.

Để phòng ngừa nguy cơ này, bác sĩ đã chỉ định người bệnh chụp CT 3D từ cột sống thắt lưng đến khớp gối, dùng hai phần mềm chuyên dụng trong phẫu thuật chỉnh hình là TraumaCAD và MediCAD 3D để tăng độ chính xác khi lựa chọn kích thước khớp nhân tạo, hướng tiếp cận, góc đặt khớp… chính xác đến từng mm. Từ đó, mô phỏng vận động của người bệnh khi đổi tư thế, đảm bảo tầm vận động tối đa.

Anh Tình được phẫu thuật thay khớp háng bằng đường mổ trước ngoài ABMS (Anterior Based Muscle Sparing). Đây là đường mổ ít xâm lấn, cho phép bác sĩ đi sâu vào trong và thay khớp háng mà không cần cắt cơ. Nhờ bảo tồn nguyên vẹn các cơ xung quanh khớp háng nên sau phẫu thuật, người bệnh ít đau, phục hồi nhanh hơn, không còn bị giới hạn vận động, tránh được nguy cơ trật khớp và tổn thương dây thần kinh, liệt sau mổ.

Ngày đầu sau mổ, anh Tình cho biết đã giảm đau đáng kể và bắt đầu tập đi lại. “Lần đầu tiên sau hơn 10 năm, tôi có thể duỗi thẳng chân khi nằm ngủ, tôi thật sự hạnh phúc”, anh nói. Tình trạng sức khỏe phục hồi tốt, anh Tình xuất viện sau đó 3 ngày. Tuy nhiên, bệnh viêm cột sống dính khớp không thể chữa khỏi hoàn toàn, do đó, sau mổ, anh Tình tiếp tục được điều trị với thuốc để kiểm soát bệnh.

Bác sĩ Khoa cho biết, viêm cột sống dính khớp là bệnh mạn tính, làm dính cứng các khớp, gây đau và hạn chế vận động. Nếu không điều trị kịp thời, bệnh có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm, người bệnh đối mặt với nguy cơ tàn phế hoặc tổn thương tim, mắt… Trường hợp anh Tình, viêm cột sống dính khớp tiến triển làm viêm dính khớp háng và dẫn tới hoại tử chỏm xương đùi. Do đó, khi phát hiện các dấu hiệu cảnh báo bệnh như đau vùng lưng, thắt lưng, có thể kèm theo cứng cột sống vào buổi sáng… hay cơn đau kéo dài ít nhất 3 tháng và tăng dần mức độ đau, cải thiện khi vận động nhẹ… người bệnh nên đi khám ngay tại các bệnh viện uy tín.