Anh Chy, 52 tuổi, bị sốt siêu vi, diễn tiến thành nhiễm trùng huyết phải nhập viện cấp cứu, sau đó biến chứng suy thận giai đoạn cuối, phải chạy thận cả đời.

Anh Chy bị tiểu đường hơn 10 năm, năm 2023 bị sốt siêu vi thông thường, song bệnh diễn tiến nặng dẫn đến nhiễm trùng huyết, phải nhập viện cấp cứu. Dù được cứu sống, đợt nhiễm trùng nặng đã gây tổn thương nhiều cơ quan trong cơ thể, trong đó có thận. Từ đó sức khỏe anh yếu dần, năm 2024 phát hiện suy thận giai đoạn cuối, phải chạy thận để duy trì sự sống.

BS.CKI Đỗ Thị Hằng, Trưởng đơn vị Nội thận – Lọc máu, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7 cho biết, anh Chy đến khám trong tình trạng chán ăn, buồn nôn, ngứa toàn thân, thường xuyên đau đầu, chóng mặt, mệt mỏi, rối loạn giấc ngủ, suy giảm nhận thức… Lúc này, độ lọc cầu thận còn dưới 5 ml/phút/1,73m2, tức chức năng thận gần như mất hoàn toàn. Anh còn bị thiếu máu nặng, hemoglobin chỉ còn 7,5 g/dL, kèm theo nồng độ ure máu cao – nguyên nhân khiến anh xuất hiện các triệu chứng kể trên.

“Nếu không được lọc máu kịp thời, bệnh nhân có nguy cơ tăng kali máu, dẫn đến rối loạn nhịp tim và đột tử bất cứ lúc nào,” bác sĩ Hằng nhấn mạnh và giải thích thêm, suy thận mạn là hậu quả thường gặp ở bệnh nhân tiểu đường lâu năm. Do lượng đường trong máu cao kéo dài làm tổn thương các vi mạch trong cầu thận, khiến khả năng lọc chất độc suy giảm dần.

Nhiễm trùng huyết là yếu tố tăng nặng khiến tình trạng tổn thương thận tiến triển nhanh hơn. Khi xảy ra nhiễm trùng huyết, cơ thể phản ứng bằng tình trạng viêm toàn thân, làm giãn mạch, tụt huyết áp và rối loạn phân phối máu đến các cơ quan. Thận vốn là cơ quan phụ thuộc nhiều vào lưu lượng máu để duy trì chức năng lọc, nên rất dễ bị tổn thương hoặc hoại tử, làm suy giảm nhanh chóng khả năng lọc chất độc.

Bên cạnh đó, phản ứng viêm và độc tố từ vi khuẩn còn gây tổn thương trực tiếp cấu trúc thận, đồng thời làm hình thành các vi huyết khối trong hệ mao mạch, khiến nhiều đơn vị lọc của thận bị phá hủy vĩnh viễn. Trường hợp anh Chy do có bệnh nền đái tháo đường lâu năm, nguy cơ này càng cao do thận vốn đã suy yếu từ trước.

Anh Chy được lên phác đồ chạy thận nhân tạo định kỳ (HD), với tần suất ba buổi mỗi tuần. Đồng thời kết hợp với kỹ thuật lọc máu HDF online giúp loại bỏ hiệu quả các phân tử độc có kích thước trung bình và lớn, vốn khó loại bỏ bằng phương pháp lọc máu thông thường. Kỹ thuật này cũng giúp cải thiện huyết động, bảo vệ tim mạch, giảm biến chứng và nâng cao chất lượng sống cho người bệnh suy thận mạn.

Sau gần một năm điều trị, tình trạng thiếu máu của anh Chy đã được kiểm soát, các chỉ số độc chất trong máu ổn định, anh thích nghi tốt với việc lọc máu, ăn uống, ngủ tốt hơn, không khó thở, không phù và không có biến chứng tim mạch.

Bác sĩ Hằng cho biết, suy thận mạn không thể chữa khỏi hoàn toàn, nhưng có thể kiểm soát tốt nếu được điều trị đúng cách. Người bệnh cần tuân thủ chặt chẽ lịch lọc máu, chế độ dinh dưỡng và tái khám theo lịch.

Bên cạnh đó, người bệnh cần bổ sung đủ năng lượng và protein để tránh suy dinh dưỡng, đồng thời kiểm soát lượng nước, muối và các khoáng chất như kali và phospho để hạn chế biến chứng. Hiện nay, các phương pháp lọc máu hiện đại như HDF online giúp cải thiện đáng kể tiên lượng cho bệnh nhân suy thận mạn giai đoạn cuối, giúp họ duy trì cuộc sống ổn định trong nhiều năm.

Bác sĩ Hằng lưu ý không phải tất cả trường hợp nhiễm trùng huyết đều dẫn đến suy thận mạn. Nhiễm trùng làm tăng nguy cơ tổn thương thận nặng hơn, đặc biệt khi xảy ra trên nền bệnh nhân bị đái tháo đường như ông Chy nguy cơ càng cao, người bệnh phải lọc máu sớm hơn nếu không được kiểm soát tốt. Nếu được phát hiện sớm và điều trị tích cực, chức năng thận có thể hồi phục hoàn toàn hoặc chỉ bị ảnh hưởng tạm thời.

Vì vậy người bệnh đái tháo đường cần kiểm soát tốt đường huyết, tuân thủ điều trị, chăm sóc tốt các vết thương dù nhỏ, đặc biệt ở bàn chân, và điều trị triệt để các ổ nhiễm trùng như nhiễm trùng tiểu, nhiễm trùng da, viêm phổi. Khi xuất hiện các dấu hiệu như sốt cao, rét run, mệt mỏi nhiều, tiểu ít, phù, chán ăn, buồn nôn hoặc tình trạng nhiễm trùng kéo dài không cải thiện, người bệnh cần đến bệnh viện sớm để được đánh giá chức năng thận và điều trị kịp thời.