Ung thư trực tràng là loại ung thư phổ biến thứ 3 trên thế giới và đứng thứ 4 tại Việt Nam với hơn 16.000 ca mắc mới mỗi năm và 8.454 ca tử vong (1). Phẫu thuật thường được thực hiện để loại bỏ hoàn toàn hay một phần khối u. Vậy ung thư trực tràng có nên mổ không, khi nào cần thực hiện, người bệnh cần lưu ý gì trước và sau phẫu thuật?
Phẫu thuật là một trong những biện pháp quan trọng trong điều trị ung thư trực tràng, đặc biệt ở giai đoạn sớm. Mục tiêu loại bỏ hoàn toàn khối u từ khi kích thước còn nhỏ, chưa có dấu hiệu xâm lấn hay di căn.
Trường hợp khối u phát triển lớn, chèn ép các cơ quan lân cận, phẫu thuật vẫn có thể tiến hành để loại bỏ một phần khối u, giải tỏa chèn ép đường tiêu hóa, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh.
Mặc dù phẫu thuật thường được ưu tiên lựa chọn khi có thể, nhưng việc kết luận ung thư trực tràng có nên mổ không còn phụ thuộc nhiều vào tình trạng bệnh, thể trạng sức khỏe, hay mong muốn của người bệnh.
Sau khi cân nhắc giữa lợi ích và nguy cơ, bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp phẫu thuật phù hợp, trên tinh thần cắt bỏ khối u tối đa nhưng vẫn đảm bảo sức khỏe người bệnh có thể chịu được, tiên lượng sống khả quan.
Phẫu thuật ung thư trực tràng nên được thực hiện sớm ngay khi có thể, giúp tăng cơ hội điều trị triệt để, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh.
Ở người bệnh ung thư trực tràng giai đoạn 1 đến 3A, khối u chưa quá lớn, bác sĩ có thể phẫu thuật cắt bỏ khối u hoàn toàn. Sang giai đoạn 3B hoặc 3C, phẫu thuật có thể kết hợp hóa trị để thu nhỏ khối u trước khi phẫu thuật hoặc tiêu diệt các tế bào ung thư còn sót lại, tăng hiệu quả điều trị và giảm thiểu nguy cơ tái phát. Ở các trường hợp nghiêm trọng hơn, phẫu thuật cắt đoạn đại trực tràng phối hợp nạo vét hạch vùng chậu hoặc phẫu thuật đoạn chậu (cắt bỏ vùng chậu) … có thể được áp dụng.
Có hai loại phẫu thuật không cần rạch da là nội soi tiêu hóa can thiệp qua ngả hậu môn (TEM) và phẫu thuật nội soi xâm lấn tối thiểu qua ngả hậu môn (TAMIS). Bác sĩ sẽ sử dụng ống nội soi nhỏ đi qua đường hậu môn và quan sát hình ảnh phóng đại thông qua camera chuyên dụng, tiến hành cắt bỏ phần trực tràng tổn thương. Hai phương pháp này thường được áp dụng để loại bỏ những khối u trực tràng lành tính, u ác tính trực tràng giai đoạn sớm. (2)
Thường bao gồm các phẫu thuật như:
Khi khối u không thể phẫu thuật triệt để bằng nội soi tiêu hóa can thiệp hoặc phẫu thuật nội soi, hay khối u đã xâm lấn, di căn sang các cơ quan lân cận, bác sĩ có thể chỉ định các phương pháp phẫu thuật thay thế, tùy thuộc vào giai đoạn bệnh, vị trí khối u, mức độ phức tạp và mục tiêu phẫu thuật…
Một số trường hợp có thể được cân nhắc khi chỉ định phẫu thuật ung thư trực tràng như:
Người bệnh cũng có thể không được chỉ định nội soi tiêu hóa can thiệp qua ngả hậu môn (TEM), phẫu thuật nội soi xâm lấn tối thiểu qua ngả hậu môn (TAMIS) nếu có mô sẹo vùng bụng dày đặc do tiền sử phẫu thuật nhiều lần; khối u tăng sinh quá lớn hoặc đã xâm lấn; nguy cơ suy hô hấp cao do bơm hơi vào ổ bụng…
Nhiều người bệnh đặt câu hỏi ung thư trực tràng có nên phẫu thuật không? Câu trả lời là đối với từng trường hợp cụ thể, bác sĩ sẽ cân nhắc tình trạng thực tế, đánh giá an toàn cho người bệnh, hoặc chuyển từ phẫu thuật nội soi qua mổ mở.
Mỗi loại phẫu thuật sẽ có ưu và nhược điểm riêng, quan trọng là lựa chọn phù hợp với từng người bệnh, mục đích cuối cùng là nâng cao chất lượng cuộc sống, kéo dài tuổi thọ cho người bệnh.
Phẫu thuật nội soi có ưu điểm ít xâm lấn, hạn chế tổn thương mô lành, người bệnh nhanh hồi phục.
