Lựa chọn phương pháp phẫu thuật là mổ hở hay mổ robot là quyết định quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả điều trị của người bệnh. Phẫu thuật hở truyền thống hay có sự hỗ trợ của robot hiện đại đều có những ưu điểm và đặc tính riêng biệt, phù hợp cho từng thể trạng bệnh lý cụ thể.
Y học hiện đại phát triển đã mở ra nhiều sự lựa chọn trong can thiệp ngoại khoa, đem lại hiệu quả vượt trội cho nhiều bệnh nhân. Để đưa ra quyết định điều trị đúng đắn nhất, cần hiểu rõ được bản chất và lợi ích, rủi ro của từng phương pháp phẫu thuật đối với từng trường hợp bệnh nhân cụ thể.
Mổ hở là phương pháp phẫu thuật truyền thống, bác sĩ sẽ rạch một đường mổ đủ lớn trên da để tiếp cận trực tiếp vùng bệnh lý. Kỹ thuật này đã có lịch sử lâu đời và được áp dụng rộng rãi cho hầu hết các loại bệnh cần can thiệp ngoại khoa. Qua đường rạch lớn, phẫu thuật viên có thể quan sát bằng mắt thường và thao tác trực tiếp lên các mô bằng dụng cụ y tế.
Mổ robot chính xác là phẫu thuật nội soi với sự hướng dẫn của robot, đây là bước tiến đột phá của ngoại khoa xâm lấn tối thiểu. Với sự hỗ trợ của robot, phẫu thuật viên sẽ điều khiển các cánh tay robot từ bàn máy trung tâm. Hệ thống robot được tích hợp camera thông minh cho phép truyền tải hình ảnh không gian ba chiều sắc nét và độ phóng đại lớn, lên đến 10 – 15 lần. Các dụng cụ phẫu thuật siêu nhỏ gắn trên cánh tay robot có khả năng xoay linh hoạt ở những góc hẹp mà bàn tay người khó tiếp cận. Phẫu thuật robot mang lại độ chuẩn xác cao, giúp bóc tách các tổn thương vi mô mà không làm ảnh hưởng đến các vùng mô lành xung quanh.
Phương pháp phẫu thuật truyền thống hay bằng robot đều sở hữu những đặc tính y khoa riêng biệt phù hợp cho từng bệnh lý.
|
Tiêu chí |
Mổ hở |
Mổ robot |
|
Đường mổ |
Thường lớn hơn |
Thường nhỏ hơn tùy vào bệnh lý cần phẫu thuật |
|
Mức độ xâm lấn |
Cao hơn |
Ít xâm lấn hơn trong nhiều chỉ định |
|
Tầm nhìn của bác sĩ |
Nhìn trực tiếp vùng mổ |
Hình ảnh phóng đại, 3D ở nhiều hệ thống |
|
Độ linh hoạt dụng cụ |
Phụ thuộc tay bác sĩ và đường mổ |
Cánh tay robot linh hoạt, thao tác tốt ở vùng sâu, hẹp |
|
Đau sau mổ |
Có thể nhiều hơn |
Người bệnh ít đau |
|
Mất máu |
Có thể nhiều hơn |
Ít mất máu |
|
Thời gian hồi phục |
Có thể lâu hơn |
Thời gian phục hồi nhanh hơn |
|
Chi phí |
Thường thấp hơn |
Thường cao hơn |
|
Vai trò hiện nay |
Vẫn rất quan trọng |
Công nghệ hỗ trợ hiện đại, không thay thế toàn bộ mổ hở |
Phẫu thuật robot đang trở thành xu hướng điều trị tiên tiến trên thế giới nhờ khắc phục được nhiều hạn chế của phương pháp truyền thống:
Cung cấp tầm nhìn 3D phóng đại sắc nét phối hợp cánh tay xoay linh hoạt giúp bác sĩ thao tác cắt bỏ tổn thương chính xác đến từng milimet.
Vết mổ siêu nhỏ giúp giảm thiểu tối đa cảm giác đau và hạn chế nguy cơ mất máu trong suốt ca phẫu thuật.
