Khối u ở cẳng tay của Tiên, 1 tuổi, xuất hiện từ nhỏ, ban đầu màu đỏ, sau nhạt dần nhưng không thu nhỏ, gây đau, bác sĩ xác định u hỗn hợp gồm u máu và u bạch mạch.
BS.CKII Nguyễn Đức Tuấn, Trưởng khoa Ngoại Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, ghi nhận u ở cẳng tay phải kích thước khoảng 3 cm, gồm các búi mạch máu và nang bạch huyết, chẩn đoán u hỗn hợp. Trong đó, u máu đang có dấu hiệu thoái triển khiến màu trên da nhạt dần, còn phần u bạch mạch vẫn tồn tại, gây viêm và đau. Bác sĩ chỉ định phẫu thuật cắt bỏ u hỗn hợp cho bé.
Theo bác sĩ, phẫu thuật tại vùng cẳng tay cần tính toán kỹ vì lượng da lành để che phủ sau cắt u hạn chế, trong khi vùng da khu vực này thường xuyên căng, giãn theo cử động của khớp. Êkíp phải lựa chọn đường rạch và phạm vi cắt bỏ để lấy hết u, đồng thời bảo tồn da lành, hạn chế căng vết khâu và nguy cơ sẹo co kéo về sau.
Bé được gây mê bằng mặt nạ thanh quản. Êkíp Ngoại nhi tiến hành đặt garô ở cánh tay phải để hạn chế chảy máu, giúp quan sát vùng phẫu thuật. Qua đường rạch hình bầu dục quanh u, bác sĩ lần lượt bóc tách các búi mạch máu và nang bạch huyết khỏi mô xung quanh. U không xâm lấn cơ cẳng tay, được lấy trọn.
Sau khi tháo garô để máu lưu thông trở lại, êkíp kiểm tra các điểm chảy máu, cầm máu bằng đốt điện và khâu vết mổ hai lớp. Bé hồi tỉnh, được xuất viện trong ngày, hẹn tái khám để kiểm tra vết thương và theo dõi quá trình hồi phục.

Theo bác sĩ Tuấn, u máu và u bạch mạch là hai loại tổn thương khác nhau, nhưng có thể cùng xuất hiện tại một vị trí. U máu hình thành do các tế bào lót mạch máu tăng sinh, thường phát triển nhanh trong những tháng đầu đời, sau đó dần thoái triển qua nhiều năm.
Trong khi đó, u bạch mạch hình thành khi các mạch dẫn lưu dịch trong cơ thể phát triển bất thường từ lúc trẻ còn trong bụng mẹ. Thay vì đưa dịch dư thừa từ các mô trở lại máu, các mạch này giãn thành những túi chứa dịch, tạo vùng sưng dưới da. Bệnh còn được gọi là dị dạng bạch mạch.
Hai loại tổn thương có diễn tiến khác nhau. U máu trẻ nhũ nhi có thể nhạt màu, mềm và xẹp dần, một số trường hợp khi thoái triển vẫn còn da thừa hoặc thay đổi bề mặt da. Còn u bạch mạch thường tồn tại, lớn lên theo cơ thể và không có quá trình thoái triển.
U bạch mạch nằm dưới da thường tạo vùng sưng mềm, nếu ở sát bề mặt da có thể xuất hiện những bóng nước nhỏ, đôi khi rỉ dịch hoặc máu. Khi viêm hoặc chảy máu bên trong các nang, u có thể đột ngột sưng to, căng đau. U lớn ở gần khớp tay chân có thể gây vướng, đau, hạn chế gấp, duỗi hoặc đi lại. Nếu nằm ở vùng cổ, u có thể gây khó nuốt khi chèn ép hầu, thực quản hoặc gây khó thở khi chèn ép đường thở.
Không phải trường hợp nào cũng cần phẫu thuật. Tổn thương nhỏ, ổn định, chưa gây triệu chứng có thể được theo dõi. U máu trẻ nhũ nhi cần can thiệp có thể được điều trị bằng thuốc theo chỉ định; với u bạch mạch, bác sĩ cân nhắc tiêm xơ, phẫu thuật hoặc phối hợp phương pháp tùy cấu trúc và mức độ lan rộng.
Bác sĩ Tuấn, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, khuyến cáo phụ huynh nên đưa trẻ khám sớm khi phát hiện khối u hoặc vùng sưng bất thường, đặc biệt nếu u lớn nhanh, sưng đau, loét, chảy máu, rỉ dịch hoặc khiến trẻ hạn chế cử động.
* Tên người bệnh đã được thay đổi
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH