Ông Tư đau vai nhưng tiếp tục làm việc, gây rách hoàn toàn gân chóp xoay vùng vai, đau nặng, teo cơ, vừa được điều trị bằng mảnh ghép bì đồng loại.

Ông Tư (63 tuổi, ngụ Đồng Nai) đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM thăm khám trong tình trạng đau vai phải, đã kéo dài nhiều năm. Thời gian gần đây, cơn đau trở nên nghiêm trọng hơn, đặc biệt là khi xoay dạng vai, đau về đêm ảnh hưởng đến giấc ngủ, giảm tầm vận động của vai.

ThS.BS.CKI Hồ Văn Duy Ân, Trung tâm Chấn thương Chỉnh hình, cho biết người bệnh bị rách lớn ở gân chóp xoay vai. Cơ chóp xoay vai gồm 4 gân cơ là gân trên gai, gân dưới gai, gân dưới vai và cơ tròn bé. Các gân này bám và phủ kín đầu trên xương cánh tay, phối hợp nhịp nhàng với nhau để thực hiện các động tác dang tay, xoay vai, giữ cho chỏm xương cánh tay nằm cân bằng trên ổ chảo xương vai trong các động tác cần đưa tay quá đầu.

Ở trường hợp của ông Tư, gân trên gai và gân dưới gai bị rách ngang hoàn toàn, đứt rời khỏi điểm bám gân và tụt sâu vào gần đến ổ chảo. Là người có cường độ sinh hoạt và làm việc nặng cao, ông Tư không nghỉ ngơi kể cả khi bị đau vai.

Điều này đã làm cho vết rách gân ngày càng to, chất lượng gân suy giảm nghiêm trọng, teo cơ và thoái hóa mỡ độ 3 (độ 4 là nặng nhất). Bác sĩ Ân nhận định, với tình trạng này, nếu chỉ khâu gân thông thường, tỷ lệ thất bại và nguy cơ tái rách rất cao.

Do đó, người bệnh được chỉ định ghép gân bằng mảnh ghép bì đồng loại. Đoạn gân đứt tụt sâu vào ổ chảo được kéo ra ngoài, khâu vào điểm bám; sau đó, ghép thêm mảnh ghép bì đồng loại áp lên phía trên của gân và xương cánh tay.

Mảnh ghép bì đồng loại là vật liệu y tế có cấu tạo từ da người, vừa được sử dụng ở Việt Nam trong khoảng một năm gần đây. Khi cơ chế tự chữa lành của cơ thể hoạt động, mảnh ghép này chịu trách nhiệm như một cầu nối để các tế bào và collagen được sản sinh từ gốc gân đứt bám vào, chuyển hóa dần mảnh ghép này thành gân tự nhiên của cơ thể.

Nhờ đó, tỷ lệ thành công của phẫu thuật khâu gân chóp xoay trong những trường hợp tương tự như ông Tư được nâng cao đáng kể. Không cần phải lấy gân tự thân, tránh làm tổn thương thêm một phần khác của cơ thể. Tăng cường sự vững chắc và tính cơ học cho gân đã bị tổn thương, làm giảm đáng kể tỷ lệ tái đứt hoặc rách gân. Người bệnh có thể khôi phục khả năng vận động, kể cả kiêng vác nặng.

Ngoài ra, người bệnh được phẫu thuật hoàn toàn bằng phương pháp nội soi. Đây là kỹ thuật ít xâm lấn, nguy cơ nhiễm trùng thấp và đặc biệt là khắc phục được tình trạng teo cơ, giúp người bệnh phục hồi nhanh hơn.

Ngày đầu tiên sau phẫu thuật, người bệnh không còn đau, ăn được ngủ được. Đến ngày thứ 4, người bệnh cho biết khớp vai nhẹ rõ rệt, có thể thực hiện một số động tác như vươn tay ra trước hoặc ra sau, giơ tay qua đầu thụ động… và chuẩn bị xuất viện. Dự kiến sau 6 tháng, người bệnh có thể làm việc nặng trở lại mà không lo ngại tình trạng đứt rách gân chóp xoay tái phát.

Bác sĩ Ân khuyến cáo, khi phát hiện các bất thường ở khớp vai như đau, cứng và yếu vùng vai, người bệnh nên sớm đi khám để được điều trị kịp thời. Đối với viêm hoặc rách nhỏ chóp xoay, nếu phát hiện sớm, có thể điều trị bảo tồn bằng cách dùng thuốc kết hợp với nghỉ ngơi. Ngược lại, phát hiện bệnh trễ sẽ làm cho quá trình điều trị trở nên khó khăn hơn, người bệnh có nguy cơ yếu vai hoặc mất cử động vĩnh viễn, thúc đẩy thoái hóa khớp vai phát triển…