Trên giường bệnh, bà P. nghĩ đến đứa cháu nội luôn quấn lấy bà mỗi khi rời nhà đi chạy thận. Hình ảnh đôi mắt sáng lấp lánh, đôi tay nhỏ bé ôm bà là động lực giúp bà giữ vững ý chí.
“Bác sĩ ơi, ca chạy thận của tôi hôm nay 10 giờ kết thúc phải không? Tôi mong sớm về nhà, đứa cháu nội 2 tuổi nó quấn hơi dữ lắm. Bị bệnh không dám ôm, mà cháu nó cứ đòi ngủ với nội, không biết có lây bệnh cho cháu không?”, lần nào đến chạy thận, bà P. (51 tuổi, ở Nhà Bè, TP.HCM) cũng hỏi bác sĩ CKI Đỗ Thị Hằng, Trưởng đơn vị Nội thận – lọc máu, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7 câu đó.
Bị suy thận giai đoạn cuối trên nền bệnh đái tháo đường và suy tim, chẳng còn cách nào khác, bà chọn lọc máu (chạy thận nhân tạo) như “chiếc phao cứu sinh” để duy trì sự sống. Kể từ khi bị suy thận, trong lòng bà, một nỗi sợ hãi vô hình luôn đeo bám: “Liệu có đủ sức sống để ôm cháu một lần nữa không?”
Hơn 2 năm trước, bà P. phát hiện bị suy thận độ 3 trên nền bệnh đái tháo đường phải uống thuốc để bảo tồn chức năng thận. Nhưng thời gian gần đây, bà thường xuyên cảm thấy mệt mỏi, hụt hơi, cơ thể suy nhược, đi khám thì bệnh tình đã tiến triển nặng.
“Nếu không chạy (lọc máu), tôi chỉ sống được mấy tháng thôi”, bà P. như chết lặng nhớ lại lời bác sĩ. Gia cảnh khó khăn, chọn chạy thận là xác định phải chung sống suốt đời nhưng lấy đâu ra tiền để chạy chữa? Đó cũng là lý do bà trì hoãn chữa trị, chỉ uống thuốc cho đến một ngày bệnh tình tiến triển nặng, sức khỏe giảm sút nghiêm trọng. Nhiều lần bà muốn bỏ cuộc nhưng nhìn cháu nội, bà lại tự nhủ phải cố gắng đến phút cuối.
Đặng có tiền chạy chữa cho vợ, người chồng dự định bán đi mảnh đất, ba cậu con trai cũng ráng sức làm lụng kiếm tiền giúp mẹ chữa bệnh. Gom góp được tiền, gia đình quyết định đưa bà P. đến Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7 với mong mỏi nhờ các bác sĩ ở đây cứu chữa.
Lần đầu chạy thận, tiếng tút tút máy móc vang lên cạnh bên, bà P. không giấu được nỗi lo. “Bệnh tật thế này, sợ lắm, sợ nhỡ có gì thì bỏ chồng con lại…” – đôi mắt bà nhòe đi. Nhưng rồi bà vực dậy tinh thần, nghĩ về những người thân yêu, nghĩ đến niềm vui sẽ được ôm ấp đứa cháu nhỏ vào lòng để vượt qua đớn đau bệnh tật. Bà kể dạo trước thấy bệnh nên không dám ôm cháu nội, vậy mà nó (cháu) cứ quấn miết, đêm nào cũng ôm gối mền sang ngủ với ông bà nội cho bằng được. “Giờ chạy thận buổi sáng thôi mà chiều về nhớ dữ lắm, thấy cháu là mừng quýnh luôn” – bà P. tâm sự.
Kể từ ngày được chạy thận, bà P. nói “đã khỏe được 60%”, về đến nhà là tranh thủ phụ giúp chồng và các con các việc nhẹ nhàng, chăm đứa cháu nội. Nghe lời bác sĩ, bà P. cũng ráng kiêng cữ ăn uống, không ăn mặn (muối, nước tương, nước mắm), hạn chế uống nước để bảo vệ cho thận được khỏe lại.
