Trước khi mắt, dù là xóa cận LASIK hay mổ đục thủy tinh thể, luôn mang lại cho người bệnh những cảm xúc đan xen giữa hồi hộp và lo lắng. Bên cạnh việc chuẩn bị tâm lý, chế độ dinh dưỡng vào ngày diễn ra phẫu thuật đóng vai quan trọng. Rất nhiều người bệnh thường băn khoăn liệu trước khi mổ mắt có được ăn không và cần chuẩn bị thể trạng như thế nào là đúng cách. Bài viết này sẽ giúp bạn giải đáp thắc mắc.

Trước khi mổ mắt có được ăn không là câu hỏi phụ thuộc hoàn toàn vào loại phẫu thuật nhãn khoa và phương pháp vô cảm (gây tê tại chỗ hoặc gây mê toàn thân) mà bác sĩ chỉ định cho bạn. Việc hiểu rõ quy định này giúp cơ thể ở trạng thái ổn định nhất, hạn chế tối đa các biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra trong phòng mổ.
Theo hướng dẫn y khoa từ Hiệp hội Nhãn khoa Hoa Kỳ (AAO), các trường hợp phẫu thuật cụ thể sẽ có quy định về ăn uống như sau:
Đối với các phẫu thuật dùng phương pháp gây tê tại chỗ (nhỏ thuốc tê hoặc tiêm tê quanh nhãn cầu): Điển hình là phẫu thuật mổ mắt cận thị (LASIK, Femto-LASIK, ReLex SMILE) hoặc phẫu thuật Phaco điều trị đục thủy tinh thể (cườm khô). Ở các ca mổ này, người bệnh hoàn toàn tỉnh táo trong suốt quá trình thực hiện. Do đó, vẫn có thể ăn một bữa nhẹ trước giờ phẫu thuật từ 2 – 3 tiếng để tránh nguy cơ bị hạ đường huyết do căng thẳng.
Đối với các phẫu thuật cần gây mê toàn thân hoặc tiền mê sâu: Thường áp dụng cho các ca phẫu thuật phức tạp như rách võng mạc, bong võng mạc, chấn thương mắt nặng hoặc phẫu thuật nhãn khoa ở trẻ em. Lúc này, người bệnh bắt buộc phải nhịn ăn hoàn toàn (kể cả thức ăn lỏng) ít nhất từ 6 – 8 tiếng trước ca mổ.
Cho dù ca phẫu thuật bạn thuộc danh mục nào cũng cần tuân thủ các hướng dẫn cụ thể từ bác sĩ phẫu thuật và bác sĩ gây mê. [1]

Trước khi mổ mắt đôi khi cần nhịn ăn vì đây là quy tắc an toàn trong y học hiện đại. Khi cơ thể bước vào trạng thái gây mê toàn thân, các phản xạ bảo vệ tự nhiên như ho, nuốt sẽ bị ức chế hoàn toàn.
Nếu dạ dày chứa đầy thức ăn hoặc chất lỏng, khi nằm ngửa trên bàn mổ, các chất này rất dễ trào ngược lên thực quản và lọt vào đường thở. Hiện tượng này dẫn đến hội chứng hít sặc (aspiration), gây tắc nghẽn đường hô hấp hoặc gây viêm phổi do hít sặc cực kỳ nguy hiểm, đe dọa trực tiếp đến tính mạng.
Ngay cả đối với các ca phẫu thuật chỉ gây tê tại chỗ như mổ cườm hay xóa cận, tâm lý lo lắng, sợ hãi quá mức của người bệnh có thể kích thích hệ thần kinh giao cảm, dẫn đến cảm giác buồn nôn hoặc nôn mửa ngay trên bàn mổ. Việc nôn mửa khi bác sĩ đang thao tác vi phẫu trên mắt rất nguy hiểm, bởi nó làm tăng đột ngột áp lực nội nhãn, gây dịch chuyển nhãn cầu ngoài ý muốn và có thể dẫn đến những tổn thương cấu trúc mắt không thể phục hồi.
Nếu ca mổ của bạn thuộc nhóm chỉ cần gây tê bề mặt và bác sĩ cho phép ăn uống, bạn cũng cần lựa chọn chế độ ăn phù hợp. Mục tiêu của việc ăn trước khi mổ là cung cấp đủ năng lượng cho cơ thể nhưng không làm tăng áp lực cho hệ tiêu hóa. Bạn nên ưu tiên các nhóm thực phẩm sau:
Các món ăn lỏng và dễ tiêu hóa: Cháo thịt băm, súp gà, phở hoặc hủ tiếu thanh đạm (với nước dùng ít dầu mỡ) nên dùng trước ca mổ ít nhất 3 – 4 tiếng để kịp tiêu hóa.
Tinh bột nhẹ: Một vài lát bánh mì gối, bánh quy lạt sẽ giúp duy trì lượng đường huyết ổn định trong suốt thời gian bạn làm thủ tục và chờ đợi vào phòng mổ.
Trái cây mềm giàu vitamin: Chuối hoặc một vài lát táo giúp bổ sung kali và năng lượng sạch, giúp cơ thể thư giãn tinh thần tốt hơn.
Bổ sung nước lọc đúng cách: Bạn có thể uống từng ngụm nước lọc nhỏ hoặc nước đường nhẹ để tránh khô miệng và hạ đường huyết. Lưu ý ngưng hoàn toàn việc uống tất cả các loại nước ít nhất 2 giờ trước khi ca mổ bắt đầu theo hướng dẫn của ekip điều dưỡng.

