Triệu chứng khó thở mạn tính: Khi nào cần gặp bác sĩ?

Khó thở mạn tính là tình trạng khó thở kéo dài, có thể khiến người bệnh luôn cảm thấy hụt hơi, nặng ngực hoặc phải gắng sức khi hít thở. Triệu chứng này có thể liên quan đến nhiều bệnh lý như tim mạch, hô hấp hoặc các rối loạn khác trong cơ thể. Vậy khi nào cần gặp bác sĩ khi gặp tình trạng khó thở mạn tính?

Khó thở mạn tính là gì?

Khó thở mạn tính (khó thở kéo dài) là tình trạng cảm thấy hụt hơi hoặc khó thở trên 1 tháng hoặc lặp đi lặp lại nhiều lần. Người bệnh có thể thấy thở nặng nhọc hơn bình thường, đặc biệt khi vận động hoặc gắng sức. Mức độ khó thở ở mỗi người có thể khác nhau, phụ thuộc vào thể trạng và nguyên nhân gây bệnh. (1)

Phân biệt tình trạng khó thở mạn tính và cấp tính

Khó thở có thể xuất hiện đột ngột hoặc kéo dài dai dẳng và việc phân biệt 2 tình trạng này giúp định hướng nguyên nhân cũng như cách xử trí phù hợp.

• Cấp tính: Khó thở cấp tính là tình trạng xảy ra nhanh trong vài giờ đến vài ngày, thường khiến người bệnh cảm thấy hụt hơi đột ngột, có thể liên quan đến các yếu tố như dị ứng, nhiễm trùng hô hấp, gắng sức quá mức hoặc các vấn đề nghiêm trọng như bệnh tim, tắc nghẽn đường thở hay cục máu đông trong phổi.
• Mạn tính: Khó thở mạn tính là tình trạng kéo dài trên 1 tháng hoặc tái diễn nhiều lần, thường liên quan đến các bệnh lý như hen suyễn, bệnh phổi tắc nghẽn hoặc suy tim. Ngoài ra, lối sống ít vận động hoặc thể lực kém cũng có thể khiến cảm giác khó thở kéo dài và ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày.

Tình trạng khó thở mạn tính do đâu?

Khó thở mạn tính có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân khác nhau.

1. Khó thở mạn tính do phổi

Người bệnh thường có cảm giác hụt hơi kéo dài, khó thở tăng khi vận động, có thể kèm ho, khò khè hoặc đau tức ngực (đặc biệt trong các bệnh như hen suyễn, COPD, viêm phổi, bệnh phổi mô kẽ). Một số trường hợp có biểu hiện nặng hơn như thở nhanh, giảm khả năng gắng sức.

Bác sĩ chẩn đoán thường dựa vào thăm khám lâm sàng kết hợp chụp X-quang phổi, đo chức năng hô hấp và trong một số trường hợp cần chụp CT ngực để đánh giá chi tiết tổn thương.

2. Khó thở mạn tính do tim

Khó thở thường xuất hiện khi gắng sức, có thể nặng hơn khi nằm hoặc xảy ra về đêm, kèm theo mệt mỏi, phù chân hoặc hồi hộp (gợi ý suy tim hoặc bệnh tim mạch). Một số người khó thở mạn tính có thể cảm thấy tức ngực hoặc đánh trống ngực.

Bác sĩ sẽ chẩn đoán dựa trên thăm khám tim mạch, đo điện tâm đồ, siêu âm tim và các xét nghiệm máu nhằm đánh giá chức năng tim.

3. Nhiễm toan chuyển hóa

Người bị khó thở mạn tính thường thở nhanh, thở sâu, kèm theo cảm giác mệt mỏi, buồn nôn hoặc lơ mơ trong trường hợp nặng. Đây là tình trạng cơ thể bị mất cân bằng môi trường bên trong, thường gặp trong bệnh lý như nhiễm trùng nặng, đái tháo đường hoặc suy thận.

Để chẩn đoán, bác sĩ sẽ làm các xét nghiệm khí máu động mạch, điện giải đồ và các xét nghiệm liên quan để xác định nguyên nhân và mức độ rối loạn.

4. Bệnh cường giáp

Bệnh cường giáp không phải là nguyên nhân trực tiếp gây khó thở mạn tính, nhưng có thể gây cảm giác khó thở kéo dài. Nguyên nhân là do cơ thể tăng chuyển hóa, tim đập nhanh và nhu cầu oxy tăng cao, khiến người bệnh dễ cảm thấy hụt hơi, đặc biệt khi gắng sức.

Thường xuyên bị khó thở khi nào cần đi khám?

