Cụ ông 81 tuổi bị hẹp van động mạch chủ nặng nhưng không đủ điều kiện phẫu thuật, được can thiệp thay van qua ống thông.

Ông David có bệnh nền tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu được kiểm soát tốt bằng thuốc. Ông lớn tuổi, chức năng hô hấp suy giảm. Hai tuần nay ông mệt nhiều khi gắng sức, thở dốc khi leo cầu thang, đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM khám.

GS.TS.BS Võ Thành Nhân, Giám đốc Trung tâm Tim mạch Can thiệp cho biết, ông David bị hẹp van động mạch chủ nặng (hẹp khít). Bình thường trong thời kỳ tâm thu, van hai lá đóng lại, van động mạch chủ mở ra, máu được tống từ thất trái ra động mạch chủ để cung cấp cho các cơ quan. Hẹp van động mạch chủ là tình trạng van mở ra không hết, làm giảm hoặc chặn lưu lượng máu từ tim đi nuôi cơ thể. Bệnh nếu để lâu không điều trị có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm như suy tim, viêm nội tâm mạc, loạn nhịp tim, đột quỵ, cục máu đông, tử vong.

Có ba nguyên nhân gây bệnh thường gặp gồm bất thường lá van bẩm sinh (bệnh van động mạch chủ hai lá van, một lá van), vôi hóa các lá van và bệnh van tim do thấp. Trường hợp ông David là do tuổi cao, các lá van bị vôi hóa dẫn tới hẹp van động mạch chủ.

Giáo sư Nhân nhận định, chức năng hô hấp của bệnh nhân kém, nếu tiến hành phẫu thuật mở thì phải đặt nội khí quản, dễ gây suy hô hấp trong và sau mổ, thậm chí khó rút nội khí quản giai đoạn hậu phẫu, bệnh nhân phải gắn bó với máy thở lâu dài. Thêm nữa, nguyện vọng của ông là không muốn trải qua ca đại phẫu do sợ rủi ro mất máu, nhiễm trùng, lâu hồi phục.

Sau khi chụp cắt lớp vi tính (CT) hệ mạch máu và buồng tim cho người bệnh, Giáo sư Nhân nhận thấy ông có đầy đủ tiêu chí để thực hiện cấy (thay) van động mạch chủ qua ống thông (TAVI). Vì thế, ê kíp quyết định chọn kỹ thuật này. Đây là phương pháp thay thế cho phẫu thuật tim hở ở những bệnh nhân không thể hoặc không muốn phẫu thuật.

Trước đây, những bệnh nhân hẹp van động mạch chủ nặng bị từ chối phẫu thuật truyền thống hoặc có nguy cơ biến chứng sau mổ cao thường được chỉ định làm TAVI. Gần đây, thế giới đã áp dụng kỹ thuật này cho mọi đối tượng, cả nhóm nguy cơ thấp và trung bình. Ở phương pháp can thiệp ít xâm lấn này, bệnh nhân không phải cưa phần xương ức, không cần chạy máy tim phổi nhân tạo, không gây mê toàn thân. Bệnh nhân hồi phục nhanh, giảm đau, giảm nguy cơ chảy máu, hạn chế các biến chứng trong và sau thủ thuật.

Ông David được gây tê tại chỗ. Bác sĩ luồn ống thông từ động mạch đùi đi đến vị trí của van động mạch chủ bị tổn thương, sau đó đưa van sinh học có kích thước 34 mm vào. Sau khi xác định vị trí để đưa van đến đúng chỗ, bác sĩ bung van ra, thay thế van động mạch chủ bị hỏng. Toàn bộ quá trình can thiệp có sự hỗ trợ của hệ thống chụp mạch kỹ thuật số, giúp bác sĩ đánh giá chi tiết đường vào, kích thước và vị trí đặt van.

Sức khỏe ông David ổn định sau can thiệp, có thể đi lại và ăn uống bình thường ngay trong ngày. “Đây là điều khó có thể xảy ra nếu tiến hành phẫu thuật tim hở với tuần hoàn ngoài cơ thể”, giáo sư Nhân khẳng định. Bệnh nhân xuất viện sau 4 ngày với lời căn dặn nghỉ ngơi nhiều, có chế độ ăn uống hợp lý và vận động nhẹ nhàng để chóng hồi phục.

Hẹp van động mạch chủ là bệnh lý van tim nguy hiểm, nguy cơ biến chứng nặng nếu không điều trị kịp thời. Tỷ lệ mắc bệnh tăng dần theo tuổi do sự thoái hóa của van động mạch chủ với các lá van vôi hóa nhiều. Sự ra đời của kỹ thuật TAVI đã trở thành bước đột phá, giúp giảm xâm lấn, rút ngắn thời gian hồi phục và mở ra cơ hội sống cho nhiều bệnh nhân nguy cơ cao.

Sau thủ thuật TAVI, người bệnh có thể thực hiện những công việc nhẹ trong sinh hoạt thường ngày, tập thể dục vừa sức, tránh vận động nặng, gắng sức; sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ như thuốc chống đông, thuốc kháng sinh.

Tuân thủ lối sống lành mạnh, không hút thuốc; có chế độ ăn giàu trái cây và rau quả, ít muối, chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa; duy trì cân nặng khỏe mạnh. Tái khám định kỳ để bác sĩ kiểm tra, đảm bảo van thay thế hoạt động ổn định. Khi xuất hiện các triệu chứng nghi do hẹp van động mạch chủ như đau ngực, khó thở, loạn nhịp tim, mệt, xây xẩm hoặc ngất…, nên đi khám sớm.

20h ngày 4/6, hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh tổ chức tư vấn trực tuyến “TAVI – Cấy van động mạch chủ qua ống thông, Đột phá trong điều trị hẹp van động mạch chủ nặng” phát trên fanpage của bệnh viện và VnExpress. GS.TS.BS Võ Thành Nhân và BS.CKII Nguyễn Văn Dương, Trung tâm Tim mạch Can thiệp tham gia tư vấn. Độc giả có thể đặt câu hỏi tại đây để được giải đáp trong chương trình.