Tràn khí màng phổi là bệnh lý nguy hiểm cần can thiệp sớm và dự phòng tái phát. Điều trị tràn khí màng phổi đòi hỏi sự chính xác và phù hợp với tình trạng bệnh. Sử dụng thuốc điều trị tràn khí màng phổi phổ biến, cải thiện sức khỏe được áp dụng rộng rãi tại nhiều cơ sở y tế. Vậy người bệnh cần lưu ý gì khi dùng thuốc để không ảnh hưởng đến sức khỏe?
Tràn khí màng phổi là tình trạng xuất hiện khí trong khoang màng phổi, khí có thể tích tụ, gây áp lực khiến phổi xẹp một phần hoặc toàn bộ. Bệnh gây ra những triệu chứng như đau ngực đột ngột, khó thở, thở nhanh, ho khan. Người bệnh có thể có dấu hiệu tràn khí dưới da dẫn đến cổ bạnh, mắt híp, ấn da kêu lạo xạo.
Dựa trên nguyên nhân và cơ chế, bệnh được chia thành các dạng sau:
Bệnh xuất hiện ở những người không có tiền sử bệnh phổi, không gặp chấn thương hay trải qua can thiệp ngoại khoa liên quan. Nguyên do có thể xuất phát từ quá trình trao đổi khí của phổi hoặc do tổn thương bất ngờ làm rách một phần nhỏ ở màng phổi, tạo điều kiện cho không khí lọt vào khoang màng phổi và gây bệnh.
Tràn khí màng phổi tự phát thứ phát xảy ra ở những người đã có bệnh nền về phổi từ trước và không liên quan đến chấn thương. Thường gặp ở bệnh nhân mắc viêm phổi áp-xe hóa, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính, lao phổi, xơ phổi, ung thư phổi,… Tràn khí màng phổi tự phát thứ phát có nguy cơ xảy ra cao hơn ở người lớn tuổi, người hút thuốc lâu năm.
Đây là tình trạng khí xâm nhập vào khoang màng phổi do tác động bên ngoài làm mất cân bằng áp suất và ảnh hưởng hô hấp. Những tác động này thường bắt nguồn từ các chấn thương trực tiếp hoặc gián tiếp vào vùng ngực như tai nạn va đập, dao đâm,… gây thủng phổi.
Nguyên nhân là do các can thiệp y khoa như chọc dò màng phổi, sinh thiết phổi, hồi sức tim phổi, thở máy áp lực dương,… Ngoài ra còn một số hình thái khác ít được biết đến như tràn khí màng phổi áp lực có van, tràn khí màng phổi theo chu kỳ kinh nguyệt (hiếm xảy ra).
Nhiều bệnh nhân đặt câu hỏi: Tôi bị tràn khí màng phổi uống thuốc gì để nhanh khỏi?”. Điều trị tràn khí màng phổi phụ thuộc vào mức độ tràn khí và tính trạng sức khỏe của người bệnh. Bên cạnh đó, nguyên tắc trong điều trị bệnh lý này là hút hết khí khoang màng phổi và phòng tái phát. Do vậy, thuốc điều trị tràn khí màng phổi sẽ được bác sĩ chỉ định ở những trường hợp bệnh nhẹ với tác dụng giải quyết triệu chứng, cải thiện hô hấp.
Thuốc gây tê tại chỗ như thuốc Xylocaine có thành phần chính là Lidocaine hydrochloride được sử dụng phổ biến trong các trường hợp gây tê bề mặt tại chỗ. Thông thường sẽ được bác sĩ sử dụng trước khi đặt ống dẫn lưu để hút khí. (2)
Thuốc giảm đau có thể được chỉ định sử dụng cho trường hợp tràn khí màng phổi không cần điều trị. Trong quá trình tự điều trị tại nhà nếu xuất hiện triệu chứng đau, khó thở, người bệnh cần liên hệ với bác sĩ để được chỉ định thuốc giảm đau phù hợp.
