Đặt stent tái lưu thông ống tiêu hóa được xem là giải pháp ưu tiên cho người bệnh ung thư giai đoạn cuối bị tắc lòng ống tiêu hóa, không thể ăn uống hay đi đại tiện.

Ngày 1/4, Tiến sĩ bác sĩ Trần Thanh Bình, Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật Nội soi Tiêu hóa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết thông tin trên, thêm rằng nguyên nhân gây tắc ống tiêu hóa ở người ung thư giai đoạn cuối là do u tăng kích thước. Người bệnh không thể ăn uống nếu tắc ở đường tiêu hóa trên (như thực quản, tâm vị, dạ dày tá tràng) hoặc bí đại tiện khi tắc ở đường tiêu hóa dưới (đại trực tràng).

Lúc này, đặt stent tái lưu thông ống tiêu hóa giúp người bệnh có thể ăn uống và phân được lưu thông trở lại. Qua đó, duy trì chất lượng sống cho người bệnh. Đặt stent đường tiêu hóa cũng áp dụng cho các trường hợp ung thư ống tiêu hóa giai đoạn cuối không còn khả năng phẫu thuật. Đây cũng là giải pháp tạm thời trong giai đoạn nguy hiểm như tắc ruột và bệnh nhân sẽ được phẫu thuật cắt u sau đó. “Người bệnh cần lựa chọn những bệnh viện uy tín, có đầy đủ trang thiết bị, bác sĩ tay nghề cao để quá trình nội soi đặt stent được chính xác, an toàn”, bác sĩ Thanh Bình cho biết thêm.

Đơn cử, Bà Lan (85 tuổi) phát hiện ung thư thực quản – tâm vị hơn một năm trước. Gần đây, bà ăn uống kém, khó nuốt, nôn ói sau khi ăn, khàn giọng, ho đàm nhiều, cơ thể suy kiệt. Bác sĩ chỉ định nội soi nhưng do khối u vùng thực quản – tâm vị đã lan rộng gây hẹp thực quản nên máy soi không qua được. Hình ảnh chụp cắt lớp vi tính (CT) ngực bụng cho thấy khối u to vùng thực quản tâm vị (chỗ nối thực quản – dạ dày) đã gây bít lòng, thực quản phía trên giãn và ứ dịch. Các đám tổn thương đông đặc hai phổi có khả năng gây viêm phổi hít. Hơn nữa, dọc bờ cong nhỏ – tâm vị dạ dày có nhiều hạch, có thể hạch di căn.

Bà Lan được chỉ định nội soi can thiệp đặt stent xuyên qua chỗ khối u gây hẹp vùng tâm vị. Dưới hướng dẫn của màn hình tăng sáng (C-arm), một stent kim loại dài 12 cm được đặt vào vị trí hẹp, giúp tái lưu thông ống tiêu hóa trên. Sau 4 giờ, bà Lan có thể uống và ăn thức ăn lỏng. Sau 24 giờ, sức khỏe của bà Lan dần cải thiện. Sau 1 tuần khi tình trạng viêm phổi hít ổn định, bà được xuất viện.

Tương tự, bà Hiền (91 tuổi) bị ung thư đại tràng góc gan đã di căn hạch ổ bụng, gan và phổi. Khối u làm hẹp lòng đại tràng gây tắc ruột, khiến bà Hiền đau bụng nhiều, chướng bụng, không thể đi cầu hay xì hơi. Bác sĩ tiến hành nội soi can thiệp đặt stent kim loại vào chỗ chít hẹp, khơi thông lòng đại tràng. Sau can thiệp 30 phút, bà Hiền không còn đau bụng, có thể đi đại tiện và được xuất viện một ngày sau đó.

Bác sĩ Thanh Bình cho biết, trước đây với những trường hợp ung thư gây tắc hẹp đường tiêu hóa trên nhưng không được chỉ định phẫu thuật thường phải mở thông dạ dày ra da, hoặc nuôi ăn bằng ống sonde trực tiếp vào dạ dày. Tuy nhiên, việc đặt sonde rất bất tiện cho người bệnh và người chăm sóc. Đặc biệt, người bệnh không có cảm giác ăn uống bằng đường miệng, nước bọt tiết ra nhiều nên khạc nhổ liên tục, rất khó chịu. Ống sonde cũng phải thường xuyên vệ sinh và thay mới, dễ bị nhiễm trùng như viêm phổi… Trường hợp ung thư gây tắc đại tràng, người bệnh cần mở hậu môn nhân tạo phía trên chỗ tắc. Điều này gây bất tiện trong sinh hoạt hàng ngày.

Đặt stent đường tiêu hóa là phương pháp can thiệp tối thiểu, ít xâm lấn, mang lại hiệu quả cao, ít biến chứng, thời gian phục hồi nhanh cho người bệnh ung thư đường tiêu hóa. Phương pháp này có thể cải thiện những hạn chế của việc nuôi ăn bằng ống sonde, tái lưu thông phân tự nhiên nhanh chóng và an toàn, khắc phục những hạn chế của đặt hậu môn nhân tạo. Người bệnh có thể ăn uống hay đi tiêu một cách tự nhiên sau can thiệp. Qua đó, cải thiện được thể chất, nâng cao chất lượng sống cho người bệnh.

Bác sĩ Bình khuyến cáo, những đối tượng nguy cơ cao như tiền sử gia đình ung thư dạ dày hoặc đại tràng, viêm teo niêm mạc dạ dày, nhiễm khuẩn HP, dị sản ruột hay tiền sử có nhiều polyp đại tràng, polyp kích thước trên 1 cm cần nội soi định kỳ theo chỉ định của bác sĩ.

Đối với người bình thường, không có triệu chứng lâm sàng nên nội soi tầm soát ung thư dạ dày (từ 40 tuổi) hay đại tràng (từ 45 tuổi). Nếu phát hiện các tổn thương tiền ung thư hoặc ung thư ở giai đoạn sớm, bác sĩ sẽ tiến hành cắt tách niêm mạc (ESD) để loại bỏ tổn thương, điều trị triệt căn, ngăn tổn thương tiến triển và xâm lấn các tổ chức xung quanh làm khiến điều trị khó khăn, tốn kém mà kết quả không cao.

(*) Tên bệnh nhân đã được thay đổi