Sinh con đầu lòng 13 năm, chị Tuyết, 40 tuổi, mới được đón cặp song sinh sau gần thập kỷ gian nan tìm con với 5 lần IVF thất bại.

Giữa tháng Giêng, vợ chồng chị Tuyết đón cặp song sinh một trai, một gái chào đời tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, mỗi bé nặng gần 3 kg, khỏe mạnh.

Từ phòng mổ, chồng chị đón các con về phòng nội trú, bé trai cựa mình khóc đòi sữa, ít phút sau em gái cũng “làm nũng” khóc theo. Căn phòng bệnh vốn vắng lặng, trở nên huyên náo.

Sau 7 lần kích trứng, 5 lần thụ tinh ống nghiệm (IVF) thất bại tại 3 bệnh viện, chị Tuyết dần ám ảnh với kim tiêm. Những mũi tiêm hormone lặp đi lặp lại suốt nhiều năm điều trị khiến mỗi lần bước vào phòng thủ thuật, chị lại căng thẳng, tim đập nhanh, tay run vì sợ.

Chị Tuyết từng mang thai tự nhiên, sinh mổ con gái đầu lòng vào 13 năm trước. Khi bé lên 3 tuổi, vợ chồng muốn có thêm con, thả tự nhiên không có tin vui. Chị được chẩn đoán vô sinh thứ phát do tắc vòi trứng. Trải qua hai lần phẫu thuật thông vòi trứng, bóc u lạc nội mạc tử cung tại buồng trứng, chị Tuyết thực hiện thêm 3 lần chuyển phôi tại một bệnh viện ở TP.HCM song không đậu thai.

Hai vợ chồng lại dành dụm tiền, chuyển đến bệnh viện khác tìm con. Tuy nhiên, sau phẫu thuật điều trị u lạc nội mạc tử cung, mô lành buồng trứng tổn thương trầm trọng. Mỗi chu kỳ IVF chỉ tạo được 1-2 phôi, chất lượng kém. Lúc này, chi phí điều trị đã lên tới hơn nửa tỷ đồng nhưng con vẫn chưa về.

Năm 2023, chị Tuyết chọc hút trứng lần thứ 6. “Tôi sốc khi bác sĩ báo lần này trắng tay vì hút được cụm trứng nhưng toàn trứng lép”, chị Tuyết kể. Đây là tình trạng nang trứng vẫn đáp ứng thuốc kích thích và phát triển, nhưng bên trong không chứa noãn, hoặc trứng kém chất lượng dẫn đến thoái hóa. Thất bại này, khiến chị quyết định dừng lại vì cạn kiệt tiền bạc, sức khỏe giảm sút, tinh thần rệu rã.

Hai năm sau, người chồng động viên vợ “thử vận may cuối”, chị Tuyết vẫn còn ám ảnh những mũi tiêm, song vì thương chồng nên lung lay. Lần này, anh chị đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM tìm con.

ThS.BS Giang Huỳnh Như, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cho biết lúc này chị Tuyết đã gần 40 tuổi, tỷ lệ thành công của thụ tinh ống nghiệm (IVF) bằng trứng tự thân ở nhóm tuổi này trung bình chỉ khoảng 15-20%. Chưa kể, dự trữ buồng trứng của chị suy giảm nghiêm trọng, chỉ số AMH chỉ còn 0.7 ng/ml (bình thường từ 2,0-6,8 ng/ml), kèm lạc nội mạc tử cung tái phát nhiều lần.

“Hồ sơ của chị dày cộm với nhiều chu kỳ kích trứng và chuyển phôi thất bại, cho thấy đây là ca bệnh rất khó”, bác sĩ Như nói.

Chị Tuyết thổ lộ, lần này gặp bác sĩ nếu không thành công nữa thì sẽ dừng lại vì tuổi đã cao và tâm lý quá mệt mỏi sau nhiều lần thất bại. Chia sẻ này khiến êkíp điều trị chịu không ít áp lực. Tuy nhiên, dù tiên lượng khó khăn, êkíp vẫn quyết tâm điều trị. “Dữ liệu điều trị ở các cơ sở y tế trước cho thấy, mỗi chu kỳ thu được rất ít noãn, nhưng chỉ cần còn trứng là vẫn còn hy vọng”, bác sĩ Như nói.

Thống kê của Bộ Y tế cho thấy tỷ lệ vô sinh trong các cặp vợ chồng ở Việt Nam khoảng 7,7%, tương đương gần một triệu cặp vợ chồng hiếm muộn. Trong đó, vô sinh thứ phát chiếm hơn 50% các trường hợp và có xu hướng tăng 15-20% mỗi năm.

Khác với vô sinh nguyên phát, các cặp vợ chồng vô sinh thứ phát thường không lường trước việc mình sẽ khó có con. Khi IVF thất bại họ dễ hụt hẫng, chán nản vì có con đầu lòng rất dễ.

“Sự kiên trì gần một thập kỷ, dành nhiều thời gian, tiền của và hy vọng để sinh thêm con như chị Tuyết không phải bệnh nhân nào cũng làm được”, bác sĩ Như nói, thêm rằng kinh nghiệm điều trị cho thấy đa số bệnh nhân vô sinh thứ phát dễ quyết định dừng lại hơn so với những cặp hiếm muộn chưa từng có con.