Đều đặn hơn hai tuần nay, chị T. (25 tuổi, con dâu bà P.) luôn đồng hành cùng mẹ mỗi buổi chạy thận. Ở băng ghế chờ, chốc chốc chị T. ngước đôi mắt lên nhìn vào cửa phòng bệnh – nơi mẹ chồng đang được các bác sĩ và điều dưỡng tận tình chăm sóc. Có lúc, chị đứng dậy, ghé mắt vào cánh cửa phòng bệnh sắp sửa trở nên quen thuộc với hai mẹ con.
Chị T. đang nuôi con nhỏ – đứa cháu nội mà bà P. luôn nhắc đến, quấn nội chẳng lúc nào rời. Từng làm công ty nhưng sau sinh chị quyết định nghỉ việc, thời gian này chị cũng không xin việc ngay, dành toàn thời gian chăm sóc mẹ và con trai. Từ ngày mẹ trở bệnh nặng, chị T. bảo với cha chồng trông cháu giùm để chị cùng đi với mẹ đến viện, hễ bác sĩ gọi là chị chạy đi chạy lại lanh lẹ hơn. “Mẹ chồng mình không có con gái, chỉ có ba đứa con trai và hai con dâu. Em dâu út đang bầu nên mình chăm sóc mẹ, bữa nào rảnh mình sẽ đi cùng mẹ đến viện” – chị bộc bạch.
Chị T. kể, do mẹ bị nhiều bệnh nền nên đi viện nào người ta cũng không dám cho chạy thận, gia đình cũng chần chừ vì lo sợ nhỡ đâu có chuyện gì xảy ra với mẹ trong lúc chạy… Sau cùng, gia đình quyết định đưa mẹ đến chạy thận tại Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7 vì tin tưởng ở đây có đội ngũ y bác sĩ giỏi chuyên môn, tận tình chăm sóc cho người bệnh, có máy móc thiết bị y tế hiện đại và việc di chuyển đến đây cũng thuận tiện hơn.
Bữa đầu tiên khi mẹ chạy thận, ngồi ngoài hành lang bệnh viện, chị T. sợ lắm, nhưng sau mấy ngày chạy thấy sức khỏe của mẹ được cải thiện, chị bớt lo hơn trước. Ở phòng bệnh đã có bác sĩ và điều dưỡng chăm sóc, thi thoảng chị mới chạy vô phòng coi mẹ cần gì không, trước – sau chạy thận nếu mẹ muốn ăn uống gì sẽ đi mua ngay.
“Cha mình nói tin tưởng bác sĩ Hằng và các bác sĩ ở đây. Thời gian qua cha chạy đi mượn tiền người này người kia để mẹ chữa bệnh, các con cũng góp vào đồng hành với mẹ. Giờ chỉ mong mẹ sớm khỏe lại, sống lâu với con cháu” – chị T. mong ước.
BS.CKI Đỗ Thị Hằng, Trưởng Đơn vị Nội thận – lọc máu, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7 – người tiếp nhận khám, chữa trị cho bà P. từ ngày đầu tiên cho biết, bà P. đến khám trong tình trạng suy thận giai đoạn cuối kèm suy tim, đái tháo đường, nếu không được lọc máu (chạy thận nhân tạo) kịp thời sẽ nguy hiểm đến tính mạng.
Tình trạng suy tim khiến lọc máu rất khó khăn, nguy cơ cao biến chứng… bởi chỉ số suy tim EF của bà P. chỉ còn 33% (thường dao động từ 50 – 70%), kèm theo tình trạng quá tải tuần hoàn. Để cứu chữa, bác sĩ Hằng đã phối hợp với các chuyên gia tim mạch và nội tiết cùng xây dựng phác đồ điều trị phù hợp cho người bệnh. Bác sĩ theo dõi và điều chỉnh thuốc huyết áp, tim mạch, tiểu đường, thận cho bà mỗi lần chạy thận. Đặc biệt, bà P. được chạy thận bằng máy hiện đại tại Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, có chế độ phù hợp riêng với người suy tim, điều mà các máy thông thường không có, giúp bác sĩ dễ dàng theo dõi tình trạng tim mạch và huyết áp.
