Nếu kết quả thăm khám hoặc chẩn đoán hình ảnh cho thấy bạn có dấu hiệu của ung thư vú, bác sĩ sẽ chỉ định bạn làm sinh thiết bằng kim để xác định chính xác tình trạng bệnh. Phương pháp này có thể thực hiện dưới hướng dẫn siêu âm hoặc nhũ ảnh. Vậy sinh thiết vú bằng kim dưới định vị nhũ ảnh là gì? Chỉ định và quy trình như thế nào? Bài viết sau đây của thạc sĩ bác sĩ Nguyễn Đỗ Thùy Giang, Trưởng khoa Ngoại Vú, BVĐK Tâm Anh TPHCM sẽ giải đáp cụ thể các vấn đề trên.
Sinh thiết vú bằng kim là thủ thuật mà bác sĩ sử dụng 1 cây kim rỗng để lấy các mảnh mô vú ra khỏi vùng tổn thương, việc sinh thiết được thực hiện dưới hướng dẫn siêu âm hoặc nhũ ảnh. Kim có thể được gắn vào 1 dụng cụ có lò xo giúp kim di chuyển vào, ra nhanh chóng hoặc kim được gắn với 1 thiết bị hút giúp kéo mô vú vào kim (sinh thiết lõi có hỗ trợ chân không – VABB).
Sinh thiết vú bằng kim dưới định vị nhũ ảnh là phương pháp sử dụng hình ảnh chụp X-quang tuyến vú để hướng dẫn sinh thiết. Chụp X-quang tuyến vú chỉ chụp tia X ở liều thấp để phát hiện các mô bất thường hoặc những vùng “nghi ngờ” ung thư. Trong quá trình sinh thiết, bác sĩ sẽ loại bỏ mô đáng ngờ để kiểm tra tế bào ung thư. Sinh thiết là phương pháp quan trọng để biết người đó có bị ung thư hay không.
Sinh thiết vú bằng kim dưới định vị nhũ ảnh đã tồn tại hơn 35 năm. Phương pháp này đáng tin cậy và xâm lấn tối thiểu để xác nhận xem một người có bị ung thư vú hay không. [1]
Sinh thiết vú bằng kim dưới định vị nhũ ảnh là bước đầu để thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu, giúp bác sĩ lâm sàng chẩn đoán chính xác khối u ở vú là lành tính hay ác tính và đưa ra hướng điều trị phù hợp.
Mẫu mô vú sau sinh thiết sẽ được bảo quản và gửi đến phòng xét nghiệm chuyên biệt. Sau đó, mẫu sẽ được quan sát dưới kính hiển vi hoặc được “nhuộm” với những chất chỉ điểm ung thư (xét nghiệm hóa mô miễn dịch). Kết quả sau khi đưa về cho bác sĩ sẽ có độ chính xác cao.
Sinh thiết vú bằng kim tuyến vú định vị nhũ ảnh đều tuân theo nguyên tắc xâm lấn tối thiểu, chỉ lấy đủ số lượng mô cần thiết với một lỗ kim nhỏ. Quá trình sinh thiết gần như không để lại sẹo trên da.
Việc lấy mẫu mô dưới định vị nhũ ảnh giúp tăng độ chính xác trong xác định khối u ở vú lành hay ác tính.
Thời gian thực hiện sinh thiết nhanh, chỉ khoảng 1 giờ đồng hồ, bạn sẽ tỉnh táo trong toàn bộ quá trình nhưng ngực sẽ bị tê nên sẽ không cảm thấy đau.
Biến chứng không mong muốn thường gặp khi sinh thiết vú bằng kim tuyến vú định vị nhũ ảnh là có thể để lại 1 vết bầm, 1 khối máu tụ nhỏ dưới da. Những biến chứng này ít ảnh hưởng đến kết quả và tự khỏi hoàn toàn sau vài ngày nên bạn hoàn toàn yên tâm.
Có nguy cơ nhiễm trùng do trên da có những vi khuẩn cộng sinh lẫn vi khuẩn có hại. Tuy nhiên, nguy cơ nhiễm trùng cần phải dùng kháng sinh rất thấp.
Thời gian ép tuyến vú lâu sẽ gây khó chịu hoặc đau làm bệnh nhân lo lắng.
Bác sĩ có thể yêu cầu sinh thiết vú bằng kim dưới định vị nhũ ảnh nếu tìm thấy mô bất thường (có khả năng gây ung thư) trên chụp X-quang tuyến vú. Mặc dù hình ảnh có thể cho thấy những bất thường bên trong vú, nhưng sinh thiết vú bằng kim dưới định vị nhũ ảnh có thể xác nhận xem liệu sự bất thường đó có phải là dấu hiệu của ung thư, sự phát triển lành tính hay các bất thường khác.
Bạn có thể cần sinh thiết vú bằng kim dưới định vị nhũ ảnh nếu sang thương trên hình ảnh phát hiện:
Nếu mô đó là ung thư, sinh thiết định vị có thể giúp bác sĩ lập kế hoạch điều trị.
