Thiếu niên 15 tuổi, bị lõm ngực bẩm sinh nặng kèm theo vẹo cột sống, được bác sĩ phẫu thuật xâm lấn tối thiểu sửa chữa lõm ngực, mang lại hình dạng ngực bình thường và cải thiện độ vẹo cột sống.

Bệnh nhân lõm ngực từ nhỏ, nhưng gần đây gia đình mới đưa đi khám tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM vì phát hiện tình trạng lõm ngực kèm vẹo cột sống nặng hơn, trẻ hạn chế gắng sức rất nhiều. Khi thăm khám, lồng ngực của trẻ lõm rất nặng, kèm theo cột sống vẹo cong về bên phải. Siêu âm tim ghi nhận thất phải bị chèn ép tạo hình ảnh phình giả. Chức năng hô hấp của bệnh nhân bị giảm.

Kết quả chụp CT 1975 lát cắt cho thấy ngực lõm đồng tâm, mức độ nặng với chỉ số Haller là 6 (tỷ lệ giữa đường kính ngang và đường kính trước sau của ngực, trong khi ở người bình thường chỉ số này dưới 2,5), xương ức bị xoắn một góc 11,5 độ, tim bị đè ép đẩy lên nhiều sang trái, và đặc biệt cột sống ngực vẹo với góc Cobb (góc đo độ cong của cột sống) khoảng 22,5 độ.

ThS.BS Trần Thúc Khang, Phó khoa Ngoại Tim mạch, Trung tâm Tim mạch, cho biết, lõm ngực là một bất thường bẩm sinh do xương ức và các sụn sườn phát triển bất thường, có đến 20% trường hợp kèm theo vẹo cột sống. Lõm ngực có thể là một nguyên nhân gây vẹo cột sống hoặc là tổn thương phối hợp cùng vẹo cột sống trong các bệnh rối loạn mô liên kết như bệnh Marfan…

Lõm ngực nặng nếu không được điều trị có khả năng chèn ép các cơ quan trong lồng ngực (đặc biệt tim, phổi), ảnh hưởng chức năng hô hấp. Chèn ép tim có thể gây sa van hai lá (20-60% các trường hợp), hoặc rối loạn nhịp tim.

Theo ThS.BS.CKI Phạm Ngọc Minh Thủy, Trung tâm Tim mạch, thời điểm thích hợp để phẫu thuật lõm ngực là 8-15 tuổi. Ở độ tuổi này, xương lồng ngực còn mềm, độ đàn hồi cao, tạo hình dễ dàng, ít đau, hạn chế tái phát. Bệnh nhân được chỉ định phẫu thuật bằng phương pháp ít xâm lấn Nuss cải tiến với nội soi lồng ngực hỗ trợ.

Phẫu thuật được thực hiện với hai đường mổ nhỏ 2,5 cm ở hai bên thành ngực, cùng với nội soi ngực hỗ trợ, êkíp đặt hai thanh kim loại (đã được đo đúng kích thước và uốn cong theo hình dạng lồng ngực bình thường) vào dưới khung xương sườn, nhằm nâng lồng ngực bị lõm trở lại vị trí như người bình thường.

Bác sĩ Khang cho biết, phương pháp cải tiến này ít xâm lấn, giảm thiểu nguy cơ tổn thương tim và các tạng trong lồng ngực, cùng với phương pháp gây tê giảm đau mặt phẳng cơ dựng sống (ESP), nên bệnh nhân phục hồi rất nhanh sau phẫu thuật. Sau 24 giờ bệnh nhân có thể ra khỏi giường và xuất viện sau 5 ngày.

Đối với những trường hợp lõm ngực nặng kèm theo vẹo cột sống với góc Cobb trên 15 độ, thì chỉ định nâng ngực lõm cần cân nhắc và cần cá thể hóa, vì diễn tiến của vẹo cột sống sau mổ có thể tốt hơn, nhưng cũng có thể nặng hơn, theo bác sĩ Khang. Trường hợp này sau khi loại trừ các bệnh lý mô liên kết, tham vấn với bác sĩ chỉnh hình cột sống, bệnh nhân được chỉ định phẫu thuật nâng ngực lõm.

Kết quả tái khám sau mổ rất khả quan, thiếu niên hết khó thở, lồng ngực cân xứng như người bình thường, đặc biệt vẹo cột sống có cải thiện. Bệnh nhân tiếp tục phải tuân thủ về hoạt động thể chất sau mổ, được phối hợp theo dõi bởi bác sĩ Ngoại Tim mạch và bác sĩ Chỉnh hình cột sống.

Ảnh X-quang trước mổ (trái) cho thấy vẹo cột sống ngực, góc Cobb 22,5 độ và ảnh X-quang sau mổ (phải) ghi nhận thanh nâng đúng vị trí, vẹo cột sống có cải thiện góc Cobb 18 độ.

Các bác sĩ khuyến cáo, lõm ngực là một bất thường bẩm sinh nhưng có thể sửa chữa hoàn toàn. Phụ huynh nên phát hiện sớm, theo dõi và đưa trẻ đi khám kịp thời, phẫu thuật ở lứa tuổi hợp lý, nhằm mang lại kết quả tốt nhất và hạn chế những ảnh hưởng đến sức khỏe, tâm lý.