Đặc biệt, nếu người bệnh ung thư trực tràng được phẫu thuật ngay từ giai đoạn sớm, tỷ lệ sống sót có thể lên đến 90%.
Phẫu thuật cũng có thể áp dụng trong một số trường hợp khối u lớn, đã xâm lấn, di căn ở các vị trí khác… bằng cách cắt bỏ mở rộng tới các cơ quan lân cận hoặc cắt bỏ hoàn toàn, tăng cơ hội điều trị triệt để cho người bệnh.
Ngoài ra, phẫu thuật làm sạch giúp tránh biến chứng nhiễm trùng, tắc ruột, vỡ khối u; hoặc phẫu thuật đặt hậu môn nhân tạo được áp dụng vào giai đoạn cuối của ung thư trực tràng, khi người bệnh không thể tiến hành các cuộc đại phẫu thuật và chú trọng cải thiện chất lượng cuộc sống.
Việc đánh giá kỹ càng thể trạng sức khỏe người bệnh trước khi phẫu thuật là điều quan trọng để hạn chế các biến chứng xảy ra, tránh trường hợp nguy cơ nhiều hơn lợi ích nhận được.
Người bệnh cần lưu ý rằng, dù ung thư trực tràng có nên mổ không, hay thực hiện bằng các phương pháp khác, khối u vẫn có nguy cơ tái phát theo thời gian.
Người bệnh có thể gặp các biến chứng như:
Để cuộc mổ diễn ra thuận lợi và phục hồi nhanh chóng sau phẫu thuật, người bệnh cần chuẩn bị tốt trước mổ và chăm sóc đúng cách sau mổ.
Ngoài ra, người bệnh sẽ được hướng dẫn vệ sinh cơ thể, chuẩn bị trực tràng và tắm rửa bằng nước sát trùng Betadine vào đêm trước khi cuộc mổ diễn ra.
Vì đây là một trong những cuộc phẫu thuật lớn, nên người bệnh cần được chú ý chăm sóc kỹ càng trong giai đoạn này.
Tại bệnh viện, người bệnh được nuôi ăn qua đường tĩnh mạch, tập ăn dần từ thức ăn lỏng tới thức ăn đặc. Ưu tiên các thực phẩm giàu chất xơ, vitamin, protein, uống nước và uống thuốc đầy đủ.
Để chức năng ruột sớm hồi phục, tránh biến chứng tắc ruột lâu dài có thể xảy ra, người bệnh sau mổ được khuyến khích vận động càng sớm càng tốt theo khả năng. Có thể bắt đầu bằng việc vận động nhẹ nhàng tại giường, sau đó thử đi lại và nâng dần các mức độ. Có như vậy, thời gian nuôi ăn qua đường tĩnh mạch mới được rút ngắn, người bệnh sớm hồi phục.
Thông thường, người bệnh có thể xuất viện sau mổ 1 tuần, hoặc sớm hơn nếu người bệnh được phẫu thuật nội soi.
Điều trị ung thư nói chung và ung thư trực tràng nói riêng cần sự phối hợp nhuần nhuyễn đa chuyên khoa, với đội ngũ chuyên gia đầu ngành và hệ thống máy móc chẩn đoán và phẫu thuật hiện đại để theo kịp các phương pháp điều trị mới.
Tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, các bác sĩ khoa Ung bướu sẽ hội chẩn cùng bác sĩ Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật Nội soi Tiêu hóa, Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh… để đưa ra phác đồ điều trị cá thể hóa, tối ưu cho từng trường hợp cụ thể. Tại đây, người bệnh không chỉ được điều trị bằng kỹ thuật cao, mà còn được đội ngũ chuyên gia bác sĩ – điều dưỡng giàu kinh nghiệm đồng hành, thấu hiểu, tận tâm chăm sóc để lạc quan an tâm điều trị, mau hồi phục.
Các chuyên gia sẽ thăm khám tổng quát, đánh giá dựa trên tình hình thực tế và mong muốn của người bệnh, từ đó mới đưa ra quyết định ung thư trực tràng có nên mổ không? Đồng thời, với sự phối hợp nhuần nhuyễn giữa các chuyên khoa Tiêu hóa, Ung bướu, Mạch máu, Gây mê Hồi sức… quá trình phẫu thuật sẽ được tiến hành kỹ lưỡng, tránh các biến chứng không mong muốn có thể xảy ra.
Để đặt lịch khám, và điều trị ung thư trực tràng với các chuyên gia khoa Ung bướu, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, quý khách hàng vui lòng liên hệ:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Bài viết này góp phần cung cấp một số thông tin cơ bản giải đáp thắc mắc cho người đọc rằng ung thư trực tràng có nên mổ không? Tuy nhiên, trước khi đưa ra quyết định phương pháp điều trị cho người bệnh, bác sĩ sẽ xem xét nhiều yếu tố như giai đoạn bệnh, tình trạng sức khỏe, mong muốn của người bệnh… để không chỉ điều trị cải thiện tình trạng bệnh mà còn nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh.
