Ở tuổi 29, anh D.T.N. chỉ còn thận bên phải sau khi không thể bảo tồn được thận trái vì khối u 7cm gây mất chức năng thận hoàn toàn.

Anh N. trải qua ca phẫu thuật cắt bỏ thận trái hồi tuần trước. Trước đó, N. đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM để khám sức khỏe, bổ sung hồ sơ xin việc, bất ngờ khi siêu âm bụng, bác sĩ phát hiện có một khối u lớn ở thận trái, kích thước 7cm.

“Người bệnh trẻ tuổi, cao lớn, không xuất hiện bất kỳ triệu chứng nào của u thận, chỉ phát hiện u qua siêu âm, chụp CT. Đáng nói khối u có kích thước lớn, đã chiếm hơn 2/3 thể tích của thận trái, gây mất chức năng thận và nguy cơ u vỡ, xuất huyết nguy hiểm đến tính mạng. Do đó không có lựa chọn khác là phải phẫu thuật cắt bỏ thận để tránh các biến chứng nặng nề hơn” – TS.BS Nguyễn Hoàng Đức, Trưởng khoa Tiết niệu, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cho biết.

“Lúc bác sĩ nói phải cắt thận, tôi vẫn không thể tin được, bác sĩ nói yếu tố nguy cơ cao do việc tôi hút thuốc lá từ thời niên thiếu, cộng với cơ thể thừa cân béo phì (chỉ số BMI 30,1 kg/m2 – béo phì độ 2) và ít kiểm tra sức khỏe định kỳ” – N. ngậm ngùi. Chàng trai chưa đầy 30 tuổi trước nay vẫn khỏe mạnh, không có bệnh nền gì, nay đành chấp nhận sống chung với 1 trái thận còn lại.

Trường hợp khác là anh Q. (38 tuổi, ngụ TP.HCM) bị tiểu ra máu nhiều ngày nên đến bệnh viện kiểm tra. Qua hình ảnh siêu âm, bác sĩ nghi ngờ anh có một khối u ở thận phải nên chỉ định chụp CT Scan. Kết quả cho thấy có một khối u thận kích thước 6cm đã xâm lấn đài thận dưới và rốn thận, xuất hiện hạch lớn ở rốn thận.

“Chúng tôi nghi ngờ đây là một khối u ác tính đã lan rộng trong thận, có thể ảnh hưởng đến các cấu trúc quan trọng. Do đó, phương pháp tốt nhất là phải cắt bỏ thận để ngăn chặn khối u lây lan, ngăn tái phát, giảm biến chứng” – bác sĩ Đức cho biết.

Hai người bệnh đã được TS.BS Nguyễn Hoàng Đức cùng êkip BSNT.CKI Châu Minh Duy, ThS.BS CKII Phạm Thanh Trúc phẫu thuật nội soi cắt bỏ thận với sự hỗ trợ của Robot Da Vinci Xi. Đây là phương pháp phẫu thuật ít xâm lấn, với vết mổ nhỏ, tăng độ chính xác, giảm thiểu sang chấn, rút ngắn thời gian phẫu thuật phục hồi và giảm nguy cơ biến chứng sau này. Sau 3 ngày phẫu thuật, sức khỏe của anh Q. và N. hồi phục nhanh chóng và được xuất viện sớm.

Phẫu thuật cắt thận là phẫu thuật cắt bỏ toàn bộ hoặc một phần thận nhằm giữ lại mô khỏe mạnh. Thông thường, phẫu thuật này được thực hiện để điều trị ung thư thận hoặc loại bỏ khối u có kích thước quá lớn, thận mất chức năng…

Theo bác sĩ Đức, khác với các ca phẫu thuật nội soi bằng robot cắt u thận gần đây tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, người bệnh đều giữ lại được thận do khối u có kích thước nhỏ (dưới 4cm), tuy nhiên với trường hợp của anh Q. và N. kích thước khối u lớn, xâm lấn đài bể thận, di căn hạch nên cần phẫu thuật cắt thận để loại bỏ hoàn toàn khối u nghi ngờ ác tính.

“Rất may mắn cho cả hai trường hợp người bệnh, trước khi mổ chúng tôi đã cho kiểm tra chức năng thận, nhận thấy một bên thận còn lại vẫn hoạt động tốt, có thể ‘gánh’ được chức năng cho trái thận đã mất đi” – bác sĩ Đức cho biết thêm. Tuy nhiên, bác sĩ cũng lưu ý người bệnh cần chú ý theo dõi sức khỏe, tái khám theo lịch định kỳ và đặc biệt theo dõi sát chức năng thận bởi cả hai trường hợp này người bệnh còn rất trẻ, nguy cơ suy thận sẽ luôn “rình rập” về sau.

Hầu hết mỗi người đều có 2 trái thận có chức năng lọc máu, loại bỏ chất thải, chất lỏng dư thừa ra khỏi cơ thể. Tuy nhiên cũng có trường hợp trẻ em sinh ra bị khiếm khuyết 1 trái thận hoặc người lớn đã cắt bỏ 1 trái thận do bệnh lý hoặc chấn thương. Theo Quỹ Thận Quốc gia Hoa Kỳ, trên thế giới cứ 1.000 người thì có 1 người chỉ có một quả thận.

“Người chỉ còn 1 trái thận vẫn có thể sống khỏe mạnh do trái thận còn lại có thể hoạt động bù trừ, tăng cường chức năng để duy trì sức khỏe. Việc chỉ còn 1 trái thận cũng không ảnh hưởng đến chức năng sinh sản của nam giới, nếu tinh hoàn hoạt động bình thường, nam giới vẫn có thể có con” – bác sĩ Đức nói.

Tuy nhiên bác sĩ Đức lưu ý, người chỉ còn 1 trái thận cần chú ý chăm sóc trái thận còn lại, tránh xa các môn thể thao có va chạm mạnh như bóng đá, võ thuật, cầu lông… do các hoạt động này làm tăng nguy cơ va chạm gây tổn thương thận. Ăn uống lành mạnh, uống đủ nước, hạn chế ăn mặn, nước mắm, nước tương, các thực phẩm nhiều muối, chiên xào dầu mỡ, các chất kích thích hoặc thuốc lá. Duy trì cân nặng khỏe mạnh, tránh béo phì và cần cẩn trọng khi dùng các loại thuốc không kê đơn, không rõ nguồn gốc có thể làm tổn thương trái thận còn lại.