Ngủ nhiều bị đau đầu hay ngủ nhiều bị nhức đầu là vấn đề xảy ra phổ biến, bất kỳ ai cũng có thể gặp phải. Vậy tại sao ngủ nhiều đau đầu? Người ngủ nhiều bị đau đầu phải làm sao để cải thiện tình trạng?
Trên thực tế, không có thời lượng ngủ cố định được xem là ngủ đủ hay ngủ nhiều áp dụng chung cho tất cả mọi người. Thời lượng ngủ mà mỗi người cần duy trì tùy thuộc vào các yếu tố như: nhu cầu, bao nhiêu tuổi, tập thể dục và vận động có thường xuyên không, có khỏe mạnh không, trạng thái tinh thần trong suốt cả ngày ra sao… Các yếu tố này có thể thay đổi đáng kể trong suốt cuộc đời (thậm chí trong suốt cả ngày). Ví dụ, nếu bị ốm nặng hoặc căng thẳng, cơ thể sẽ cần ngủ nhiều hơn bình thường. (1)
Nhiều chuyên gia khuyến nghị, người lớn từ 18 tuổi đến ngoài 60 tuổi nên ngủ từ 7 – 9 tiếng mỗi đêm; thanh thiếu niên cần ngủ khoảng 8 – 10 giờ mỗi ngày; trẻ mới sinh có thể cần ngủ đến 20 giờ mỗi ngày. Một số người cần ngủ ít hơn hoặc nhiều hơn mức trung bình để cảm thấy khỏe nhất. Vậy tại sao ngủ nhiều bị đau đầu?
Ngủ quá nhiều có thể là nguyên nhân dẫn đến đau đầu. Có nhiều cách lý giải cho tình trạng này, các nhà khoa học đã tiến hành một số nghiên cứu về mối liên hệ của việc ngủ nhiều bị đau đầu, ví dụ gồm: (2)
Một số nghiên cứu chỉ ra rằng, ngủ quá nhiều có tác động đến những chất dẫn truyền thần kinh trong não của người bệnh – đặc biệt là serotonin. Thông thường, serotonin giúp duy trì nhịp sinh học của mỗi người, duy trì các mô hình giấc ngủ tự nhiên mà cơ thể tuân theo để đi vào giấc ngủ và thức dậy, giúp cơ thể được nghỉ ngơi, làm mới các quá trình diễn trong cơ thể.
Để thực hiện được điều đó, những tế bào thần kinh trong não di chuyển serotonin đến một loạt các thụ thể được lập trình bởi gen, nhằm sử dụng serotonin cho một mục đích cụ thể. Trong trường hợp này, serotonin sẽ kích hoạt các thụ thể để điều chỉnh trạng thái của cơ thể, giúp chúng ta đi vào giấc ngủ hoặc thức dậy.
Toàn bộ quá trình đó được gọi là đường dẫn thần kinh – chỉ là một trong nhiều đường dẫn thần kinh trong não giúp cơ thể hoàn thành một số nhiệm vụ nhất định. Nó hoạt động như một công tắc tín hiệu, giúp cơ thể “bật” và “tắt” khi cần thiết.
Khi một người ngủ quên, đường dẫn thần kinh kể trên bị gián đoạn. Nếu vẫn ngủ ngay cả sau khi serotonin đã phát tín hiệu đến những thụ thể đánh thức, cơ thể sẽ không còn ở trạng thái nghỉ ngơi thực sự. Lúc này, cơ thể “tưởng” rằng mình đã thức, bắt đầu kích hoạt nhu cầu dưỡng chất như nước và thức ăn để phục hồi lưu lượng máu cũng như các hoạt động thần kinh trong não, vốn đã chậm lại trong lúc ngủ.
Vì vậy, nếu một người ngủ trong vài giờ sau khi cơ thể bắt đầu hoạt động thì có thể bị đau đầu do thiếu hụt dưỡng chất mức độ nhẹ và mất nước cho đến khi được ăn hoặc uống một ít nước.
Rối loạn giấc ngủ cũng có thể là nguyên nhân khiến một người ngủ nhiều bị đau đầu. Các chứng rối loạn như mất ngủ, ngưng thở khi ngủ… là những vấn đề mà bất kỳ ai cũng có thể gặp phải. Mất ngủ xảy ra khi một người nghĩ rằng mình đang ngủ nhưng não bộ lại không chuyển hoàn toàn sang trạng thái chuyển động mắt nhanh (REM) – giai đoạn quan trọng trong chu kỳ giấc ngủ, cần thiết để đảm bảo giấc ngủ chất lượng.
Một nghiên cứu vào năm 2011 cho thấy, khi cơ thể không có đủ giấc ngủ REM, nó sẽ sản sinh ra một số loại protein nhất định kích thích hệ thần kinh, làm tăng nguy cơ đau nửa đầu khi thức dậy.
Ngưng thở khi ngủ là rối loạn hô hấp khiến lượng oxy đến não giảm trong lúc ngủ. Điều này có thể khiến giấc ngủ REM bị gián đoạn, hạn chế lưu lượng máu đi đến não, dẫn đến chứng đau đầu khi thức dậy.