Theo bác sĩ Như, hiện chưa có phương pháp cải thiện dự trữ buồng trứng ở trường hợp phụ nữ lớn tuổi kèm lạc nội mạc tử cung. Tuy nhiên, phác đồ kích thích buồng trứng nhẹ đang được áp dụng tại IVF Tâm Anh có nhiều ưu điểm như thân thiện với người bệnh, giảm nguy cơ quá kích buồng trứng, chi phí thuốc thấp hơn so với phác đồ thông thường, sử dụng ít hormone nên thân thiện với cơ thể, và rút ngắn thời gian điều trị, đặc biệt hiệu quả với nhóm phụ nữ lớn tuổi, có dự trữ buồng trứng thấp (AMH thấp).

Chị Tuyết được bác sĩ Như khám, chỉ định xét nghiệm cần thiết, đưa phác đồ kích trứng cá thể hóa phù hợp, với liều thuốc nhẹ. Lần kích trứng đầu tiên, ê kíp chọc hút được 4 trứng.

Trong lần điều trị này, vợ chồng chị quyết định lựa chọn gói nuôi cấy phôi cao cấp, khác với các phương pháp nuôi cấy từng áp dụng ở các bệnh viện trước đó. Chuyên viên phôi học chọn lọc tinh trùng chất lượng tốt tiêm vào mỗi trứng giúp tăng tỷ lệ thụ tinh. Phôi được nuôi cấy trong hệ thống time-lapse với camera quan sát liên tục tích hợp trí tuệ nhân tạo chọn lựa phôi tốt để tối ưu thời điểm chuyển, tăng tỷ lệ thành công. Kết quả, anh chị có được 3 phôi ngày 5, trong đó một phôi loại 1, hai phôi còn lại chất lượng kém hơn.

Chị Tuyết được ưu tiên chuyển phôi tốt nhất nhưng không có thai.

“Tôi còn nhớ gương mặt bệnh nhân bình thản cam chiu, nhưng bác sĩ không cam lòng”, bác sĩ Như nói, thêm rằng thuyết phục chị Tuyết cố gắng thêm một lần nữa, nội soi buồng tử cung kiểm tra nguyên nhân thất bại.

Kết quả nội soi ghi nhận nội mạc tử cung kém phát triển, thâm nhiễm tế bào viêm mạn tính. Sau 2 tuần điều trị kháng sinh, tình trạng viêm được kiểm soát, bác sĩ Như chuẩn bị lớp niêm mạc tốt suốt hai tháng để đón phôi.

“Đây là trận đấu cuối, nếu thất bại bệnh nhân hoàn toàn trắng tay”, bác sĩ Như nhớ lại.

Áp lực càng tăng khi bệnh nhân lựa chọn trữ hai phôi trong cùng một tec (thiết bị lưu trữ phôi). Điều này đồng nghĩa khi rã phôi để chuyển, êkíp buộc phải chuyển cả hai phôi vào tử cung, tăng nguy cơ mang đa thai. Giữa tháng 5/2025 chị Tuyết được bác sĩ Như chuyển phôi lần 2, cũng là lần chuyển thứ 7 sau nhiều năm điều trị IVF.

Ngày thứ 10 sau chuyển phôi, xét nghiệm beta hCG tăng tốt, siêu âm sau đó cho thấy chị mang song thai.

“Khi bác sĩ nói có hai tim thai, tôi lặng người vài giây rồi bật khóc. Sau gần 10 năm đi tìm con, tôi không nghĩ mình lại có thể đón cùng lúc hai em bé”, chị Tuyết chia sẻ, thêm rằng chị vừa mừng vừa lo vì mang thai đôi ở tuổi gần 40, tiềm ẩn nhiều rủi ro cho cả mẹ và bé, như sinh non, tiền sản giật hoặc trẻ nhẹ cân khi sinh.

Để giữ con, chị xin công ty giảm lượng công việc, tuân thủ khám thai thường xuyên tại Trung tâm Sản Phụ khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, hạn chế di chuyển, chỉ đi lại bằng taxi để đảm bảo an toàn.

Đến tháng thứ 5, chị Tuyết đối mặt với nguy cơ cao hơn về đái tháo đường thai kỳ. Êkíp bác sĩ sản và nội tiết phối hợp theo dõi đường huyết chặt chẽ hàng tuần. Song song đó, chị Tuyết được bác sĩ hướng dẫn chế độ ăn uống phù hợp mà không cần can thiệp điều trị insulin.

Đến khi thai gần 37 tuần, bác sĩ quyết định mổ chủ động, hai bé chào đời an toàn.

Hiện nay, tình trạng vô sinh thứ phát ngày càng phổ biến, thường liên quan đến độ tuổi sinh con muộn, suy giảm dự trữ buồng trứng hoặc bệnh lý phụ khoa. Tại IVF Tâm Anh, mỗi người bệnh được điều trị phác đồ riêng, kết hợp hệ thống nuôi cấy phôi và thiết bị hỗ trợ tích hợp AI nhằm tăng khả năng chọn phôi tiềm năng, giúp nhiều trường hợp lớn tuổi, vô sinh lâu năm, bệnh lý phức tạp, thất bại chuyển phôi nhiều lần… vẫn còn cơ hội có con. Theo số liệu công bố giai đoạn 2021-2025, tỷ lệ có thai cộng dồn tại trung tâm đạt 90,3% ở phụ nữ dưới 28 tuổi và 78,4% ở nhóm 36-40 tuổi.