Ung thư phổi di căn hạch: Diễn biến bệnh và cách chăm sóc

Khi các tế bào ung thư từ phổi bắt đầu di chuyển và xâm lấn các hạch bạch huyết, giai đoạn đó được gọi là ung thư phổi di căn hạch. Lúc này, sức khỏe người bệnh giảm sút nhiều do các triệu chứng của ung thư trở nên rõ ràng hơn. Phát hiện và can thiệp sớm các trường hợp ung thư phổi di căn hạch có thể góp phần cải thiện hiệu quả điều trị, kéo dài thời gian sống cho người bệnh.

Ung thư phổi di căn hạch là gì?

Ung thư phổi di căn hạch là giai đoạn ung thư tiến triển, các tế bào ác tính từ phổi đã xâm lấn sang hệ thống hạch bạch huyết. Có 2 trường hợp ung thư phổi di căn hạch, gồm:

• Di căn đến hạch vùng của khối u, tức các hạch lân cận. Lúc này, ung thư được mô tả là tiến triển tại chỗ.
• Di căn xa đến các hạch ở bụng, cổ hoặc nách.

Ung thư phổi di căn hạch không có nghĩa là ung thư giai đoạn cuối. Tuy nhiên, khi tế bào ung thư đã di căn đến các hạch bạch huyết, chúng sẽ tiếp tục lan rộng hơn và tấn công nhiều cơ quan xa khác. Xác định giai đoạn di căn của ung thư giúp bác sĩ lên kế hoạch điều trị tích cực hơn để kiểm soát bệnh tiến triển. (1)

Các vị trí hạch di căn thường gặp của bệnh ung thư phổi

Tế bào ung thư phổi có thể di căn đến nhiều vị trí xa hơn, thông qua mạch máu hoặc hệ thống bạch huyết. Những vị trí hạch di căn thường gặp của bệnh gồm:

1. Ung thư phổi di căn hạch cổ, hạch thượng đòn

Khi tế bào ung thư di căn đến hạch cổ, các hạch này sẽ sưng to lên. Người bệnh có thể sờ thấy hạch cứng, chắc và ít di chuyển khi đè ép. Tuy nhiên hạch chỉ nổi lên mà không gây đau, do đó đa số người bệnh chủ quan, không phát hiện được bệnh.

Trong đó, hạch thượng đòn là nhóm hạch ở vị trí ngay gần gốc cổ, ngay phía trên xương đòn. Đây là vị trí các tế bào ung thư phổi thường di căn đến, người bệnh có thể sờ thấy hạch di căn sưng to.

2. Ung thư phổi di căn hạch trung thất

Hạch trung thất là nhóm hạch bạch huyết ở giữa lồng ngực. Khi ung thư phổi di căn hạch trung thất, người bệnh có thể có các triệu chứng liên quan đến hô hấp như: cảm giác hụt hơi, thở khò khè, đau ngực, khó thở, ho khan, ho kéo dài…;  phù vùng xương ức, trên/dưới xương đòn, hoặc phù 1 vị trí tại lồng ngực… Nguyên nhân là do khối u phổi to chèn ép khí quản, thực quản hoặc do các hạch trung thất sưng to gây chèn ép.

Dấu hiệu ung thư phổi di căn hạch bạch huyết

Các hạch bạch huyết kết nối với nhau bằng hệ thống mạch bạch huyết, tạo thành hệ thống bạch huyết. Hệ thống này có tác dụng tiêu diệt các tác nhân ngoại lai như vi khuẩn, virus, giúp bảo vệ cơ thể.

Dấu hiệu ung thư phổi di căn hạch phổ biến nhất là hạch sưng to. Tuy nhiên, hạch cũng có thể sưng to khi cơ thể bị viêm hoặc nhiễm trùng. Do đó, khó có thể xác định nguyên nhân gây hạch to nếu không có kết luận từ bác sĩ. (2)

Khi nhận thấy các dấu hiệu sau, người bệnh cần nhanh chóng đến khám với bác sĩ Ung bướu và làm các xét nghiệm tầm soát ung thư phổi di căn hạch:

• Hạch cổ hoặc vùng ngay phía trên xương đòn sưng bất thường.
• Khó thở.
• Sưng phù bất thường 1 vị trí ở lồng ngực.

Ung thư phổi di căn sang hạch có chữa được không?

