Nguyên nhân áp xe vú tái phát liên tục và cách phòng ngừa

Áp xe vú tái phát liên tục là tình trạng khiến nhiều người lo lắng khi ổ áp xe đã được điều trị nhưng sau một thời gian lại xuất hiện tại vị trí cũ hoặc vùng khác của vú. Tình trạng tái phát có thể liên quan đến ổ nhiễm trùng chưa được kiểm soát hoàn toàn, bất thường ống tuyến vú hoặc một số bệnh lý viêm ở vú. Vậy nguyên nhân do đâu và cách phòng ngừa tình trạng này tái phát là gì?

Áp xe vú có thể tái phát không?

Áp xe vú có nguy cơ tái phát khá cao với tỷ lệ từ 40-50%, đặc biệt phổ biến ở phụ nữ không trong thời kỳ hậu sản. Mặc dù bệnh có thể được kiểm soát hiệu quả bằng thuốc hoặc các thủ thuật can thiệp, nhưng nguy cơ tái phát vẫn tồn tại nếu nguyên nhân nền hoặc các yếu tố nguy cơ (như tắc ống dẫn sữa, nhiễm khuẩn kéo dài, vệ sinh không đảm bảo,…) chưa được xử lý triệt để.

Vì thế, sau điều trị, nên tái khám định kỳ tại cơ sở y tế uy tín hoặc bệnh viện Tâm Anh để được theo dõi sát, dự phòng nguy cơ tái phát và phòng ngừa các biến chứng nghiêm trọng. (1)

Nguyên nhân áp xe vú tái phát liên tục nhiều lần

Tình trạng áp xe vú tái đi tái lại thường không phải ngẫu nhiên, mà liên quan đến các nguyên nhân hoặc yếu tố nguy cơ chưa được xử lý triệt để, có thể bao gồm:

• Dẫn lưu mủ chưa sạch hoàn toàn: Ổ áp xe chưa được làm sạch hoàn toàn, vi khuẩn vẫn còn sót lại, dễ gây tái phát liên tục.
• Dùng kháng sinh không đúng hoặc chưa đủ liều: Khiến vi khuẩn không được tiêu diệt triệt để, gia tăng nguy cơ bệnh quay trở lại.
• Tắc tia sữa kéo dài (ở phụ nữ cho con bú): Sữa ứ đọng lâu ngày tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển, gây ra tình trạng viêm và hình thành áp xe mới.
• Vệ sinh vùng vú chưa đúng cách: Không làm sạch trước và sau khi cho con bú khiến vi khuẩn dễ tích tụ và xâm nhập vào tuyến vú.
• Nhiễm vi khuẩn kháng thuốc: Thường do vi khuẩn Staphylococcus aureus (MRSA) kháng methicillin (tụ cầu vàng) gây ra, đòi hỏi điều trị kết hợp kháng sinh phổ rộng (như penicillin, erythromycin và cephalosporin) và dẫn lưu mủ (chọc hút kim hoặc rạch).
• Tổn thương da lặp đi lặp lại: Nứt đầu ti, tổn thương núm vú,… tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập và gây nhiễm trùng.

Một số yếu tố góp phần làm tăng nguy cơ tái phát áp xe vú có thể bao gồm:

• Chăm sóc và xử lý ban đầu chưa đúng cách
• Bệnh nền (tiểu đường, suy giảm miễn dịch,…)
• Hút thuốc lá
• Thói quen sinh hoạt chưa khoa học
• Thừa cân, béo phì.

Tham khảo cách can thiệp tình trạng áp xe vú tái phát

Bác sĩ cần xác định nguyên nhân và yếu tố nguy cơ, điều trị toàn diện tình trạng áp xe vú tái phát liên tục, loại bỏ hoàn toàn ổ mủ, ngăn ngừa tình trạng tái phát lâu dài. Phác đồ điều trị có thể bao gồm (thông tin mang tính tham khảo):

1. Dùng thuốc kháng sinh

Hầu hết các trường hợp áp xe vú nguyên phát và tái phát cần được điều trị bằng thuốc kháng sinh. Đối với người bị áp xe vú tái đi tái lại nhiều lần hoặc thuộc nhóm có nguy cơ cao (như người hút thuốc hoặc bị nhiễm trùng hỗn hợp do vi khuẩn và vi khuẩn kỵ khí) thường được bác sĩ cân nhắc chỉ định dùng kháng sinh phổ rộng. Người bệnh cần tuân thủ các chỉ định dùng thuốc của bác sĩ để trị áp xe vú dứt điểm, ngăn ngừa nguy cơ tái phát.

2. Điều trị ngoại khoa

Điều trị ngoại khoa là phương pháp điều trị chính giúp loại bỏ mủ tích tụ, gồm 2 kỹ thuật chính:

• Chọc hút bằng kim: Áp dụng khi ổ áp xe còn nhỏ, vùng da chưa bị mỏng hoặc chưa hoại tử.
• Rạch và dẫn lưu: Là phương pháp xử lý triệt để được chỉ định cho các trường hợp áp xe vú tái phát liên tục và ở những người bệnh không đáp ứng với những phương pháp can thiệp qua da. Thực hiện khi ổ áp xe lớn (>5cm), da vùng vú sưng đỏ, căng mỏng hoặc có dấu hiệu vỡ mủ.

Tìm hiểu thêm: Vì sao sau chích áp xe vú vẫn còn cục cứng?

Ngăn ngừa tái phát sau điều trị như thế nào?

Để giảm nguy cơ áp xe vú tái phát, nên áp dụng các biện pháp phòng ngừa theo hướng dẫn của bác sĩ, có thể bao gồm:

• Tái khám định kỳ.
• Tuân thủ phác đồ dùng thuốc của bác sĩ điều trị.
• Xử lý các tổn thương, vết nứt ở vú.
• Vệ sinh vùng vú đúng cách, đặc biệt là phụ nữ đang cho con bú.
• Cho bé bú đúng cách, đều cả 2 vú.
• Hạn chế mặc áo ngực quá chật.
• Không hút thuốc lá.
• Áp dụng chế độ ăn uống, nghỉ ngơi, vận động phù hợp.

Áp xe vú tái phát liên tục gây đau đớn, ảnh hưởng đến sinh hoạt, tiềm ẩn nhiều nguy cơ xảy ra biến chứng nếu không được chữa trị đúng cách, kịp thời. Chủ động theo dõi, tái khám định kỳ và can thiệp, điều trị sớm theo chỉ định của bác sĩ khi có dấu hiệu gợi ý là ‘chìa khóa’ bảo vệ sức khỏe tuyến vú và ngăn ngừa nguy cơ tái phát lâu dài.