Bên cạnh các thực phẩm bổ trợ, việc ghi nhớ danh sách trước khi mổ mắt nên kiêng gì sẽ giúp ngăn ngừa các sự cố không đáng có trong phòng hậu phẫu:
Thực phẩm giàu chất béo và chiên rán: Gà rán, thịt mỡ, đồ ăn nhanh chứa nhiều dầu mỡ mất rất nhiều thời gian để tiêu hóa (thường lưu lại dạ dày từ 4 – 6 tiếng), dễ gây đầy bụng, ợ hơi và buồn nôn khi bạn nằm ngửa trên bàn phẫu thuật.
Sữa và các chế phẩm từ sữa: Sữa tươi, phô mai, sữa chua chứa nhiều đạm và chất béo nên cần nhiều giờ để tiêu hóa hoàn toàn. Uống sữa trước mổ dễ làm chậm rỗng dạ dày, làm tăng nguy cơ trào ngược và hít sặc nguy hiểm.
Thức ăn cay nóng, đậm vị: Các món ăn chứa nhiều ớt, tiêu, tỏi hay quá nhiều muối có thể kích ứng niêm mạc dạ dày, làm tăng nhịp tim và huyết áp do hệ thần kinh bị kích thích dưới áp lực tâm lý.
Tuyệt đối kiêng các chất kích thích: Rượu, bia, cà phê, trà đặc và nước ngọt có ga cần phải loại bỏ hoàn toàn ít nhất 24 giờ trước ca mổ. Caffeine và cồn có thể làm thay đổi nhịp tim, gây mất nước, làm giãn mạch máu và có khả năng tương tác tiêu cực với các loại thuốc tê, thuốc mê hoặc thuốc giãn đồng tử được sử dụng trong ca phẫu thuật.
Tại Trung tâm Mắt Công nghệ cao, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, sở hữu hệ thống trang thiết bị hiện đại, máy phẫu thuật Laser, Phaco, Smile Pro,… cùng đội ngũ chuyên gia nhãn khoa giàu kinh nghiệm lâm sàng. Khi lựa chọn dịch vụ điều trị tại Tâm Anh, mỗi người bệnh đều được khảo sát thể trạng kỹ lưỡng, tư vấn chi tiết về chế độ ăn uống, sinh hoạt cá nhân hóa trước và sau phẫu thuật.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Việc nắm vững các nguyên tắc dinh dưỡng và hiểu rõ trước khi mổ mắt có được ăn không là bước chuẩn bị hoàn hảo để bạn bước vào phòng phẫu thuật với một tâm thế tự tin, chủ động nhất. Mọi sự chuẩn bị tỉ mỉ từ bữa ăn nhẹ cho đến việc kiêng khem đúng cách đều góp phần bảo vệ đôi mắt của bạn trước những rủi ro y khoa biến chứng.