Khó thở thông thường có thể không quá nguy hiểm, nhưng trong một số trường hợp, đây lại là dấu hiệu cảnh báo tình trạng đe dọa tính mạng cần được xử trí khẩn cấp. Người bệnh nên đến cơ sở y tế gần nhất nếu gặp các biểu hiện sau:

• Khó thở xuất hiện đột ngột.
• Khó thở nghiêm trọng, cảm giác không thể thở được.
• Khó thở kéo dài, không cải thiện sau khi nghỉ ngơi khoảng 30 phút.
• Da, môi hoặc móng tay chuyển màu xanh tím (dấu hiệu thiếu oxy).
• Đau ngực hoặc cảm giác nặng, đè ép vùng ngực.
• Nhịp tim nhanh hoặc không đều.
• Sốt cao kèm khó thở.
• Có tiếng thở rít hoặc thở khò khè bất thường.
• Sưng phù ở mắt cá chân hoặc bàn chân.

Đây là những dấu hiệu có thể liên quan đến các bệnh lý nghiêm trọng, cần được thăm khám và can thiệp kịp thời để tránh biến chứng nguy hiểm.

Cách điều trị bệnh khó thở mạn tính

Việc điều trị khó thở mạn tính cần dựa vào nguyên nhân cụ thể, kết hợp nhiều phương pháp để cải thiện triệu chứng và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh.

• Điều trị theo nguyên nhân: Bác sĩ sẽ xác định và điều trị bệnh lý nền như bệnh phổi, tim mạch hoặc rối loạn chuyển hóa. Khi nguyên nhân được kiểm soát tốt, tình trạng khó thở cũng sẽ giảm rõ rệt.
• Thuốc điều trị: Tùy từng trường hợp, người bệnh có thể được chỉ định thuốc giãn phế quản (giúp mở rộng đường thở), thuốc chống viêm, thuốc tim mạch hoặc các thuốc hỗ trợ khác. Một số trường hợp cần thở oxy nếu nồng độ oxy trong máu thấp.
• Phục hồi chức năng hô hấp: Bao gồm các bài tập thở và vận động phù hợp giúp tăng cường chức năng phổi, cải thiện khả năng trao đổi khí và giảm cảm giác khó thở khi sinh hoạt hằng ngày.
• Thay đổi lối sống: Người bệnh nên duy trì tập luyện nhẹ nhàng, ăn uống lành mạnh, bỏ thuốc lá, hạn chế tiếp xúc với khói bụi và giữ cân nặng hợp lý. Những thay đổi này giúp hỗ trợ kiểm soát bệnh và giảm nguy cơ khó thở tái phát.

Cách phòng ngừa khó thở thường xuyên kéo dài

Để hạn chế tình trạng khó thở mạn tính, người bệnh cần chủ động thay đổi thói quen sinh hoạt và kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ.

• Bỏ thuốc lá: Người bệnh nên ngừng hút thuốc và tránh hít phải khói thuốc thụ động giúp giảm tổn thương đường hô hấp, cải thiện chức năng phổi và hạn chế nguy cơ mắc các bệnh phổi mạn tính.
• Kiểm soát bệnh mạn tính: Người mắc các bệnh như hen suyễn, COPD, suy tim hoặc đái tháo đường cần tuân thủ điều trị, tái khám định kỳ và dùng thuốc đúng chỉ định để hạn chế triệu chứng khó thở tái phát.
• Tập luyện cải thiện chức năng phổi: Người bệnh nên duy trì các hoạt động thể chất đều đặn như đi bộ, đạp xe hoặc tập các bài thở giúp tăng sức bền của tim phổi, cải thiện khả năng hô hấp và giảm cảm giác hụt hơi trong sinh hoạt hằng ngày.

Nếu bạn thường xuyên bị khó thở mạn tính hoặc lo lắng về các bệnh lý tim phổi tiềm ẩn, việc thăm khám và tầm soát sớm là rất quan trọng. Khoa Nội Tổng hợp, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM triển khai các gói khám sức khỏe công nghệ cao được thiết kế phù hợp theo độ tuổi và tình trạng sức khỏe, giúp đánh giá toàn diện chức năng tim, phổi và các cơ quan liên quan. Với hệ thống trang thiết bị hiện đại và đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm, người bệnh có thể được phát hiện sớm nguyên nhân gây khó thở kéo dài và chủ động điều trị, bảo vệ sức khỏe lâu dài.

Khó thở mạn tính không chỉ ảnh hưởng đến sinh hoạt mà còn có thể là dấu hiệu của nhiều bệnh lý tiềm ẩn. Do đó, người bệnh nên thăm khám tại cơ sở y tế để phát hiện sớm, điều trị đúng nguyên nhân và chủ động phòng ngừa để bảo vệ sức khỏe lâu dài.