Đau đầu khi ngủ xảy ra khi người bệnh đang ngủ mỗi đêm, có thể đánh thức người bệnh dậy với cơn đau âm ỉ, đau nhói đầu. Tình trạng đang ngủ bị đau đầu có thể dẫn đến thiếu ngủ, ngủ không đủ giấc…
Đau đầu khi ngủ (HH) là một loại đau đầu không quá phổ biến (ước tính ảnh hưởng đến ít hơn 1% dân số) và chỉ xuất hiện khi đang ngủ. Loại đau đầu này đôi khi còn được gọi là chứng đau đầu đồng hồ báo thức, do có thể đánh thức người bệnh vào cùng một thời điểm mỗi đêm.
Chứng đau đầu khi ngủ khác với những loại đau đầu khác (như đau nửa đầu, đau đầu từng cơn) vốn có thể xảy ra vào bất kỳ lúc nào, không chỉ là vào ban đêm. Theo phân loại quốc tế về các rối loạn đau đầu, đau đầu khi ngủ được coi là chứng đau đầu nguyên phát. (1)
Triệu chứng của chứng đau đầu khi ngủ là xuất hiện cơn đau âm ỉ hoặc nhói ở đầu khi người bệnh đang ngủ. Cơn đau có thể diễn ra ở mức độ dữ dội hoặc nhẹ vừa nhưng đủ để đánh thức người bệnh. Tình trạng đang ngủ bị đau đầu xảy ra nhiều lần trong tuần, thường là bị vào cùng một thời điểm mỗi đêm, kéo dài 2 – 3 giờ sau khi ngủ thiếp đi. Người bệnh có thể gặp triệu chứng đau đầu nhiều hơn một lần mỗi đêm. Đau đầu khi ngủ thường tác động đến cả hai bên đầu nhưng cũng có thể chỉ ảnh hưởng đến một bên đầu. (2)
Những triệu chứng nhức đầu khi ngủ khác có thể bao gồm: nhạy cảm với âm thanh hoặc ánh sáng, chảy nước mắt hoặc nước mũi, buồn nôn, mí mắt sụp xuống… Tình trạng này xảy ra tối thiểu 10 lần/tháng, một số người bệnh bị tối thiểu 2 ngày/lần.
Các nhà nghiên cứu chưa biết chính xác tác nhân dẫn đến chứng nhức đầu khi ngủ, nhưng bệnh lý này có thể liên quan đến vùng dưới đồi (một phần của não). Vùng dưới đồi chịu trách nhiệm cho nhiều chức năng của cơ thể, bao gồm cả chu kỳ ngủ. Tình trạng này thường xuất hiện trong giấc ngủ REM (chuyển động mắt nhanh). Theo các chuyên gia, một vùng não chịu trách nhiệm xử lý những cơn đau có khả năng đã bị kích hoạt nhầm, dẫn đến cơn đau đầu. (3)
Một số nhà khoa học thì cho rằng, chứng nhức đầu khi ngủ có thể liên quan đến sự sản sinh melatonin – hormone giúp cơ thể cảm thấy buồn ngủ. Mức sản xuất của hormone này gia tăng và giảm đi trong suốt cả ngày theo nhịp sinh học của cơ thể. Chứng đau đầu khi ngủ xuất hiện vào cùng một thời điểm mỗi đêm có thể là dấu hiệu cho thấy sự gián đoạn ở nhịp sinh học của người bệnh.
Người bị đau đầu khi ngủ thường trên 50 tuổi nên các chuyên gia cũng nghi ngờ sự thoái hóa có liên quan đến căn bệnh này. Mặt khác, một số yếu tố nguy cơ có thể dẫn đến chứng đau đầu khi ngủ đã được phỏng đoán gồm:
Chứng đau đầu khi ngủ thường xảy ra ở người trên 50 tuổi, độ tuổi trung bình mắc bệnh là khoảng 62 tuổi, nhưng bệnh cũng có thể xảy ra ở bất kỳ ai, bao gồm cả trẻ em. Tình trạng đang ngủ bị nhức đầu xảy ra ở phụ nữ nhiều hơn nam giới (nhiều hơn gấp khoảng 1,5 – 2 lần). Người bị đau nửa đầu và tăng huyết áp có nhiều nguy cơ phát triển chứng đau đầu khi ngủ hơn so với những người khác.
