Viêm khớp đối xứng và viêm khớp không đối xứng là những dạng viêm khớp thường gặp nhưng có sự khác biệt về dấu hiệu, đặc điểm và vị trí. Vậy 2 bệnh này khác nhau như thế nào? Làm sao để nhận biết?
Viêm khớp đối xứng là tình trạng tổn thương diễn ra đồng thời ở một khớp của hai bên cơ thể. Người bệnh bị viêm khớp gối đối xứng có thể cảm thấy đau cả hai đầu gối cùng lúc.
Viêm khớp dạng thấp (RA) là một bệnh lý viêm khớp tự miễn mạn tính do tổn thương màng hoạt dịch. Bệnh xảy ra khi có rối loạn hệ miễn dịch và tấn công nhầm các mô lành. Hậu quả dẫn đến viêm màng hoạt dịch, gây sưng, đau và cứng khớp.
Bệnh xảy ra chủ yếu tại các khớp đối xứng trên cơ thể như khớp cổ tay, khớp bàn ngón tay, khớp khuỷu tay, khớp bàn ngón chân, khớp cổ chân, khớp gối… Đây là dấu hiệu điển hình giúp phân biệt RA với các dạng viêm khớp khác. Tuy nhiên, một số trường hợp có thể không nhận thấy triệu chứng ở cả hai bên khớp ở giai đoạn đầu. Bên cạnh khớp, bệnh còn ảnh hưởng đến những bộ phận khác như da, mắt, phổi, tim… (1)
Lupus ban đỏ hệ thống (SLE) là bệnh hệ thống do rối loạn tự miễn và tác động đến nhiều bộ phận trên cơ thể, bao gồm khớp. Các triệu chứng điển hình của bệnh gồm sưng đau khớp, phát ban hình cánh bướm trên má và sống mũi, sốt, loét miệng và rụng tóc. Ngoài ra, bệnh còn ảnh hưởng đến nhiều các cơ quan khác như não, tim, phổi, thận… SLE thường bị nhầm lẫn với một số bệnh lý viêm khớp khác, gây khó khăn trong việc phát hiện, chẩn đoán và điều trị. (2)
Trái ngược với viêm khớp đối xứng, đây là tình trạng viêm khớp mà các triệu chứng chỉ xuất hiện ở khớp của một bên cơ thể. Ví dụ như người bệnh sẽ cảm thấy đau nhức khớp gối bên trái hoặc bên phải. (3)
Thoái hóa khớp (OA) là tình trạng lớp sụn khớp bị bào mòn, khiến các đầu xương cọ xát vào nhau khi di chuyển. Những vị trí khớp thường bị ảnh hưởng gồm bàn tay, thắt lưng, hông, đầu gối… Đây là dạng viêm khớp không đối xứng phổ biến và dễ xảy ra ở người cao tuổi. Trong đó, nữ giới thường có khả năng mắc bệnh cao hơn so với nam giới.
Vùng khớp tổn thương sẽ đau nhức, sưng tấy và biến dạng, nhất là vào sáng sớm hoặc khi vận động. Lâu dài, các triệu chứng có thể khiến người bệnh cảm thấy khó chịu, mệt mỏi và mất ngủ.
Viêm khớp vảy nến (PsA) là bệnh viêm khớp tự miễn xảy ra ở một số người mắc vảy nến. Bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng của hai dạng viêm khớp đối xứng và viêm khớp không đối xứng. Tuy nhiên, ước tính khoảng 60% trường hợp mắc PsA thuộc dạng không đối xứng.
Viêm khớp phản ứng (hay viêm khớp vô khuẩn) là bệnh viêm khớp xảy ra do nhiễm trùng ở các cơ quan của cơ thể, đặc biệt ở hệ tiêu hóa, hệ tiết niệu và cơ quan sinh dục. Bệnh gây viêm không đối xứng ở các khớp lớn của chi dưới như đầu gối, mắt cá chân, khớp bàn ngón chân thứ nhất…
Bệnh gout (còn gọi là gút hay thống phong) là một dạng viêm khớp không đối xứng thường gặp. Bệnh thường ảnh hưởng đến các khớp ngón tay, ngón chân và đầu gối. Vùng khớp tổn thương sẽ đau nhức dữ dội kèm theo sưng đỏ, khó cử động.
Viêm cột sống dính khớp là bệnh viêm hệ thống mạn tính. Tổn thương thường xảy ra ở vùng khớp cùng chậu, cột sống, các khớp trục và các khớp ngoại vi. Nam giới có nguy cơ mắc bệnh cao gấp 3 lần so với nữ giới.
| Viêm khớp đối xứng | Viêm khớp không đối xứng | |
| Đặc điểm bệnh lý | Tổn thương diễn ra đồng thời ở một khớp của hai bên cơ thể. | Tổn thương xuất hiện ở vùng khớp của một bên cơ thể. |
| Các khớp dễ bị ảnh hưởng | Khớp gối, khớp bàn ngón chân, khớp bàn ngón tay, khớp cổ tay, khớp bàn ngón tay… | Cột sống, khớp cùng chậu, khớp gối, khớp mắt cá chân… |
| Dấu hiệu nhận biết | Vùng khớp của hai bên cơ thể cùng xuất hiện những triệu chứng như đau âm ỉ hoặc dữ dội, cứng khớp, hạn chế chuyển động… | Vùng khớp tổn thương ở một bên cơ thể có những triệu chứng như đau nhức, sưng, hạn chế tầm vận động… |
| Cách điều trị | Hiện chưa có cách chữa dứt điểm bệnh viêm khớp. Tuy nhiên, điều trị kịp thời đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát triệu chứng, làm chậm quá trình tiến triển của bệnh và phòng tránh biến chứng. Tùy theo bệnh lý cụ thể và mức độ tổn thương của từng trường hợp, bác sĩ sẽ chỉ định một trong những phương pháp:
|
|
Để đặt lịch thăm khám tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, vui lòng liên hệ:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Viêm khớp đối xứng và viêm khớp không đối xứng đều ảnh hưởng đến chức năng và hoạt động khớp. Bệnh diễn tiến nặng có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng vận động. Vì vậy, nếu nhận thấy bất kỳ dấu hiệu nào của bệnh viêm khớp, nên đến thăm khám ở các cơ sở y tế hoặc bệnh viện uy tín để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