Bên cạnh đó, thuốc giảm đau cũng chỉ định cho người bệnh trước khi thực hiện thủ thuật, phẫu thuật. Tùy theo thời gian phẫu thuật, tình trạng cụ thể của người bệnh, bác sĩ gây mê sẽ chỉ định loại thuốc và liều lượng phù hợp.
Fentanyl là một loại thuốc giảm đau nhanh, thường được sử dụng trước khi phẫu thuật tràn khí màng phổi. Thuốc có tác dụng giảm đau nhanh (3-5 phút) và kéo dài khoảng 1-2 giờ. Lưu ý, tuyệt đối không tự ý tìm mua thuốc và tự sử dụng khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
Morphine là loại thuốc giảm đau phổ biến được sử dụng để điều trị những cơn đau mạnh như sau khi phẫu thuật hoặc sau các chấn thương nghiêm trọng. Sử dụng Morphine mà chưa có chỉ định của bác sĩ có thể gây ra tác dụng phụ như táo bón, cảm thấy buồn nôn hoặc nôn, cảm thấy buồn ngủ hoặc mệt mỏi, chóng mặt, đau đầu, ngứa hoặc phát ban; nặng hơn có thể kể đến như khó thở hoặc thở nông, cơ bắp cứng, cảm thấy chóng mặt, mệt mỏi và mất năng lượng.
Benzodiazepin là nhóm thuốc an thần liều mạnh, có tác dụng làm chậm hoạt động của não bộ và cơ thể, giúp người bệnh dễ dàng đi vào giấc ngủ. Thuốc được kê đơn dưới dạng liều dùng một lần hoặc ngắn hạn trong thời gian tối đa 4 tuần cho bệnh nhân bị bệnh mất ngủ hoặc biến chứng mất ngủ do tràn khí màng phổi.
Tuy nhiên, thuốc benzodiazepin được cảnh báo về hậu quả nguy hiểm khi dùng quá liều hoặc dùng cho những trường hợp mắc bệnh phổi nghiêm trọng, ngưng thở khi ngủ. Chính vì vậy, người bệnh tràn khí màng phổi tuyệt đối không được tự ý sử dụng benzodiazepin khi chưa có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa.
Midazolam là thuốc an thần thuộc nhóm benzodiazepin có tác dụng gây ngủ nhanh, mạnh, ngắn hạn do đặc tính chuyển hóa nhanh. Thuốc thường được dùng để gây tê, tiền mê và khởi mê, phối hợp cùng các thuốc gây mê khác trong quá trình thực hiện phẫu thuật như phẫu thuật nội soi tràn khí màng phổi. Thuốc chỉ nên dùng trong cơ sở y tế có trang bị đầy đủ phương tiện hồi sức cấp cứu.
Lorazepam là thuốc chống lo âu thuộc nhóm benzodiazepin. Thuốc có thể được chỉ định ở dạng uống để điều trị chứng lo âu, trầm cảm hoặc dạng tiêm tĩnh mạch
Thuốc kháng sinh phù hợp cho những bệnh nhân không thể phẫu thuật, bị tái phát bệnh nhiều lần. Trường hợp này, bệnh nhân có thể được chỉ định làm dính màng phổi bằng kháng sinh với mục đích tránh sự tích tụ dịch hoặc khí trong khoang màng phổi.
Để ngăn ngừa tràn khí ở màng phổi tái phát, bác sĩ có thể thực hiện làm dính màng phổi. Các hóa chất như doxycycline hoặc bột talc sẽ được sử dụng để bơm vào khoang màng phổi dưới dạng nhũ dịch hoặc phun mù.
Cefazolin là loại kháng sinh cephalosporin thế hệ 1. Thuốc được sử dụng chủ yếu để điều trị dự phòng nhiễm khuẩn trong phẫu thuật như đặt ống dẫn lưu màng phổi.