Có mối liên hệ chặt chẽ giữa sự lo âu với những rối loạn đau đầu như đau nửa đầu. Nghiên cứu cho thấy lo lắng và những rối loạn tâm trạng khác như trầm cảm là tác nhân chính dẫn đến tình trạng mất ngủ hay ngủ quá nhiều.
Nhiều người bị đau nửa đầu có xu hướng gặp tình trạng này vào cuối tuần không chỉ do ngủ quá nhiều mà còn do giảm mức độ căng thẳng. Các nghiên cứu cho thấy mức độ căng thẳng giảm có thể dẫn đến tình trạng đau nửa đầu trong 6, 12 hoặc 18 giờ tiếp theo.
Nếu ngủ quá nhiều, một người sẽ không có cơ hội cung cấp nước cho cơ thể, điều này có thể dẫn đến việc thức dậy với tình trạng đau đầu do mất nước nhẹ. Đau đầu do thiếu nước có thể dẫn đến tình trạng đau khắp đầu, đau khu trú tại vùng phía trước hay phía sau đầu hoặc đau một bên đầu (ít gặp hơn). (3)
Tình trạng ngủ nhiều bị đau đầu cũng có thể xảy ra nếu một người nghiến răng trong lúc ngủ. Nghiến răng trong lúc ngủ khiến các cơ đầu và cổ căng thẳng, có thể dẫn đến tình trạng đau đầu sau giấc ngủ dài. Hầu hết mọi người đều không biết bản thân nghiến răng khi ngủ.
Khi ngủ quá nhiều khiến cơ thể bị đói do không được dung nạp thức ăn, dẫn đến thiếu dưỡng chất, có thể xảy ra tình trạng hạ đường huyết, tiềm ẩn nguy cơ gây đau đầu. Cơ thể không thể duy trì mức glucose nếu một người không ăn gì. (4)
Một số cách có thể giúp giảm tình trạng ngủ nhiều đau đầu:
Đảm bảo giấc ngủ ngon, đều đặn là cách tối ưu để ngăn ngừa tình trạng ngủ quên và chứng đau đầu đi kèm. Duy trì nhịp sinh học có thể giúp mỗi người hạn chế hoặc loại bỏ lý do dẫn đến tình trạng đau đầu. Mỗi người có thể áp dụng một số biện pháp sau để hạn chế nguy cơ gặp tình trạng ngủ nhiều bị nhức đầu:
Nếu vẫn gặp khó khăn khi ngủ, gặp tình trạng ngủ nhiều gây đau đầu, người dân cần đến gặp bác sĩ để được đánh giá, can thiệp nếu cần. Bác sĩ có thể kiểm tra xem liệu người bệnh có gặp bệnh lý hay vấn đề gì không, có bị rối loạn giấc ngủ hay không và đưa ra phác đồ chữa trị phù hợp.
Mặt khác, nếu đã xác định được nguyên nhân bị đau đầu là do ngủ nhiều, nên cân nhắc, điều chỉnh lại sao cho phù hợp với thời gian ngủ được khuyến nghị. Ví dụ, người trưởng thành ngủ khoảng 7 – 8 tiếng mỗi ngày là hợp lý. Giấc ngủ vào buổi trưa có thể kéo dài trong khoảng 30 phút.
Mỗi người cũng cần theo dõi chứng đau đầu có xuất hiện thường xuyên không. Nếu đã điều chỉnh thời lượng giấc ngủ mà vẫn bị đau đầu sau khi thức dậy thì cần xem xét đến những lý do khác. Người bệnh cần thăm khám với bác sĩ chuyên khoa Thần kinh khi bị đau đầu lặp lại thường xuyên và có xu hướng gia tăng về cường độ.
Đôi khi, một bệnh lý hay vấn đề sức khỏe nào đó có thể dẫn đến triệu chứng thèm ngủ, vẫn cảm thấy buồn ngủ dù đã ngủ nhiều, thức dậy bị đau đầu. Những triệu chứng này khiến người bệnh lầm tưởng ngủ nhiều bị đau đầu và chủ quan bỏ qua dẫn đến việc phát hiện, chẩn đoán bệnh chậm trễ.
Người bệnh cần thăm khám ngay nếu gặp phải những triệu chứng như: cơn đau đầu xuất hiện dữ dội và đột ngột; đau đầu sau khi gặp tình trạng chấn thương ở đầu; đau đầu tái phát (đặc biệt là khi vừa mới xuất hiện gần đây); đau đầu kèm theo những triệu chứng khác như lú lẫn, suy nhược, khó thở, gặp vấn đề về thị lực, mất ý thức…
Để đặt lịch thăm khám, điều trị bệnh tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách vui lòng liên hệ:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Tóm lại, tình trạng ngủ nhiều bị đau đầu có thể được kiểm soát, cải thiện khi áp dụng các biện pháp phù hợp để nâng cao chất lượng giấc ngủ, giảm triệu chứng đau đầu. Đi khám kịp thời để hạn chế lầm tưởng tình trạng ngủ nhiều gây đau đầu với các chứng đau đầu do nguyên nhân xuất phát từ bệnh lý nguy hiểm khác.
