Hội chứng suy tế bào gan là một trong những rối loạn nghiêm trọng liên quan đến chức năng gan, có thể làm ảnh hưởng quá trình chuyển hóa và khả năng thải độc của cơ thể. Nhận biết sớm và can thiệp kịp thời có thể giúp cải thiện tiên lượng của người bệnh.
Hội chứng suy tế bào gan là tình trạng các tế bào gan bị tổn thương nặng nề, làm ảnh hưởng đến khả năng thực hiện các chức năng gan như thải độc, chuyển hóa chất dinh dưỡng, tổng hợp protein, điều hòa quá trình đông máu, sản xuất mật… Hội chứng suy chức năng tế bào gan thường xuất hiện trên nền các bệnh lý gan tiến triển, không chỉ gây rối loạn hệ thống sinh hóa của gan mà còn ảnh hưởng đến nhiều cơ quan khác, làm tăng nguy cơ suy đa cơ quan và tử vong nếu không được can thiệp kịp thời.
Biểu hiện của suy tế bào gan rất đa dạng, từ những triệu chứng nhẹ, dễ bị bỏ sót đến các dấu hiệu dễ nhầm lẫn với những bệnh lý khác. Để hiểu rõ và nhận biết các biểu hiện suy tế bào gan, cần thiết nhìn dưới góc độ chức năng của tế bào gan.
Tế bào gan là nơi tổng hợp của nhiều cơ chất, trong đó có thể nhắc tới các thành phần quan trọng như albumin, glycogen, các cholesterol ester…
Gan là nơi tổng hợp protein, trong đó quan trọng nhất là vai trò của albumin – một protein chỉ được tổng hợp tại gan mà không một cơ quan nào khác của cơ thể thay thế được. Albumin là protein có nhiều vai trò trong việc duy trì thể tích trong lòng mạch máu, vận chuyển các chất trong cơ thể, vai trò dinh dưỡng và chuyển hóa một số thuốc. Việc thiếu hụt albumin dẫn tới tình trạng trên lâm sàng như: suy dinh dưỡng, phù toàn thân, báng bụng (cổ trướng), mệt mỏi, chán ăn, rụng tóc…
Gan cũng là nơi chuyển hóa đường, các glucose trong cơ thể khi dư thừa sẽ được dự trữ tại gan dưới dạng glycogen, glycogen sau đó được phân giải ra lại thành đường glucose cung cấp cho cơ thể giữa những bữa ăn. Việc ly giải glycogen có ý nghĩa quan trọng trong duy trì ổn định đường huyết nhất là vào ban đêm. Suy tế bào gan có thể dẫn tới giảm chuyển hóa tạo glucose, bệnh nhân dễ rối loạn đường, tăng giảm đường huyết bất thường trên lâm sàng.
Mật và muối mật là các sản phẩm được tạo ra từ gan, dự trữ trong túi mật, có chức năng giúp hấp thụ, tiêu hóa các chất béo trong thức ăn. Việc giảm chức năng tạo mật của gan có thể dẫn tới tình trạng giảm hấp thu chất béo, suy dinh dưỡng, giảm hấp thu các vitamin tan trong dầu (vitamin A, D, E, K). Biểu hiện lâm sàng có thể bao gồm việc rối loạn đông máu, dễ bầm máu, chảy máu khó cầm, một số trường hợp có thể gặp vàng da vàng mắt khi suy tế bào gan trong bệnh cảnh xơ gan mất bù.
Gan tham gia tổng hợp các yếu tố đông máu, đóng vai trò trong quá trình đông cầm máu của cơ thể khi có tình trạng chảy máu xảy ra. Việc giảm thiểu đi kèm với tình trạng giảm hấp thu vitamin K có thể dẫn tới các tình trạng chảy máu khó cầm trên lâm sàng, dễ bầm da, xuất huyết rải rác.
