Hà Nội – Chị Phương, 36 tuổi, sau kết hôn 5 năm không có thai mới phát hiện đa polyp mọc chi chít trong thành tử cung.

Chị Phương từng uống nhiều thuốc Đông Tây y, 2 lần bơm tinh trùng vào buồng tử cung (IUI) và 3 lần thụ tinh ống nghiệm (IVF) đều không có thai.

Đầu năm 2023, vợ chồng đến Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội (IVF Tâm Anh) để điều trị với TTND.PGS.TS.BS Lê Hoàng – Giám đốc Trung tâm. Chị được chỉ định mổ nội soi buồng tử cung qua ngả âm đạo kết hợp nội soi ổ bụng tìm nguyên nhân gây thất bại chuyển phôi nhiều lần.

Nội soi buồng tử cung cho phép quan sát trực tiếp toàn bộ lòng tử cung, nhờ đó phát hiện những bất thường mà siêu âm đầu dò, siêu âm bơm nước buồng tử cung hay chụp X-quang tử cung vòi trứng có thể không ghi nhận.

Phương pháp này đặc biệt hữu ích với những phụ nữ chuyển phôi thất bại nhiều lần, sảy thai liên tiếp hoặc vô sinh kéo dài chưa rõ nguyên nhân. Ngoài ra, kỹ thuật còn cho phép xử trí ngay các tổn thương nếu phát hiện trong quá trình thực hiện. Khi kết hợp với xét nghiệm giải phẫu bệnh, đây được xem là tiêu chuẩn vàng trong chẩn đoán bệnh lý buồng tử cung, với độ nhạy và độ đặc hiệu cao.

Trường hợp chị Phương, bác sĩ phát hiện có nhiều polyp kích thước kích thước lớn đến 2.2 cm, cùng hàng chục polyp kích thước nhỏ bao quanh, mọc chi chít trong thành tử cung.

Đây là tình trạng các tuyến và mô đệm nội mạc tử cung tăng sinh quá mức trong buồng tử cung, cản trở tinh trùng di chuyển và ảnh hưởng đến quá trình phôi bám dính, làm tổ. Ngay cả khi đậu thai, polyp kích thước lớn vẫn có thể làm tăng nguy cơ sảy thai sớm.

PGS Lê Hoàng cho biết, khoảng 10-15% trường hợp hiếm muộn có liên quan đến các bất thường trong buồng tử cung như dị dạng cấu trúc tử cung, u lạc nội mạc, polyp, dính buồng tử cung, viêm nội mạc tử cung… Tuy nhiên, không phải mọi tổn thương đều dễ dàng phát hiện qua thăm khám lâm sàng hay siêu âm thông thường; chẳng hạn các polyp kích thước nhỏ có thể bị bỏ sót.

Sau khi cắt polyp và kiểm tra hai vòi trứng vẫn thông tốt, bác sĩ đánh giá chị Phương có thể mang thai tự nhiên. Nếu thực hiện IUI, khả năng có thai tăng khoảng 30%; với IVF, tỷ lệ có thể đạt 50-65%.

Anh chị quyết định tìm cơ hội mang thai bằng phương pháp tự nhiên nhưng không thành. Sau 1 năm, vợ chồng chị Phương quyết định trở lại IVF Tâm Anh để làm thụ tinh ống nghiệm.

Định lượng AMH của chị Phương còn tốt 2.21 ng/mL, tiên lượng có thể lấy được đủ lượng noãn cần thiết. Tuy vậy, tinh trùng của người chồng yếu, tỷ lệ bất động và dị dạng nhiều. Bác sĩ xây dựng phác đồ điều trị phù hợp, mục tiêu là nuôi cấy được nhiều phôi chất lượng tốt, niêm mạc tử cung đạt đủ điều kiện để phôi bám dính và làm tổ thuận lợi.

Tháng 10/2024, chị Phương bắt đầu dùng thuốc kích trứng. PGS Lê Hoàng chọc hút trứng, thu được 9 noãn trưởng thành. Trong khi đó, mẫu tinh trùng của người chồng được lọc rửa và chọn ra những tinh binh khỏe mạnh nhất. Các chuyên viên phôi học tiến hành tiêm tinh trùng vào bào tương noãn (ICSI). Phôi tạo thành được nuôi cấy trong hệ thống tủ time-lapse tích hợp trí tuệ nhân tạo, theo dõi liên tục 24/7 mà không cần đưa ra khỏi môi trường giúp ổn định môi trường nuôi cấy phôi. Kết quả, hai vợ chồng chị có 4 phôi ngày 5 và 3 phôi ngày 6 chất lượng tốt để trữ đông.

Tháng 3/2025, bác sĩ chuyển 1 phôi ngày 5 vào buồng tử cung, chị Phương may mắn đậu thai ngay. Cuối năm 2025, gia đình vỡ òa hạnh phúc đón con trai đầu lòng nặng 3,5kg chào đời.

PGS Lê Hoàng cho biết, polyp tử cung thường không gây bất kỳ triệu chứng nào. Thực tế có nhiều trường hợp nữ giới không biết bản thân bị polyp tử cung cho đến khi khám sức khỏe phụ khoa định kỳ. Trường hợp gây triệu chứng thì phổ biến nhất là chảy máu âm đạo bất thường. Tại IVF Tâm Anh, tỷ lệ bệnh nhân vô sinh nữ do polyp tử cung chiếm khoảng 10-15%. Nguyên nhân gây bệnh chưa được xác định rõ, một số trường hợp được xác định có liên quan đến sự gia tăng nồng độ hormone sinh dục nữ estrogen, bất thường nhiễm sắc thể, viêm mãn tính ở nội mạc tử cung.

Bác sĩ khuyến cáo, phụ nữ sau kết hôn một năm chưa có thai (hoặc sau 6 tháng nếu trên 35 tuổi) nên chủ động khám sức khỏe sinh sản. Phát hiện sớm các bất thường buồng tử cung giúp tăng khả năng điều trị thành công, giảm chi phí và tránh những can thiệp không cần thiết. Với những trường hợp đã cắt polyp, nên sớm có kế hoạch mang thai để hạn chế nguy cơ tái phát ảnh hưởng đến khả năng sinh sản.