Gội đầu dưỡng sinh, lấy ráy tai không đảm bảo an toàn khiến ống tai bị ẩm ướt kéo dài, nấm sinh sôi phát triển, bám dai dẳng và tái phát liên tục.

ThS.BS.CKI Nguyễn Trung Nguyên, Trung tâm Tai Mũi Họng, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết thông tin trên; thêm rằng thời gian qua đơn vị này thường xuyên tiếp nhận nhiều người trẻ tuổi mắc phải tình trạng nấm tai kéo dài, tái phát nhiều lần. Đặc điểm chung khi khai thác bệnh sử ghi nhận người bệnh thói quen gội đầu dưỡng sinh, lấy ráy tai thư giãn trong thời gian dài.

Bác sĩ Nguyên giải thích, ống tai ngoài là một khoang hẹp có chức năng bảo vệ tai khỏi vi khuẩn và nấm. Phần da của ống tai có một lớp cerumen (ráy tai) giúp duy trì độ pH acid nhẹ, tạo hàng rào kháng khuẩn, kháng nấm tự nhiên. Khi nước, dầu gội hay tinh dầu vô tình chảy vào tai và không được vệ sinh đúng cách, lớp bảo vệ này bị rửa trôi, làm tăng độ ẩm trong ống tai. Đây là điều kiện lý tưởng để nấm Candida hoặc Aspergillus phát triển, lan sâu vào ống tai gây nấm tai.

Việc massage, day ấn vùng tai trong gội dưỡng sinh có thể gây sang chấn da ống tai, đặc biệt ở người có da nhạy cảm. Các tổn thương nhỏ này phá vỡ hàng rào bảo vệ da, tạo “cửa ngõ” cho nấm xâm nhập. Ngoài ra, nếu khăn lau, gối kê đầu, dụng cụ lấy ráy tai không được vệ sinh và khử khuẩn đúng cách, nấm có thể lây gián tiếp từ người này sang người khác.

Như chị Nga, 30 tuổi, nhân viên văn phòng, có thói quen gội đầu dưỡng sinh 1-2 lần mỗi tuần, gần đây sử dụng thêm dịch vụ lấy ráy tai thư giãn tại spa. 4 tháng nay, chị xuất hiện tình trạng ngứa tai và chảy dịch. Sau điều trị, triệu chứng có giảm nhưng lại tái phát liên tục. Gần đây, chị thấy đau ngứa tai nhiều, chảy dịch, ù tai nặng hơn nên đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM khám.

Trong quá trình nội soi, bác sĩ Nguyên thấy da ống tai ngoài của chị Nga phủ nhiều mảng nấm trắng, chẩn đoán chị Nga bị nấm tai. Bác sĩ tiến hành làm sạch nấm qua nội soi, kê thuốc điều trị và dặn người bệnh ngưng gội đầu dưỡng sinh và lấy ráy tai ở spa để theo dõi. Sau 2 tuần, tình trạng cải thiện, đến tuần thứ 4, chị Nga hết bệnh, không tái phát.

“Không chỉ nữ giới mà nam giới cũng có thói quen gội dầu dưỡng sinh, đặc biệt là lấy ráy tai”, bác sĩ Nguyên cho biết.

Anh Nam, 30 tuổi làm việc trong lĩnh vực công nghệ, bị ngứa tai, chảy dịch và ù tai kéo dài hơn hai tháng. Trước đó, anh thường gội đầu dưỡng sinh mỗi tuần 1 lần và trải nghiệm dịch vụ lấy ráy tai thư giãn. Ban đầu, anh Nam chỉ cảm thấy ngứa nhẹ và nghĩ là do ráy tai nhiều. Tuy nhiên, sau mỗi lần gội, cảm giác khó chịu tăng lên. Bác sĩ nội soi tai thấy ống tai ngoài phù nề, có nấm bám dọc thành ống tai, kê thuốc điều trị kháng nấm đặc hiệu, làm sạch nấm. Đồng thời, anh Nam phải ngưng gội đầu dưỡng sinh, lấy ráy tai. Sau 2 tuần tái khám, triệu chứng cải thiện và không tái phát. Người bệnh cần tiếp tục tái khám để theo dõi.

Theo bác sĩ Nguyên, lấy ráy tai tại các cơ sở không chuyên tiềm ẩn nhiều rủi ro. Dụng cụ không đảm bảo vô khuẩn hoặc thao tác không đúng kỹ thuật có thể gây trầy xước da ống tai, làm mất lớp bảo vệ tự nhiên. Tình trạng ẩm kéo dài do nước và tinh dầu cũng là nguyên nhân khiến nấm tai kéo dài.

Ngoài ra, nấm tai thường bị nhầm với viêm tai ngoài vì các triệu chứng giống nhau như ngứa, ù tai, chảy dịch, đỏ vùng ống tai ngoài. Nhiều người tự ý sử dụng thuốc nhỏ tai chứa kháng sinh hoặc corticoid. Tuy nhiên, corticoid chỉ có thể làm giảm viêm tạm thời nhưng lại làm suy yếu miễn dịch tại chỗ khiến nấm tai phát triển mạnh hơn. Điều này khiến bệnh không khỏi mà kéo dài, tái phát nhiều lần, gây khó chịu và ảnh hưởng thính lực.

Bác sĩ Nguyên khuyến cáo gội đầu dưỡng sinh có thể không gây hại nhưng cần thận trọng khi sử dụng, đặc biệt là người có tiền sử viêm tai, nấm tai hoặc cơ địa da nhạy cảm. Trong thời gian điều trị các bệnh lý tai ngoài, cần tuyệt đối giữ tai khô, tránh để nước, dầu gội hoặc tinh dầu lọt vào ống tai.

Khi xuất hiện các triệu chứng như ngứa tai nhiều, chảy dịch bất thường, ù tai hoặc nghe kém, người bệnh nên đến các cơ sở y tế có chuyên khoa Tai Mũi Họng để được soi tai, xác định đúng nguyên nhân. Việc chẩn đoán sớm và điều trị đúng giúp hạn chế biến chứng, bảo vệ chức năng thính giác lâu dài.

*Tên bệnh nhân đã được thay đổi.