Từ một vết xước nhỏ dẫn đến nhiễm trùng, chị Hoa (38 tuổi, An Giang) đã lo lắng, sợ hãi, mất ngủ kéo dài do ám ảnh cảnh bị cắt cụt chân mà người thân của chị từng trải qua.

10 năm trước khi mang thai, chị Hoa được chẩn đoán tiểu đường thai kỳ do cân nặng tăng quá nhanh. Bác sĩ lưu ý chị tầm soát tiểu đường type 2 sau sinh nhưng bận con nhỏ, công việc cuốn đi nên chị quên mất việc kiểm tra này. Thỉnh thoảng chị thấy mệt mỏi, đuối sức, tiểu nhiều nhưng chủ quan, nghĩ do làm việc quá sức nên không đi khám.

Vài tuần trước, cổ chân phải chị xuất hiện nốt thâm đen, sưng phù, chị dùng kim chích nặn mủ khiến vết thương nhiễm trùng, toàn bộ cẳng chân sưng tấy đau nhức kèm sốt cao. Bệnh viện địa phương chẩn đoán chị bị tiểu đường type 2, chỉ số đường huyết ngẫu nhiên của chị rất cao, trên 230mg/dL (chỉ số bình thường dưới 200mg/dL). Chị được điều trị theo phác đồ đái tháo đường, uống kháng sinh, kháng viêm nhưng không đỡ, tình trạng sưng tấy chân ngày càng nặng.

Mẹ chị bị tiểu đường lâu năm, 2 năm trước bà đã phải cắt cụt 1/3 dưới cẳng chân do hoại tử bắt đầu từ vết loét nhỏ ở ngón chân. Bà ngoại chị cũng đã mất do biến chứng suy thận tiểu đường, vì thế khi biết mình bị tiểu đường type 2, vết thương ở chân tiến triển ngày càng nặng khiến chị Hoa lo âu, sợ hãi. Nỗi lo trở thành ám ảnh khiến chị Hoa mất ngủ liên tục, sụt cân, rụng tóc, luôn cáu gắt, khó chịu với tất cả mọi người, thậm chí hoảng loạn đi tìm các bài chữa tiểu đường gia truyền trên mạng. “Lúc nào tôi cũng có cảm giác như vết thương lở loét chảy mủ không ngừng”, chị Hoa nói.

Phát hiện vợ có những dấu hiệu bất thường về tâm lý, chồng chị Hoa quyết định đưa chị đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở phường Tân Sơn Hòa) vì tại đây có đơn vị chuyên sâu về bàn chân tiểu đường từ tầm soát, phát hiện các dấu hiệu biến chứng ban đầu đến điều trị các trường hợp nặng như nhiễm trùng, hoại tử.

BS.CKI Phạm Thị Thu Hà, Trưởng đơn vị Bàn chân Đái tháo đường, khoa Nội tiết – Đái tháo đường, kiểm tra phát hiện chị Hoa có tổn thương mạch máu lớn, tổn thương thần kinh với biểu hiện xơ vữa hẹp mạch máu, giảm tưới máu, tổn thương và rối loạn dinh dưỡng thần kinh, ảnh hưởng chức năng dẫn truyền thần kinh… Nếu nhập viện trễ hơn chị Hoa có thể phải cắt cụt chân.

Chị Hoa được điều trị tích cực, truyền kháng sinh, rạch dẫn lưu mủ, cắt lọc các mô hoại tử, đặt hút áp lực âm giúp vết thương lành nhanh. Đồng thời, chị được phối hợp kiểm soát đường huyết, giảm mỡ máu để khắc phục biến chứng thần kinh, tổn thương mạch máu nuôi chân. Cùng với đó là giảm tâm lý căng thẳng, lo âu thái quá cho người bệnh. Sau 10 ngày, vết thương khô, hết chảy dịch mủ, đường huyết kiểm soát tốt. Chị Hoa được bác sĩ tư vấn kỹ về tầm quan trọng của điều trị tiểu đường cũng như cách kiểm tra, chăm sóc chân ở nhà và tái khám định kỳ.

Bác sĩ Hà cho biết, Việt Nam hiện có khoảng 7 triệu người mắc bệnh tiểu đường, trong đó hơn 55% trường hợp có biến chứng. Bệnh tiểu đường tiến triển âm thầm, ít biểu hiện triệu chứng sớm, 60% người bệnh loét bàn chân phải cắt cụt chân do vết loét nhiễm khuẩn và tỷ lệ tử vong sau 5 năm bị cắt cụt chân là 50-60%.

Biến chứng bàn chân tiểu đường thường rất phức tạp vì đây là vấn đề của nhiều yếu tố kết hợp bao gồm mất cảm giác do biến chứng thần kinh, giảm tưới máu do mạch máu nuôi bị tổn thương, giảm chức năng tế bào bạch cầu khiến khả năng chống lại nhiễm trùng suy giảm. Điều trị vết thương nhiễm trùng ở người bệnh tiểu đường rất khó khăn, tốn nhiều thời gian và chi phí, vì thế, người bệnh cần kiểm soát tốt đường huyết và chăm sóc bàn chân hàng ngày để tránh biến chứng. Lưu ý chọn giày, dép thoải mái, vừa chân, tuyệt đối không đi chân đất, không lấy khóe móng chân, không ngâm chân và không tự xử lý vết thương tại nhà để tránh nhiễm trùng nặng hơn.