Chị Hân, 35 tuổi, tăng huyết áp khó kiểm soát, bác sĩ phát hiện u tuyến thượng thận tái phát sát tĩnh mạch chủ, chỉ định phẫu thuật với sự hỗ trợ của robot Da Vinci Xi.

Chị Hân thường xuyên bị tăng huyết áp kèm nhức đầu, tim đập nhanh, hồi hộp. Dù đi khám nhiều nơi, dùng phối hợp nhiều loại thuốc hạ áp, huyết áp của chị vẫn không ổn định, từ 140/90 mmHg trở lên, có lúc tăng vọt lên đến 200/110 mmHg rất nguy hiểm.

TS.BS Nguyễn Hoàng Đức, Trưởng khoa Tiết niệu, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cho biết người bệnh từng phẫu thuật u tuyến thượng thận phải cách đây 15 năm. Khối u lần này tái phát tại tuyến thượng thận phải, kích thước khoảng 4 cm, ở vị trí đặc biệt nguy hiểm phía sau tĩnh mạch chủ, sát động mạch và tĩnh mạch thận.

Theo bác sĩ Đức, u tuyến thượng thận có thể gây tăng tiết quá mức các hormone như aldosterone, cortisol hoặc catecholamine. Những hormone này khiến cơ thể giữ muối, nước, co mạch, tăng nhịp tim, từ đó gây tăng huyết áp đột ngột, khó kiểm soát. Người bệnh thường xuất hiện các triệu chứng điển hình như đau đầu dữ dội, hồi hộp, chóng mặt, vã mồ hôi, ớn lạnh, đau tức ngực. Nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời, bệnh có thể gây nhiều biến chứng nguy hiểm như suy tim, đột quỵ, tổn thương thận khó phục hồi…

Do khối u nằm ở vị trí sâu, phía sau tĩnh mạch chủ – mạch máu lớn nhất trong cơ thể và nằm sát tĩnh mạch, động mạch thận phải, nên phẫu thuật cắt u với sự hỗ trợ của robot Da Vinci Xi là lựa chọn tối ưu. “Nếu mổ mở hoặc phẫu thuật nội soi thông thường, nguy cơ tổn thương các mạch máu lớn rất cao. Robot Da Vinci Xi giúp phóng đại hình ảnh lên 15 lần, giúp chúng tôi thao tác chính xác, bóc trọn khối u mà vẫn bảo tồn cấu trúc mạch máu quan trọng, rút ngắn thời gian phẫu thuật, giảm nguy cơ biến chứng cho người bệnh”, bác sĩ Đức cho biết.

Trong quá trình phẫu thuật, có thời điểm khi êkíp vừa chạm vào khối u, huyết áp của người bệnh tăng vọt lên đến 220/120 mmHg. Bác sĩ phẫu thuật phối hợp với bác sĩ gây mê hồi sức nhanh chóng kiểm soát huyết áp cho người bệnh, nhờ đó ca mổ diễn ra an toàn và thành công sau hơn hai giờ.

Hậu phẫu, chị Hân hồi phục nhanh, ít đau, sinh hoạt sớm trở lại, được xuất viện sau 4 ngày. “Tôi cảm thấy cơ thể khỏe khoắn hơn hẳn, huyết áp ổn định. Bác sĩ cũng nói tôi không cần ăn uống hay sinh hoạt quá khắt khe sau mổ, chỉ cần tái khám định kỳ để theo dõi”, chị Hân chia sẻ.

U tuyến thượng thận là một trong những nguyên nhân gây tăng huyết áp thứ phát, thường biểu hiện dưới dạng các cơn tăng huyết áp kịch phát đột ngột, dữ dội, đi kèm với nhịp tim nhanh, vã mồ hôi, đau đầu, nhưng cũng có thể gây tăng huyết áp liên tục, khó kiểm soát. Theo bác sĩ Đức, khi phát hiện u tuyến thượng thận, người bệnh cần điều trị càng sớm càng tốt. Trước phẫu thuật, bác sĩ thường chỉ định dùng thuốc chẹn alpha, chẹn beta để kiểm soát huyết áp, giảm nguy cơ biến cố tim mạch trong mổ. Sau phẫu thuật, người bệnh cần tái khám định kỳ vì u tuyến thượng thận có khả năng tái phát hoặc di căn (với u ác tính).

Hiện chưa có biện pháp phòng ngừa u tuyến thượng thận do liên quan đến rối loạn nội tiết và yếu tố di truyền nhưng có thể giảm nguy cơ và hạn chế biến chứng bằng cách chủ động tầm soát và kiểm soát sức khỏe định kỳ. Bác sĩ Đức khuyến cáo những người tăng huyết áp khởi phát sớm (trước 40 tuổi), huyết áp khó kiểm soát, dao động thất thường kèm các triệu chứng điển hình của bệnh cần đi khám chuyên khoa sớm. Người có tiền sử gia đình mắc bệnh, từng phẫu thuật u tuyến thượng thận, hoặc có các bệnh nội tiết đi kèm cần tái khám định kỳ, xét nghiệm hormone, chẩn đoán hình ảnh để kịp thời phát hiện, điều trị bệnh.

Ngoài ra, mỗi người cần duy trì lối sống lành mạnh, ăn nhạt, hạn chế rượu bia, không hút thuốc lá, ngủ đủ giấc, kiểm soát stress, tập luyện thể thao, giúp ổn định huyết áp, bảo vệ tim mạch, giảm các nguy cơ biến chứng nguy hiểm như đột quỵ, suy tim, suy thận.

*Tên người bệnh đã được thay đổi.