Phẫu thuật nội soi qua ngả âm đạo với nhiều ưu điểm như ít đau, phục hồi nhanh, không để lại sẹo, hạn chế thuốc giảm đau, ít nguy cơ nhiễm trùng… sẽ sớm được Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM ứng dụng trong điều trị bệnh lý phụ khoa.

Thông tin được chia sẻ tại Hội thảo: Phẫu thuật nội soi qua ngả âm đạo (V-Notes) ứng dụng trong phụ khoa diễn ra ngày 7/3, tại Viện nghiên cứu Tâm Anh (TAMRI). Hội thảo do Trung tâm Sản Phụ khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM và TAMRI phối hợp tổ chức. Chương trình thu hút gần 100 y bác sĩ chuyên ngành Sản Phụ khoa, Tiết niệu, Sàn chậu và Ung thư phụ khoa toàn quốc tham dự, học tập phương pháp phẫu thuật nội soi qua ngả âm đạo (V-NOTES) từ các chuyên gia giàu kinh nghiệm đến từ Hoa Kỳ.

Tại hội thảo, GS.BS Nguyễn Quốc Trường Chinh – Giám đốc Phẫu thuật phụ khoa xâm lấn tối thiểu, khoa Sản Phụ, đại học Texas, chi nhánh Y khoa Galveston và BS Đỗ Hữu Triệu, giảng viên lâm sàng – Nghiên cứu sinh Phẫu thuật Phụ khoa, Sàn chậu, Đại học Texas, chi nhánh Y khoa Galveston đã trình bày về phương pháp phẫu thuật nội soi qua ngả âm đạo và tiến hành ca mổ trình diễn kỹ thuật này tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM.

Bệnh nhân là chị Hạnh, 51 tuổi, đã mãn kinh một năm, đi khám phát hiện có khối u buồng trứng trái to, kích thước 9×10 cm. Kết quả chụp CT cho thấy khối u có cấu trúc đậm độ không đồng nhất, bên trong có thành phần vôi và mỡ, bờ khá đều. Bác sĩ chẩn đoán u nang bì buồng trứng lành tính. Người bệnh được phẫu thuật nội soi qua ngả âm đạo (V-NOTES) cắt buồng trứng có u. Ca mổ do BS.CKII Nguyễn Bá Mỹ Nhi – Giám đốc Trung tâm Sản Phụ khoa thực hiện, với sự đồng hành của GS.BS Nguyễn Quốc Trường Chinh. Ca mổ được truyền hình trực tiếp từ phòng mổ Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM đến hội trường.

Đây là ca mổ nội soi qua ngả âm đạo cắt u buồng trứng lớn lần đầu tiên được thực hiện tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM. Người bệnh được gây mê toàn thân, vùng âm đạo và tầng sinh môn được sát khuẩn nhiều lần. Sau đó, bác sĩ đặt dụng cụ mở rộng âm đạo, và sử dụng bộ dụng cụ đặc biệt thiết kế riêng để mổ nội soi qua ngả âm đạo, cắt buồng trứng trái chứa u lớn, đưa khối u lớn ra ngoài qua ngả âm đạo.

GS.BS Nguyễn Quốc Trường Chinh cho biết, những thập kỷ gần đây, các kỹ thuật xâm lấn tối thiểu đã phát triển, trong đó, phẫu thuật nội soi qua ngả âm đạo là một phương pháp tiên tiến, kết hợp giữa mổ nội soi và mổ qua ngả âm đạo. Các dụng cụ chuyên dụng của V-NOTES được đưa từ âm đạo vào khoang chậu, cho phép bác sĩ tiếp cận tử cung, ống dẫn trứng và buồng trứng mà không cần phải rạch da bụng như cách mổ nội soi truyền thống.

Giáo sư Trường Chinh đã thực hiện gần 150 ca nội soi qua ngả âm đạo trong 4 năm. Theo ông, phương pháp này mang đến cho người bệnh nhiều lợi ích: ít đau, phục hồi nhanh, không để lại sẹo, hạn chế thuốc giảm đau, ít nguy cơ nhiễm trùng. Tại Hoa Kỳ, kỹ thuật này được người bệnh ưa chuộng vì tính thẩm mỹ, tiết kiệm nhiều thời gian, chi phí điều trị.

Hiện V-NOTES được thế giới ứng dụng rộng rãi để điều trị bệnh phụ khoa như: bóc u nang buồng trứng, u xơ tử cung, triệt sản nữ, cắt tử cung, cắt buồng trứng, lấy thai ngoài tử cung…

Theo BS Đỗ Hữu Triệu, y văn thế giới ghi nhận đây là phương pháp mổ ít xâm lấn có thể thay thế cách mổ nội soi truyền thống. Kỹ thuật mới này đã phổ biến ở các nước châu Âu, Bắc Mỹ, Nam Mỹ, Nhật Bản. Tại Đông Nam Á có Singapore đã triển khai, các quốc gia khác trong khu vực chưa phổ biến, tương lai sẽ có nhiều bác sĩ học tập, triển khai kỹ thuật này.