Khi ung thư phổi đã di căn hạch, bệnh khó có thể chữa khỏi hoàn toàn. Ở giai đoạn này, bên cạnh các liệu pháp điều trị ung thư giúp cải thiện chất lượng sống, kéo dài thời gian sống còn, người bệnh rất cần kết hợp chăm sóc giảm nhẹ. Đây là các liệu pháp chăm sóc thể trạng và tinh thần người bệnh, giúp hạn chế các tác dụng phụ trong quá trình điều trị ung thư (chán ăn, nôn, tiêu chảy…), nâng cao chất lượng cuộc sống bằng cách thay đổi chế độ ăn, tập vật lý trị liệu, giải tỏa lo lắng, căng thẳng và buồn phiền và những vấn đề tâm lý khác.

Bên cạnh đó, chăm sóc giảm nhẹ còn là sự hỗ trợ to lớn cho cả người chăm sóc và thân nhân của người bệnh.

Bệnh ung thư phổi di căn hạch sống được bao lâu?

Theo số liệu từ tổng kết Giám sát, dịch tễ học và kết cục cuối cùng (SEER – Surveillance, Epidemiology, and End Results) của Hoa Kỳ, tỷ lệ sống sau 5 năm của người bệnh ung thư phổi và phế quản là 26,7%. Riêng đối với người bệnh ung thư phổi di căn hạch bạch huyết lân cận, tỷ lệ sống sau 5 năm là 21%. Thống kê của SEER là một trong những nguồn thống kê về bệnh ung thư đáng tin cậy nhất. Chương trình được bảo trợ bởi Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ (NCI – National Cancer Institute).

Cách chẩn đoán bệnh ung thư phổi di căn hạch

Để chẩn đoán bệnh ung thư phổi di căn hạch, bác sĩ cần kết hợp nhiều phương pháp chẩn đoán hình ảnh và xét nghiệm chẩn đoán mô bệnh học, gồm: (3)

• Xét nghiệm máu: Nhằm đánh giá chức năng các cơ quan gan, thận… và tìm kiếm các dấu ấn ung thư như CEA, Cyfra 21-1.
• Chụp cắt lớp vi tính (CT scan): Kỹ thuật này sử dụng tia X và máy tính để xác định kích thước và vị trí của khối u tại phổi, đồng thời đánh giá mức độ lan rộng, xâm lấn của tế bào ung thư đến các hạch bạch huyết và cơ quan khác.
• Chụp cộng hưởng từ (MRI): Là kỹ thuật sử dụng sóng vô tuyến và từ trường mạnh để tạo ra hình ảnh rõ nét về các mô mềm, thường sử dụng để phát hiện di căn não, xương cho người bệnh ung thư.
• Chụp PET-CT: Nhằm đánh giá mức độ tiến triển của ung thư bằng cách sử dụng chất phóng xạ, giúp chẩn đoán chính xác giai đoạn bệnh.
• Nội soi phế quản: Bác sĩ sử dụng ống soi mềm có gắn camera để quan sát bên trong phế quản. Nếu có tổn thương bất thường nghi ngờ ung thư, bác sĩ sẽ lấy mẫu tế bào để xét nghiệm.
• Nội soi trung thất: Nội soi vùng trung thất (giữa ngực và phổi) để quan sát rõ hơn các mô, nhằm phát hiện tổn thương nếu có.
• Sinh thiết hạch bạch huyết: Đây là xét nghiệm chẩn đoán ung thư di căn hạch chính xác nhất. Bác sĩ sẽ bóc tách 1 hoặc một số hạch bạch huyết để làm xét nghiệm mô bệnh học.

Chẩn đoán và xác định mức độ di căn ung thư phổi có vai trò rất quan trọng, giúp bác sĩ xây dựng phác đồ điều trị phù hợp và hiệu quả nhất, hạn chế bệnh tiến triển và kéo dài thời gian sống cho người bệnh.

Cách điều trị ung thư phổi di căn hạch

Việc điều trị ung thư phổi di căn hạch bạch huyết phụ thuộc vào giai đoạn ung thư và tình trạng sức khỏe của người bệnh.

Nếu ung thư phổi chỉ di căn đến một số hạch bạch huyết lân cận, bác sĩ có thể cân nhắc lựa chọn phương pháp phẫu thuật. Sau khi phẫu thuật, tùy giai đoạn bệnh, bác sĩ có thể chỉ định xạ trị hoặc hóa trị để tiêu diệt toàn bộ tế bào ung thư và ngăn ngừa nguy cơ tái phát.