Sinh thiết vú bằng kim dưới định vị nhũ ảnh không có chống chỉ định cụ thể. Trong một số trường hợp đặc biệt, bác sĩ sẽ cân nhắc việc chỉ định hay không chỉ định làm sinh thiết, chẳng hạn như:
Bác sĩ sẽ đặt các câu hỏi để đảm bảo quy trình an toàn và đúng thời gian:
Bạn cũng nên lên kế hoạch để 1 người bạn thân hoặc thành viên gia đình chở bạn về nhà. Hầu hết mọi người đều có thể lái xe sau khi sinh thiết vú bằng kim dưới định vị nhũ ảnh. Tuy nhiên, việc thực hiện thủ tục để xác định xem bạn bị ung thư hay không có thể khiến bạn kiệt sức và căng thẳng, sẽ rất tốt khi có người mà bạn tin tưởng ở bên cạnh.
Lập kế hoạch cho thủ thuật mất tổng cộng khoảng 1 giờ. Phần sinh thiết chỉ mất vài phút. Vào ngày sinh thiết bạn nên:
Sinh thiết vú bằng kim dưới định vị nhũ ảnh sử dụng máy chụp nhũ ảnh đặc biệt để xác định vị trí mô nghi ngờ và hướng dẫn sinh thiết. Máy chụp X-quang vú từ nhiều góc độ và gửi thông tin này đến máy tính. Bác sĩ chẩn đoán hình ảnh chọn vùng bất thường để sinh thiết. Dựa vào đó, máy tính sử dụng các tính toán để hướng dẫn bác sĩ đặt thiết bị sinh thiết vào đúng vị trí sang thương. Sau đó, bác sĩ sẽ sử dụng thiết bị này để sinh thiết và thu thập các mẫu từ khu vực đó.
Trong suốt quy trình, bác sĩ sẽ sử dụng công nghệ này để xác minh rằng họ đang lấy mẫu mô từ đúng vị trí, đảm bảo đã thu thập đủ mô cho 1 mẫu có thể cho kết quả chính xác.
Bạn sẽ tỉnh táo trong toàn bộ quá trình nhưng ngực sẽ bị tê nên bạn sẽ không cảm thấy đau. Quy trình sinh thiết vú bằng kim dưới định vị nhũ ảnh bao gồm các bước sau:
Bạn có thể cần 1 khoảng thời gian ngắn để hồi phục và về nhà ngay trong ngày. Bạn có thể nhận thấy vết bầm tím hoặc sưng tấy nhẹ và cảm thấy hơi đau nhức, nhưng tình trạng này thường cải thiện trong vòng vài ngày.
Nếu bạn không chịu được đau nhiều, bác sĩ có thể khuyên dùng thuốc giảm đau không kê đơn. Bạn nên chườm túi nước đá lên vùng đó (20 phút chườm và 20 phút nghỉ) trong vài giờ đầu sau khi sinh thiết. Bạn sẽ nhận được hướng dẫn bổ sung về cách chăm sóc sau sinh thiết.
Bạn nên tránh mọi hoạt động gắng sức trong vòng 24-48 giờ sau khi sinh thiết. Hầu hết, mọi người có thể tiếp tục công việc thường ngày sau khoảng thời gian này, nhưng một số có thể cần thêm thời gian. Làm theo hướng dẫn của bác sĩ về việc chăm sóc bản thân trong khi hồi phục.
Bác sĩ chẩn đoán hình ảnh hoặc bác sĩ phẫu thuật điều trị chính sẽ cho bạn biết kết quả xét nghiệm là dương tính hay âm tính với bệnh ung thư. Bạn có thể cần xét nghiệm tiếp theo nếu kết quả không rõ ràng (không thuyết phục). Hãy làm theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên về bệnh tuyến vú khi thực hiện các bước tiếp theo.
Việc sinh thiết vú bằng kim dưới hướng dẫn của nhũ ảnh có thể khiến bạn cảm thấy căng thẳng vì cần tuân theo quy trình để tìm thấy mô đáng ngờ. Tuy nhiên, hầu hết các sinh thiết đều cho kết quả âm tính. Một nghiên cứu gần đây cho thấy chưa đến 30% số người được sinh thiết vú bằng kim dưới hướng dẫn của nhũ ảnh có kết quả dương tính với bệnh ung thư. [2]
Sinh thiết vú bằng kim dưới định vị nhũ ảnh là thủ tục an toàn. Tuy nhiên, bất kỳ thủ thuật nào đòi hỏi phải có vết rạch da thì đều có những rủi ro nhất định, bao gồm chảy máu, tích tụ dịch hoặc tụ máu và nhiễm trùng.