Ở phương diện y khoa, V-NOTES đặc biệt hiệu quả và an toàn đối với phụ nữ béo phì, người có tử cung lớn. Mặt khác, đối với các khối u phụ khoa lớn, việc đưa khối u ra ngoài qua nội soi ngả bụng là một vấn đề khó khăn. Trong khi các cơ âm đạo có độ dẻo dai tốt hơn, giúp dễ dàng lấy ra một số mẫu bệnh phẩm lớn.

Theo giáo sư Trường Chinh, tất cả các phẫu thuật phụ khoa đều có thể có một số biến chứng nhất định. Phương pháp giấu sẹo V-NOTES, cũng có một số nguy cơ gây tổn thương các cơ quan lân cận (trực tràng và bàng quang) giống như nội soi truyền thống. Chính vì thế, bác sĩ thực hiện cần được đào tạo bài bản. Theo giáo sư, để sớm phát triển kỹ thuật này tại Việt Nam, cần có đội ngũ bác sĩ dày dặn kinh nghiệm, nhiều năm mổ nội soi và mổ ngả âm đạo.

“Phẫu thuật nội soi qua ngả âm đạo bắt buộc ê kíp bác sĩ phải là những chuyên gia lành nghề trong lĩnh vực mổ nội soi, chỉ khác ở hướng tiếp cận từ ngả âm đạo”, giáo sư Chinh nhấn mạnh. Ông đánh giá các bác sĩ tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM đều là những chuyên gia lâu năm trong lĩnh vực phẫu thuật nội soi, sẽ nhanh chóng ứng dụng được kỹ thuật này.

Nội soi qua ngả âm đạo mở ra trang mới trong lĩnh vực phẫu thuật nội soi can thiệp. Trước đây, kỹ thuật này khó thực hiện do đặt dụng cụ đi qua âm đạo bị cản trở, bác sĩ không thể quan sát bên trong. Hiện đã có trang bị các phương tiện hiện đại giúp làm rộng lỗ âm đạo và các dụng cụ hỗ trợ đặc biệt, giúp bác sĩ thao tác dễ dàng.

BS.CKII Nguyễn Bá Mỹ Nhi cho biết, để điều trị u phụ khoa lớn, bác sĩ thường mổ mở, các đường rạch dài trên bụng để đưa được các khối bướu to ra ngoài. Hơn 30 năm trước, kỹ thuật mổ nội soi phụ khoa được áp dụng. Các đường rạch nhỏ 5-10 mm trên bụng người bệnh được hưởng lợi ít mất máu, ít đau sau mổ, thời gian nằm viện ngắn và hồi phục nhanh. Hiện nay, thế giới đã phát triển thêm phẫu thuật nội soi giấu sẹo, một xu hướng hiện đại. Phẫu thuật viên dẫn một ống nội soi đi qua một lỗ tự nhiên (miệng, mũi, niệu đạo, âm đạo, hậu môn) để tiếp cận khu vực cần phẫu thuật.

Đối với mổ bệnh phụ khoa, bác sĩ đưa thiết bị mổ nội soi vào ổ bụng mà chỉ cần rạch một lỗ nhỏ trong âm đạo, vì thế sẹo được giấu hoàn toàn. Phương pháp này giúp che giấu vết mổ, tránh tổn thương bụng và giảm nguy cơ thoát vị vết mổ, giúp giảm thiểu tối đa tác động xâm lấn về mặt tâm lý và giúp bệnh nhân phục hồi nhanh chóng. Phụ nữ từng phẫu thuật V-NOTES có thể sinh hoạt tình dục và sinh con bình thường.

Là bệnh nhân đầu tiên được phẫu thuật qua ngả âm đạo thay vì mổ truyền thống với 3-4 vết sẹo trên bụng, chị Hạnh vui vì sau mổ không đau, hồi phục nhanh. Chị khá ngạc nhiên vì được bác sĩ điều trị hết bệnh mà không để lại sẹo mổ.

Sau quá trình được được đào tạo, học tập kỹ thuật từ giáo sư nước ngoài, Trung tâm Sản Phụ khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM sẽ chuẩn bị triển khai kỹ thuật hiện đại. Thường xuyên cập nhật phác đồ y khoa hiện đại giúp Trung tâm nâng cao chất lượng điều trị, đổi mới, phát triển và khẳng định vị thế trong lĩnh vực này tại Việt Nam.