Giảm tỷ lệ tai biến, nhiễm trùng sau mổ và hạn chế các biến chứng nguy hiểm cho bệnh nhân.
Thời gian nằm viện được rút ngắn, người bệnh nhanh chóng phục hồi thể trạng và trở lại sinh hoạt bình thường.
Đảm bảo tính thẩm mỹ do các vết sẹo để lại sau phẫu thuật cực kỳ nhỏ.
Công nghệ phẫu thuật bằng robot hiện nay đã được ứng dụng vô cùng rộng rãi và đem lại hiệu quả đột phá trong điều trị nhiều bệnh lý.
Trong chuyên khoa tiết niệu, mổ robot được ứng dụng trong các phẫu thuật điều trị ung thư tuyến tiền liệt, phẫu thuật cắt thận bán phần hoặc toàn phần, cắt bỏ một phần bàng quang do khối u ác tính. Ngoài ra, robot còn hỗ trợ đắc lực cho phẫu thuật tạo hình bể thận, sửa chữa hẹp niệu quản, u phì đại tuyến tiền liệt lành tính.
Robot phẫu thuật mang lại giải pháp xâm lấn tối thiểu tối ưu để cắt bỏ các khối u phổi giai đoạn sớm. Nhờ sự hỗ trợ của robot, phẫu thuật viên có thể bóc tách thành công các khối u trung thất, u tuyến ức hoặc các u tuyến giáp lạc chỗ nằm sâu trong lồng ngực. Với cấu trúc tinh vi, robot giúp bảo tồn các mạch máu lớn và dây thần kinh quan trọng tại vùng ngực một cách an toàn.
Đồng thời, robot giúp mở rộng chỉ định cho các bộ phận ở vị trí hẹp, khó tiếp cận ở đầu cổ như tuyến giáp, vùng hầu họng, thanh quản, khí quản… Robot cũng đã được áp dụng mổ tim trong sửa/thay van tim, bắc cầu động mạch vành hay sửa chữa các dị tật bẩm sinh tim…
Sản phụ khoa là lĩnh vực chứng kiến sự ứng dụng mạnh mẽ của phẫu thuật robot đối với các bệnh lý vùng chậu phức tạp. Thiết bị được chỉ định để thực hiện cắt tử cung toàn phần, bóc tách các khối u xơ tử cung lớn hoặc điều trị ung thư cổ tử cung. Tầm nhìn sắc nét cùng cánh tay linh hoạt giúp bác sĩ bảo tồn tối đa chức năng sinh sản và hệ thần kinh tự chủ vùng tiểu khung cho phụ nữ.
Phẫu thuật robot tiêu hóa thể hiện ưu thế vượt trội khi xử lý các bệnh lý ung thư dạ dày, ung thư đại trực tràng và các khối u gan mật tụy. Đặc biệt ở các vùng hẹp sâu như tiểu khung khi mổ ung thư trực tràng thấp, robot giúp nạo hạch triệt để một cách dễ dàng. Phương pháp này giúp cắt bỏ khối u ác tính ở ống tiêu hóa tận gốc mà vẫn bảo vệ tốt chức năng đại tiểu tiện cho bệnh nhân.
Robot Modus V Synaptive ứng dụng AI thế hệ mới là robot mổ não hiện đại, đang được triển khai thường quy tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh theo cấp phép của Bộ Y tế. Robot giúp bác sĩ phẫu thuật thần kinh giải quyết nhiều vấn đề khó như lựa chọn đường mổ an toàn, biết trước và chủ động phương án giải quyết mọi rủi ro có thể xảy ra trong quá trình mổ, kiểm soát mọi thao tác của bác sĩ trong quá trình mổ, quan sát và đánh giá rõ cấu trúc khối tổn thương với cấu trúc lành xung quanh cả trước và trong khi mổ… Từ đó, giúp nâng cao chất lượng cuộc mổ não hoặc cột sống, bảo tồn tối đa chức năng thần kinh cho người bệnh.
Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh triển khai ứng dụng Robot AI CUVIS-Joint phẫu thuật thay khớp gối chủ động lần đầu tiên tại Việt Nam. Hệ thống Robot CUVIS Joint tích hợp trí tuệ nhân tạo, định vị dẫn đường chính xác cùng những công nghệ hiện đại tiên tiến trên thế giới.
CUVIS-Joint được chứng minh hiệu quả và độ an toàn vượt trội, đảm bảo chất lượng ca mổ khi chuẩn hóa các thông số và thay thế bác sĩ trong những thao tác dễ sai sót và “tốn sức” nhất. Từ đó, giúp nâng cao năng lực phẫu thuật của bác sĩ đối với bệnh lý thoái hóa khớp.
Chi phí cho một ca mổ robot hiện nay thường cao hơn so với mổ hở truyền thống do phải sử dụng các trang thiết bị công nghệ cao và vật tư tiêu hao chuyên dụng cho hệ thống máy. Tuy nhiên, các chi phí phát sinh sau mổ như tiền thuốc giảm đau, tiền truyền máu và số ngày phải nằm viện được giảm thiểu, nhờ đó giúp giảm bớt gánh nặng kinh tế cho nhiều người bệnh.
Hiện chi phí một ca phẫu thuật robot tại Tâm Anh từ 85 triệu đồng (khoảng 3.000 USD), thuộc nhóm thấp trên thế giới, khoảng 1/10 so với Mỹ hoặc Singapore và bằng một nửa Thái Lan. Đặc biệt hiện nay, một phần chi phí phẫu thuật bằng robot đã bắt đầu được Bảo hiểm y tế (BHYT) chi trả theo đúng danh mục quy định của Bộ Y tế với mức 30 – 40% tính theo đơn giá do BHYT quy định.
Sự hỗ trợ thiết thực này từ chính sách bảo hiểm đã góp phần giảm bớt đáng kể gánh nặng về mặt kinh tế, giúp nhiều bệnh nhân có cơ hội tiếp cận kỹ thuật cao để điều trị bệnh tốt hơn.
Tham khảo bài viết: Phẫu thuật robot có được bảo hiểm y tế chi trả không?
Chuẩn bị kỹ lưỡng trước khi lựa chọn phương pháp mổ hở truyền thống hay mổ bằng robot sẽ giúp người bệnh và gia đình chủ động hơn, tránh bị lúng túng khi quyết định.
Người bệnh cần mang theo đầy đủ các kết quả chẩn đoán, xét nghiệm trước đó như xét nghiệm máu, nước tiểu, kết quả chụp X-quang, CT, MRI… để giúp bác sĩ đánh giá chính xác diễn tiến của bệnh lý, từ đó có cơ sở để đưa ra chỉ định phương pháp phẫu thuật thích hợp.
Bệnh nhân và người nhà cần trao đổi kỹ với bác sĩ để nắm rõ mục đích của ca mổ, những ưu điểm và rủi ro có thể gặp phải đối với từng phương pháp. Từ đó cùng bác sĩ đưa ra lựa chọn cuối cùng thích hợp nhất cho người bệnh.
Trước khi ký cam kết phẫu thuật, người bệnh nên hỏi ý kiến bác sĩ về các giải pháp điều trị thay thế khác nếu có để có cái nhìn đa chiều và hoàn toàn yên tâm với sự lựa chọn điều trị cuối cùng của mình.
Một số trường hợp bệnh nhân được mổ robot nếu gặp cấu trúc giải phẫu quá bất thường, phẫu thuật viên bắt buộc phải chuyển sang mổ hở để đảm bảo an toàn tính mạng. Vì vậy, người bệnh nên tìm hiểu và hỏi bác sĩ trước về khả năng xảy ra tình huống này để không bị hoang mang nếu cuộc mổ diễn ra không theo kế hoạch ban đầu.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Lựa chọn phương án mổ hở hay mổ robot còn phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố như tính chất bệnh, vị trí tổn thương và điều kiện kinh tế của mỗi gia đình. Do đó, người bệnh và gia đình nên trao đổi kỹ với bác sĩ để đưa ra giải pháp điều trị tối ưu, an toàn và mang lại hiệu quả phục hồi sức khỏe tốt nhất.