Chứng đau đầu khi ngủ kéo dài tối thiểu 15 phút và kéo dài tối đa 4 giờ. Hầu hết người bệnh bị đau đầu khi ngủ kéo dài khoảng 90 phút.
Sau khi kiểm tra, thăm khám cho người bệnh, bác sĩ sẽ xác nhận rằng cơn đau đầu khi ngủ không bắt nguồn từ nguyên nhân thứ phát (như một bệnh lý khác). Chẳng hạn, những tình trạng như ngưng thở khi ngủ, tăng huyết áp có thể gây đau đầu vào ban đêm. Một vài loại thuốc đang được sử dụng hoặc một loại thuốc vừa ngưng dùng có thể dẫn đến triệu chứng đau đầu.
Bác sĩ cũng sẽ xác nhận rằng chứng đau đầu chỉ xuất hiện khi ngủ. Chứng đau nửa đầu hoặc đau đầu từng cơn không được xem là đau đầu khi ngủ, do chúng vẫn có thể xảy ra khi người bệnh đang thức. Ngoài ra, chứng đau đầu khi ngủ phải kéo dài khoảng 15 phút đến 4 giờ, xảy ra tối thiểu 10 lần/tháng, diễn ra trong tối thiểu 3 tháng. (4)
Bác sĩ sẽ hỏi về bất kỳ triệu chứng nào khác cũng như tiền sử đau đầu của người bệnh. Việc ghi nhật ký chi tiết về cơn đau đầu có thể hữu ích cho quá trình chẩn đoán. Để loại trừ nguy cơ bị những bệnh lý, vấn đề sức khỏe khác, bác sĩ có thể yêu cầu người bệnh thực hiện một số xét nghiệm, bao gồm: chụp cộng hưởng từ não, đo đa ký giấc ngủ, chụp cắt lớp vi tính, xét nghiệm máu, xét nghiệm huyết áp, điện não đồ về đêm… và kiểm tra thần kinh cho người bệnh.
Sử dụng caffeine là một phương pháp phổ biến để điều trị chứng đau đầu khi ngủ. Bác sĩ có thể khuyến nghị người bệnh uống một tách cà phê chứa caffeine trước khi đi ngủ. Ngoài ra, người bệnh cũng có thể sử dụng viên caffeine hoặc các loại thuốc giảm đau có chứa caffeine theo chỉ định để giảm triệu chứng đau đầu. Tuy nhiên, việc lạm dụng các loại thuốc này trong thời gian dài có thể gây ra chứng đau đầu do lạm dụng thuốc, vì vậy cần sử dụng một cách thận trọng và theo chỉ dẫn của bác sĩ. (5)
Một lựa chọn khác giúp chữa trị bệnh đau đầu khi ngủ là dùng các loại thuốc chuyên dụng hay đặc trị hơn. Tùy theo tình trạng cụ thể mà bác sĩ có thể chỉ định cho người bệnh sử dụng những loại thuốc để chữa trị chứng đau đầu khi ngủ, chẳng hạn như: melatonin, topiramate, indomethacin, aspirin, atenolol, belladonna, flunarizine, prednisone…
Người bệnh cần đến gặp bác sĩ thăm khám nếu thường xuyên thức giấc vào giữa đêm với cơn đau đầu dữ dội. Bác sĩ có thể giúp xác định xem người bệnh có bị đau đầu khi ngủ hay mắc phải tình trạng sức khỏe nào khác không. Bác sĩ cũng đề xuất một phác đồ chữa trị phù hợp để có thể giúp người bệnh có giấc ngủ ngon.
Để đặt lịch thăm khám, điều trị bệnh tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách vui lòng liên hệ:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Tóm lại, đau đầu khi ngủ làm giảm đáng kể chất lượng cuộc sống của người bệnh, gây ra cơn đau dữ dội và khiến người bệnh không ngủ ngon giấc. Ngay khi gặp triệu chứng đang ngủ bị đau đầu, người bệnh cần sớm đến cơ sở y tế thăm khám, chữa trị.