Bên cạnh đó, người bệnh ung thư phổi di căn hạch cũng có thể điều trị bằng một số liệu pháp khác, gồm:

• Hóa trị: Là phương thức điều trị ung thư bằng thuốc hóa chất, thường được tiến hành theo đợt và có khoảng nghỉ giữa các đợt. Người bệnh sẽ có thời gian phục hồi chuẩn bị cho lần hóa trị kế tiếp. Phương thức này có thể được sử dụng kết hợp với xạ trị, liệu pháp nhắm trúng đích, liệu pháp miễn dịch… tùy theo giai đoạn bệnh. Hóa trị có thể gây nhiều tác dụng phụ cho người bệnh, do đó cần được cân nhắc và người bệnh cần được theo sát trong suốt quá trình điều trị.

• Xạ trị: Là phương pháp sử dụng tia X (tia xạ) để làm tổn thương tế bào ung thư, khiến chúng ngừng nhân lên và chết đi. Có thể xạ trị cho khối u tại phổi, xạ trị vào hạch trung thất và/hoặc xạ trị vào hạch cổ.
• Liệu pháp nhắm trúng đích: Có thể nhắm vào một số đột biến gen nhất định của ung thư phổi (EGFR, ALK, ROS1), giúp làm chậm sự phát triển của khối u và tiêu diệt chúng mà không gây ảnh hưởng đến các tế bào bình thường khác. Các tác dụng phụ của thuốc nhắm trúng đích có thể gặp là phát ban da, tiêu chảy, buồn nôn, mệt mỏi…
• Liệu pháp miễn dịch: Là phương pháp tăng cường chức năng của hệ thống miễn dịch, nhằm tăng khả năng phát hiện, tấn công và tiêu diệt tế bào ung thư.

Có thể phòng ngừa ung thư phổi di căn hạch không?

Không có cách nào phòng ngừa ung thư phổi di căn hạch hoặc di căn đến các cơ quan khác. Người bệnh có thể áp dụng một số lời khuyên để giảm nguy cơ di căn, như:

• Khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm di căn: Tuân thủ lịch hẹn khám sức khỏe của bác sĩ điều trị giúp người bệnh phát hiện sớm các bất thường liên quan đến ung thư di căn, nhờ đó bác sĩ có thể chủ động can thiệp kịp thời, tăng khả năng điều trị và kiểm soát bệnh.
• Tuân thủ phác đồ điều trị: Người bệnh không được tự ý ngưng thuốc, thay đổi thuốc hoặc thực hiện theo những phương pháp dân gian, truyền miệng… mà chưa có sự đồng ý từ bác sĩ.
• Thay đổi lối sống: Lối sống có ảnh hưởng rất quan trọng đến quá trình điều trị ung thư. Xây dựng lối sống lành mạnh, hạn chế căng thẳng, ngủ đủ giấc, vận động thể thao thường xuyên, có chế độ dinh dưỡng khoa học, đủ chất, cai thuốc lá… không chỉ giúp cơ thể khỏe mạnh mà còn hạn chế nguy cơ tiến triển của bệnh.

Khoa Ung bướu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM là đơn vị thăm khám, tư vấn và điều trị ung thư uy tín, chất lượng, được nhiều người bệnh tin tưởng lựa chọn. Khoa có đội ngũ y bác sĩ là các chuyên gia đầu ngành, dày dặn kinh nghiệm, chuyên tầm soát và điều trị các loại bệnh ung thư, cùng với hệ thống máy móc hiện đại và phác đồ điều trị cá thể hóa, nhằm chẩn đoán chính xác, điều trị hiệu quả, chăm sóc giảm nhẹ cho người bệnh cả về sức khỏe thể chất và tinh thần.

Để đăng ký khám, tầm soát hoặc điều trị ung thư phổi di căn hạch tại khoa Ung bướu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, khách hàng vui lòng liên hệ theo thông tin:

Trên đây là những thông tin giúp giải đáp thắc mắc về ung thư phổi di căn hạch, triệu chứng bệnh, các phương pháp điều trị… Lối sống lành mạnh, dinh dưỡng đầy đủ, tuân thủ chỉ định điều trị của bác sĩ, giữ tinh thần lạc quan… không chỉ giúp người bệnh có tinh thần và thể chất khỏe mạnh hơn mà còn góp phần kiểm soát ung thư, nâng cao hiệu quả điều trị.