Tràn khí màng phổi là một bệnh lý phức tạp, tiềm ẩn nhiều nguy cơ đe dọa tính mạng nếu không được điều trị đúng cách. Thuốc điều trị tràn khí màng phổi chỉ giúp giảm triệu chứng và hỗ trợ quá trình điều trị, không thể thay thế các biện pháp can thiệp như dẫn lưu hoặc phẫu thuật.
Bị tràn khí màng phổi nên uống thuốc gì là chỉ định của bác sĩ chuyên khoa dành cho từng trường hợp bệnh nhân. Mặt khác, một số loại thuốc điều trị tràn khí màng phổi giúp giảm đau, an thần hoặc mang tính kháng sinh cao có thể gây ra tác dụng phụ cho người bệnh. Sử dụng thuốc điều trị tràn khí màng phổi đúng cách, kết hợp với các phương pháp can thiệp phù hợp đóng vai trò quan trọng trong quá trình điều trị và ngăn ngừa tái phát bệnh.
Ngoài việc sử dụng thuốc điều trị tràn khí màng phổi, bệnh còn có thể được điều trị hiệu quả bằng các phương pháp ngoại khoa khác nhau tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của bệnh.
Đây là thủ thuật nhằm giải phóng phổi khỏi sự chèn ép của khí. Sonde dẫn lưu được kết nối với hệ thống bình dẫn lưu kín và máy hút để hút khí ra ngoài, giúp phổi hồi phục và lấy lại chức năng hô hấp.
Hút khí màng phổi bằng kim được chỉ định cho những bệnh nhân tràn khí màng phổi tự phát nguyên phát, thể tích bên phổi tràn khí nhiều hơn 15% hoặc tràn khí màng phổi thứ phát sau các thủ thuật. Bác sĩ sẽ sử dụng kim nhỏ hoặc kim luồn nối với dây truyền dịch, ba chạc và bơm tiêm 50ml để hút khí. Nếu khí được hút hết, sức khỏe bệnh nhân ổn định thì có thể xuất viện. Trường hợp còn khí và không thể hút hết bằng kim, bác sĩ sẽ yêu cầu bệnh nhân nhập viện điều trị.
Dẫn lưu ngực là thủ thuật sử dụng một ống thông 16-28F hoặc 24-28F được đưa vào giữa các xương sườn. Ống được gắn vào một bình chứa đầy chất lỏng đặt cạnh giường bệnh nhân để đảm bảo khí hút ra ngoài sẽ không quay trở lại ngực. Quá trình hút khí sẽ diễn ra trong ít nhất 24 giờ.
Một số trường hợp tràn khí màng phổi tái phát nhiều lần có thể được chỉ định làm dính màng phổi. Thông thường, người bệnh sẽ được tiến hành làm dính màng phổi bằng bơm hóa chất như bột talc, doxycycline thông qua sonde dẫn lưu màng phổi hoặc phun mù thông qua nội soi màng phổi.
Người bệnh cần chủ động đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện các triệu chứng bất thường như đau ngực đột ngột, khó thở, thở nhanh, ho khan. Đối với người đã điều trị tràn khí màng phổi cần phải tuân thủ các quy tắc dự phòng tái phát của bác sĩ đưa ra để đảm bảo sức khỏe. Điều này bao gồm việc thực hiện các xét nghiệm kiểm tra định kỳ, tránh các yếu tố nguy cơ như hút thuốc, thay đổi áp suất đột ngột,… đồng thời theo dõi các triệu chứng của bệnh để phát hiện sớm khả năng tái phát, từ đó có phương án can thiệp kịp thời.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Những loại thuốc điều trị tràn khí màng phổi được đề cập trong bài chỉ mang tính chất tham khảo và cung cấp kiến thức cho bạn đọc. Người bệnh chỉ nên sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ, việc tự ý dùng thuốc có thể làm ảnh hưởng đến sức khỏe và tính mạng.
![Tràn khí màng phổi có chữa được không? [Chuyên gia giải đáp]](https://tamanhhospital.vn/wp-content/uploads/2025/02/tran-khi-mang-phoi-co-chua-duoc-khong.jpg)