Liên hệ với bác sĩ khi bạn nhận thấy các dấu hiệu cho thấy vị trí sinh thiết không lành lại như bình thường, bao gồm các triệu chứng:
Việc cần sinh thiết định vị có thể khiến bạn cảm thấy căng thẳng vì điều đó có nghĩa là bạn có mô nghi ngờ ung thư. Điều quan trọng là quy trình này vẫn nhằm mục đích chẩn đoán. Hầu hết mọi người, kể cả những người có kết quả “nghi ngờ” từ quy trình tầm soát, đều không có kết quả xét nghiệm dương tính với ung thư.
Trong trường hợp đó, sinh thiết bằng kim dưới hướng dẫn của nhũ ảnh giúp bạn yên tâm hơn. Nếu chẳng may bạn mắc ung thư thì kỹ thuật này giúp phát hiện rất sớm, khi đó việc điều trị có hiệu quả nhất: phẫu thuật ít mô vú, giữ lại tuyến vú và không ảnh hưởng đến thẩm mỹ, giai đoạn bệnh rất sớm hiếm khi phải hoá trị nên an toàn và tiết kiệm nhất.
Hầu hết các trường hợp không cảm thấy đau trong quá trình thực hiện do được gây tê tại chỗ. Bạn có thể cảm thấy hơi châm chích hoặc châm chích khi tiêm thuốc gây tê. Bạn có thể cảm thấy áp lực khi kim sinh thiết đi vào.
Một số người có khả năng chịu đau tốt hoặc cảm thấy khó chịu hơn những người khác. Ví dụ, nếu bạn có mô vú dày đặc hoặc nếu khối u nằm ngay sau khu vực nhạy cảm (như núm vú), bạn có thể cảm thấy đau hoặc khó chịu khi sinh thiết.
Hầu hết sự khó chịu liên quan đến việc giữ nguyên tư thế trong 1 giờ. Ví dụ, quay đầu nằm úp mặt xuống bàn có thể gây cứng cổ sau đó.
Có thể mất từ vài ngày đến tối đa 1 tuần để có kết quả. Trước khi kết thúc thủ thuật sinh thiết, bạn hãy hỏi bác sĩ xem mất bao lâu để có kết quả sinh thiết.
Sinh thiết ở vú là thủ thuật an toàn nếu được thực hiện bởi bác sĩ giỏi chuyên môn và giàu kinh nghiệm. Không những không ảnh hưởng đến sinh hoạt của người bệnh, mà còn mang lại kết quả xét nghiệm chính xác, chẩn đoán sớm các bất thường ở tuyến vú.
Vì vậy, người bệnh cũng nên thực hiện sinh thiết vú bằng kim dưới định vị nhũ ảnh tại các bệnh viện, cơ sở y tế uy tín để giảm thiểu các rủi ro có thể xảy ra trong quá trình sinh thiết.
Sinh thiết vú bằng kim không để lại sẹo vì phương pháp này không cần phẫu thuật. Để đảm bảo an toàn, hạn chế những nguy cơ không đáng có, việc sinh thiết nên được thực hiện bởi bác sĩ giàu kinh nghiệm và ở các bệnh viện uy tín.
Bác sĩ được đào tạo đặc biệt về sinh thiết vú bằng kim dưới định vị nhũ ảnh sẽ thực hiện thủ thuật này và bác sĩ giải phẫu bệnh chuyên nghiên cứu bệnh học, sẽ kiểm tra mẫu mô dưới kính hiển vi để kiểm tra có tế bào ung thư hay không.
Khoa Ngoại Vú, BVĐK Tâm Anh TP.HCM với đội ngũ các bác sĩ chẩn đoán hình ảnh bệnh tuyến vú, chuyên gia can thiệp chẩn đoán hình ảnh đầu ngành, bác sĩ giàu kinh nghiệm trong khám, chẩn đoán, tư vấn, điều trị chuyên sâu bệnh tuyến vú nói chung và ung thư vú nói riêng.
Ngoài ra, bệnh viện trang bị đồng bộ máy móc, trang thiết bị hiện đại từ các nước Âu – Mỹ nhằm chẩn đoán bệnh chính xác nhất như: máy siêu âm đàn hồi, máy chụp nhũ ảnh 3D, máy chụp nhũ ảnh kỹ thuật số cắt lớp DBT, máy chụp cộng hưởng từ, máy chụp nhũ ảnh Hologic… giúp người bệnh cảm thấy an tâm và hài lòng khi đến khám và điều trị.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Sinh thiết vú bằng kim dưới định vị nhũ ảnh là phương pháp sử dụng hình ảnh chụp X-quang tuyến vú để hướng dẫn sinh thiết vú. Bạn có thể cần sinh thiết vú bằng kim dưới định vị nhũ ảnh nếu quy trình chụp ảnh trước đó phát hiện mô bất thường nghi ngờ nhiều là ung thư, nhưng tổn thương này chỉ thấy trên nhũ ảnh. Quy trình giúp bác sĩ xác định và lấy 1 mẫu mô nhỏ để xét nghiệm mà không cần sử dụng các phương pháp phẫu thuật.
