Các chất gây ung thư trong mỹ phẩm có thể bao gồm formaldehyde, phenacetin, nhựa than… Những chất này độc hại, tiềm ẩn nguy cơ gây ung thư da, gan, phổi, nội tiết và một số bệnh ung thư khác nếu lạm dụng. Mỗi người khi dùng mỹ phẩm cần chọn sản phẩm an toàn, đảm bảo chất lượng để góp phần bảo vệ sức khỏe.
Sử dụng mỹ phẩm không an toàn, đặc biệt là các sản phẩm không rõ nguồn gốc, có thể tạo điều kiện cho cơ thể tiếp xúc lâu dài với các chất gây ung thư, làm tăng nguy cơ gây ung thư da, hô hấp hay ung thư ở các bộ phận liên quan khác. Trong đó, một số chất đã được nghiên cứu và cảnh báo ví dụ như:
Formaldehyde là một chất bảo quản mạnh, thường được sử dụng trong sơn móng tay, keo tóc, một số loại phấn và kem dưỡng. Chất này có thể gây kích ứng da, dị ứng và ung thư, đặc biệt là ung thư mũi, họng và da khi tiếp xúc lâu dài. Formaldehyde thường xuất hiện dưới dạng giải phóng chậm, nên khó để nhận biết nguy cơ. (1)
Phenacetin là một chất giảm đau và hạ sốt, từng được thêm vào một số mỹ phẩm và sản phẩm chăm sóc da để tăng hiệu quả chống viêm hoặc làm mịn da. Tuy nhiên, phenacetin đã bị cấm ở nhiều quốc gia do liên quan đến ung thư bàng quang, ung thư thận và các rối loạn chuyển hóa nghiêm trọng. Sử dụng mỹ phẩm chứa phenacetin (kể cả gián tiếp) tiềm ẩn nguy cơ tích lũy chất này trong cơ thể.
Một trong các chất gây ung thư trong mỹ phẩm thường gặp là nhựa than đá. Thành phần này là một chất chống nấm và điều trị bệnh da liễu như vẩy nến, gàu và eczema. Tác dụng chính là làm mềm da, giảm viêm, nhưng đồng thời cũng chứa nhiều hydrocarbon thơm đa vòng (PAHs) – nhóm chất có thể gây ung thư. Tiếp xúc lâu dài hoặc sử dụng các sản phẩm chứa nhựa than đá nồng độ cao có thể làm tăng nguy cơ ung thư da, đường hô hấp.
Benzene là một hydrocarbon thơm dễ bay hơi, thường xuất hiện trong một số sản phẩm làm đẹp kém chất lượng hoặc mỹ phẩm công nghiệp. Đây là chất gây ung thư nhóm 1 theo phân loại của IARC, có khả năng tấn công tủy xương, làm giảm sản xuất hồng cầu, và gây ung thư máu khi tiếp xúc lâu dài. Ngay cả khi tiếp xúc gián tiếp qua da hoặc hít phải hơi benzene trong thời gian dài cũng tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe.
Dầu khoáng được sử dụng rộng rãi trong kem dưỡng da, son môi, dầu gội và các sản phẩm chăm sóc tóc. Tuy nhiên, dầu khoáng chưa tinh chế hoặc tinh chế nhẹ có thể chứa hydrocarbon thơm đa vòng (PAHs) – nhóm chất có thể gây ung thư da và ung thư hệ tiêu hóa. Sử dụng dầu khoáng chưa tinh chế hoặc tinh chế nhẹ lâu dài, đặc biệt trên lớp da mỏng hoặc niêm mạc, có thể dẫn đến tích lũy chất độc, tiềm ẩn nguy cơ gây ung thư theo thời gian. (2)
Etylen oxit là một chất khử trùng và bảo quản hóa chất, được sử dụng trong các sản phẩm mỹ phẩm và đồ dùng chăm sóc cá nhân. Đây là chất gây ung thư nhóm 1 theo phân loại của IARC, có thể gây ung thư hạch, ung thư vú và các rối loạn di truyền. Tiếp xúc lâu dài, kể cả thông qua sản phẩm đã khử trùng bằng Etylen oxit, cũng có thể làm tăng nguy cơ tác động bất lợi đến hệ sinh sản và DNA.
Một số kim loại nặng như chì, thủy ngân, cadmium có thể tồn tại trong son môi, kem nền, thuốc nhuộm tóc hoặc mỹ phẩm kém chất lượng. Các kim loại này tích tụ trong cơ thể lâu dài và có thể gây độc tế bào, rối loạn nội tiết, và tăng nguy cơ bị ung thư. Trong đó:
Một trong các chất gây ung thư trong mỹ phẩm thường gặp là Cadmium. Đây là kim loại nặng độc hại, có thể xuất hiện trong một số mỹ phẩm và sản phẩm chăm sóc cá nhân kém chất lượng. Cadmium tích tụ lâu dài trong cơ thể, đặc biệt là trong thận và xương, và được IARC xếp vào nhóm chất gây ung thư nhóm 1. Tiếp xúc lâu dài có thể dẫn đến tăng nguy cơ bị ung thư phổi, thận và các rối loạn chuyển hóa nghiêm trọng.
Asen là là thành phần gây ung thư trong mỹ phẩm, được xếp vào nhóm chất độc mạnh, thường thấy trong các các sản phẩm nhuộm da hoặc kem trộn không rõ nguồn gốc. Tiếp xúc lâu dài với asen có thể gây ung thư da, gan, phổi, bàng quang và ảnh hưởng tới hệ thần kinh và nội tiết. Đặc biệt, asen cũng là một trong những chất gây ung thư nhóm 1 được IARC công nhận.
Crom, đặc biệt là crom VI, thường được tìm thấy trong một số thuốc nhuộm tóc, sản phẩm làm móng và mỹ phẩm công nghiệp. Đây là chất gây ung thư nhóm 1, có thể gây ung thư phổi và các bệnh lý hô hấp khác khi tiếp xúc lâu dài. Crom cũng có thể gây kích ứng da và niêm mạc, gây viêm và tổn thương tế bào.
Silica dưới dạng bụi tinh thể hoặc silica thạch anh, có thể xuất hiện trong một số mỹ phẩm dạng bột, phấn phủ và son khô. Tiếp xúc lâu dài với silica tinh thể có thể dẫn đến bệnh phổi mạn tính và tăng nguy cơ bị ung thư phổi. Silica được IARC xếp vào nhóm chất có thể gây ung thư ở người.
Xem thêm: Những chất gây ung thư phổ biến bạn nên tránh xa
Để giảm thiểu nguy cơ tiếp xúc với những chất gây ung thư trong mỹ phẩm, tham khảo các biện pháp sau đây:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Các chất gây ung thư trong mỹ phẩm có thể có như formaldehyde, benzene, phenacetin, kim loại nặng hoặc nhựa than đá… có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe. Nếu có nhu cầu, nên sử dụng mỹ phẩm rõ nguồn gốc, uy tín, đảm bảo chất lượng để hạn chế nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe.