Gan là nơi tổng hợp Immunoglobulin, có vai trò trong hệ miễn dịch của cơ thể, người suy tế bào gan cũng vì thế mà dễ nhiễm trùng hơn, tình trạng nhiễm trùng sẽ nặng hơn. Tùy từng cơ quan, biểu hiện nhiễm trùng có thể gặp là sốt, khó thở, tiểu gắt buốt, đau bụng, áp xe…
Khi tế bào gan suy, chức năng chuyển hóa các nội tiết tố trong cơ thể, đặc biệt là chuyển hóa hóc môn sinh dục estrogen bị suy giảm, dẫn tới tình trạng tăng estrogen trên lâm sàng như: rụng lông, vú to, giảm ham muốn, rối loạn kinh nguyệt…
Hội chứng suy tế bào gan là hệ quả có thể xảy ra khi các tế bào gan bị tổn thương kéo dài, thường diễn tiến âm thầm với tác động của nhiều yếu tố, điển hình là bệnh lý và môi trường. Điểm chung của các nguyên nhân gây hội chứng suy tế bào gan là đều làm tổn thương tế bào gan. Một số nguyên nhân thường gặp bao gồm:
Hội chứng suy tế bào gan còn có thể xảy ra do tình trạng tắc mật kéo dài, viêm gan tự miễn, thiếu máu gan do rối loạn tuần hoàn, nhiễm độc gan cấp tính bởi hóa chất… Các trường hợp này dù ít gặp nhưng vẫn có thể gây tổn thương gan nặng và diễn tiến nhanh, làm tăng nguy cơ suy gan ở người bệnh.
Hội chứng phá hủy tế bào gan có thể dẫn đến nhiều biến chứng nặng nề nếu không kịp thời điều trị. Một trong những biến chứng nguy hiểm và thường gặp là xuất huyết tiêu hóa. Biến chứng này xảy ra do gan suy giảm chức năng tổng hợp các yếu tố đông máu. Người bệnh có thể nhanh chóng rơi vào tình trạng mất máu cấp, cần được cấp cứu để tránh nguy cơ tử vong.
Báng bụng cũng là một trong những biến chứng có thể xảy ra ở hội chứng suy tế bào gan. Dịch tích tụ trong khoang bụng khiến người bệnh bị nặng bụng, khó thở, hạn chế vận động… Nguy hiểm nhất là nguy cơ nhiễm trùng dịch báng, có thể dẫn đến nhiễm trùng máu.
Hôn mê gan có thể đe dọa tính mạng người bệnh. Chức năng giải độc của gan suy giảm gây tích tụ độc tố trong máu (đặc biệt là amoniac) có thể khiến người bệnh rối loạn hành vi, lú lẫn, co giật và sau cùng là hôn mê. Cùng với đó, suy thận và suy đa tạng có thể xảy ra do rối loạn chuyển hóa và tuần hoàn, làm tình trạng bệnh trở nên đặc biệt nghiêm trọng, ảnh hưởng tiên lượng sống của người bệnh.
Trong điều trị hội chứng suy tế bào gan, bác sĩ cần áp dụng các phương pháp tiếp cận toàn diện, mục tiêu là vừa loại bỏ tác nhân gây tổn thương gan, vừa hỗ trợ hồi phục chức năng gan.
Điều trị hội chứng suy tế bào gan là một quá trình phức tạp, cần có bác sĩ thăm khám, đánh giá chuyên sâu và can thiệp đúng thời điểm. Người bệnh không tự ý dùng thuốc hoặc tự điều trị tại nhà, bởi điều này có thể khiến tổn thương gan tiến triển nhanh hơn, làm giảm khả năng hồi phục và tăng nguy cơ biến chứng.
Để hỗ trợ quá trình hồi phục sức khỏe, người bệnh cần được chăm sóc đúng cách:
Để đặt lịch thăm khám, điều trị bệnh tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách vui lòng liên hệ:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Người mắc hội chứng suy tế bào gan cần được chẩn đoán và điều trị càng sớm càng tốt. Người bệnh nên tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ, đồng thời kết hợp kế hoạch chăm sóc và theo dõi sức khỏe sát sao để góp phần giảm nguy cơ biến chứng. Ngoài ra, duy trì lối sống khoa học có thể giúp bảo vệ chức năng gan, đồng thời là chìa khóa quan trọng giúp cải thiện tiên lượng sống cho người bệnh.
