Anh Hoài, 30 tuổi, từng chọc hút lấy tinh trùng từ mào tinh (PESA) để làm IVF hai lần nhưng thất bại. Kết quả ghi nhận 100% tinh trùng của anh đều bất động.

Tháng 7/2025, người đàn ông vô sinh 7 năm đến khám tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh – Quận 8. ThS.BS.CKII Dương Quang Huy – Trưởng đơn vị Nam học cho biết tình trạng giãn tĩnh mạch tinh là nguyên nhân dẫn đến thất bại khi làm IVF ở những lần trước. Anh bị vô sinh do tắc nghẽn ống dẫn tinh dẫn đến không có tinh trùng.

Bác sĩ chỉ định can thiệp 3 trong 1, thực hiện 3 kỹ thuật cho bệnh nhân trong cùng một cuộc mở gồm thông nối ống dẫn tinh, vi phẫu tìm tinh trùng để trữ dự phòng và can thiệp bệnh lý giãn tĩnh mạch tinh. Mục tiêu là giải quyết tận gốc vấn đề tắc nghẽn tinh trùng, tuy nhiên, phẫu thuật thông nối có rủi ro thất bại hoặc tắc lại sau một thời gian nên cần trữ đông tinh trùng để đảm bảo bệnh nhân không mất cơ hội làm cha.

“Vì anh Hoài từng can thiệp nhiều lần nên cần mổ vi phẫu điều trị giãn tĩnh mạch tinh và tái tạo mạch máu giúp giúp cải thiện môi trường tinh hoàn, từ đó có thể sản xuất ra tinh trùng khỏe mạnh, di động tốt hơn. Điều này tăng tỷ lệ thành công cho cả việc có con tự nhiên và IVF trong tương lai cho người bệnh”, bác sĩ Huy cho biết.

Dưới sự hỗ trợ của kính vi phẫu với độ phóng đại lên đến 30 lần, bác sĩ rạch một đường nhỏ ở vùng bẹn, tiếp cận bó mạch máu – thần kinh đi vào tinh hoàn (gọi là thừng tinh), tìm các tĩnh mạch bị giãn và cột lại ngăn dòng máu trào ngược, giúp nhiệt độ và chức năng tinh hoàn được cải thiện.

Song song đó, bác sĩ tìm kiếm các ống sinh tinh tiềm năng và chuyển vào phòng Lab. Tại đây, các chuyên viên phôi học xé nhỏ mẫu mô và soi dưới kính hiển vi tìm đủ số lượng tinh trùng đủ cho một chu kỳ IVF, sau đó mang đi trữ đông trong nitơ lỏng ở -196°C.

Cuối cùng bác sĩ xác định vị trí bị tắc nghẽn, tìm hai đầu ống từ phía mào tinh và niệu đạo, phần ống dẫn tinh bị tắc hoặc xơ hóa sẽ được cắt bỏ và khâu nối lại với nhau để đảm bảo lòng ống được thông suốt và mối nối kín, không bị rò rỉ.

Sau hơn 130 phút, ca mổ thành công, anh Hoài được đưa về phòng hậu phẫu theo dõi và xuất viện sau một ngày. Việc thực hiện 3 kỹ thuật trong cùng một cuộc mổ giúp giải quyết triệt để tất cả các vấn đề của người bệnh, giảm chi phí, rút ngắn thời gian hồi phục, nâng cao cơ hội có con bằng phương pháp hỗ trợ sinh sản lẫn tự nhiên.

Vô tinh bế tắc là tình trạng tinh hoàn vẫn sản xuất tinh trùng một cách bình thường nhưng bị tắc nghẽn trên đường dẫn tinh (từ mào tinh, ống dẫn tinh, đến ống phóng tinh), nên tinh trùng không thể đi ra ngoài cùng với tinh dịch khi xuất tinh.

Sự tắc nghẽn có thể xảy ra ở nhiều vị trí và do nhiều nguyên nhân như bất sản ống dẫn tinh hai bên bẩm sinh, các bệnh nhiễm trùng ở đường sinh dục như viêm mào tinh, viêm tinh hoàn, hoặc các bệnh lây qua đường tình dục (lậu, chlamydia) có thể để lại sẹo và gây tắc nghẽn. Ngoài ra bệnh có thể do những biến chứng từ phẫu thuật thắt ống dẫn tinh, thoát vị bẹn, chấn thương vùng bìu, u nang…

Giải thích thêm về trường hợp này, bác sĩ Huy cho biết ngay cả không điều trị vô sinh, anh Hoài cũng cần phẫu thuật điều trị giãn tĩnh mạch tinh để bảo vệ chức năng tinh hoàn lâu dài. Bệnh lý này xảy ra khi các tĩnh mạch nằm trong thừng tinh (bó cấu trúc chứa ống dẫn tinh, mạch máu, thần kinh đi đến tinh hoàn) bị giãn ra một cách bất thường.

Bình thường, các tĩnh mạch có các van một chiều giúp máu chỉ chảy theo một hướng từ tinh hoàn về tim. Khi bị suy yếu, máu sẽ bị ứ đọng lại và trào ngược trở xuống khiến các tĩnh mạch bị giãn ra tạo thành một búi gây tắc.

Nếu không được điều trị, máu ứ đọng trong các tĩnh mạch giãn làm nhiệt độ ở bìu tăng lên khoảng 1-2°C làm giảm số lượng và khả năng di động của tinh trùng, tăng tỷ lệ tinh trùng dị dạng. Bệnh còn làm tăng stress oxy hóa, về lâu dài, có thể gây suy giảm nội tiết tố nam, ảnh hưởng đến đời sống tinh dục và sức khỏe nam giới. Bệnh thường diễn tiến âm thầm và chỉ được phát hiện tình cờ khi đi khám sức khỏe hoặc khám vô sinh, vì vậy cần tầm soát sức khỏe định kỳ tại bệnh viện và đi khám sớm khi có dấu hiệu nghi ngờ bệnh.

Nam giới vô sinh do nhiều bệnh lý như anh Hoài nên lựa chọn điều trị tại các đơn vị hỗ trợ sinh sản kết hợp nam khoa, bởi nếu chỉ điều trị vô tinh bế tắc và tiến hành chọc hút tinh trùng làm IVF mà không xử lý bệnh lý giãn tĩnh mạch tinh đi kèm, tỷ lệ thất bại sẽ rất cao, việc can thiệp nhiều ảnh hưởng đến tài chính và sức khỏe của nam giới.