Chế độ dinh dưỡng cũng được điều chỉnh, đơn cử như bổ sung sữa ít kali và phốt pho, giúp bà duy trì sức khỏe thận mà không làm tăng cân, nhằm tránh gây áp lực cho tim. Bác sĩ Hằng cũng động viên bà P. giảm lo âu, giúp tinh thần ổn định, cải thiện tình trạng huyết áp không ổn định. Bà được theo dõi kỹ lưỡng trong suốt quá trình chạy thận để điều chỉnh phác đồ tối ưu, với mục tiêu cải thiện sức khỏe tổng thể lâu dài.
Ban đầu, bác sĩ chỉ chạy thận tạm thời bằng kỹ thuật catheter để cứu chữa bà P. Tuy nhiên do hành trình chạy thận còn kéo dài, bác sĩ tư vấn phương pháp tối ưu nhất là mổ cầu tay chạy thận (phẫu thuật AVF), giúp hình thành một mạch máu với lưu lượng máu lớn hơn, cung cấp đường vào mạch máu cho người chạy thận nhân tạo một cách lâu dài. Phương pháp này có độ bền cao, ít gây nhiễm trùng, ít gây đông máu, làm giảm nguy cơ bị hẹp và tắc, cung cấp lưu lượng và tốc độ máu tốt nhất và ổn định cho quá trình chạy thận. Dù hoàn cảnh khó khăn nhưng gia đình rất quyết tâm, đồng ý để bác sĩ mổ cầu tay chạy thận cho bà P.
Hiện nay bà P. được chạy thận 3 lần/tuần tại Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7. Bác sĩ Hằng cho biết sau lọc máu, sức khỏe người bệnh được cải thiện, chức năng tim được bảo tồn, hết phù, không khó thở, việc ăn uống cũng trở lại bình thường. Người bệnh tiếp tục được điều trị các bệnh nền ổn định.
Chạy thận nhân tạo không chỉ là một liệu pháp y tế mà còn là hành trình lâu dài cùng người bệnh chiến đấu với bệnh tật. Với người chạy thận lần đầu, bác sĩ Hằng lưu ý người bệnh nên tham khảo việc mổ cầu tay chạy thận sớm để giảm bớt các yếu tố nguy cơ, đảm bảo an toàn trong quá trình chạy thận. Thông thường phẫu thuật này được tiến hành trước khi chạy thận từ 6-8 tuần, thời gian khoảng 1-2 giờ tùy từng người bệnh.
Bên cạnh chạy thận, theo bác sĩ Hằng, bà P. còn có một “liều thuốc tinh thần” mãnh liệt là tình thương yêu từ gia đình, đặc biệt là cháu nội và sự chăm sóc tận tình của các y bác sĩ. Bởi chạy thận là một quá trình dài và gian nan, đòi hỏi người bệnh phải kiên trì, đối diện với nhiều nỗi đau và mệt mỏi. Tình yêu thương, sự quan tâm từ gia đình, sự tận tình của đội ngũ y bác sĩ giúp người bệnh vững vàng hơn, có thêm động lực để vượt qua những lúc suy sụp. Những lời an ủi, sự động viên từ người thân giúp họ cảm thấy không đơn độc trong cuộc chiến này. Những người được gia đình chăm sóc và khích lệ thường có kết quả điều trị tốt hơn vì họ cảm thấy có mục tiêu sống và ý nghĩa trong cuộc sống.
Bác sĩ CKII Hồ Tấn Thông, Đơn vị Nội thận – lọc máu, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7 cũng lưu ý thêm, với người bệnh chạy thận lần đầu sẽ là một cột mốc quan trọng, chuyển sang một giai đoạn mới của bệnh với thời gian rất dài, nên rất cần sự kiên trì và sự chuẩn bị tốt về mặt tâm lý. Trong quá trình chạy thận, các bác sĩ sẽ luôn đồng hành, động viên nhằm tạo tâm lý thoải mái nhất cho người bệnh.
Bác sĩ cũng đưa ra lời khuyên cho người bệnh chạy thận lần đầu cần chú ý ăn uống đầy đủ trước khi vào lọc máu để tránh hạ đường huyết. Với người chạy thận nên ăn đạm quý có giá trị sinh học cao, dung nạp 1,2 gram đạm/kg cân nặng/ngày (tham khảo thêm ý kiến của bác sĩ), ăn thực phẩm chứa nhiều canxi, giàu vitamin nhóm B, vitamin C, thực phẩm giàu sắt, folate…
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
