Chị Kim (25 tuổi, Tây Ninh) tăng gần 20kg trong một năm, sau đó mất kinh nguyệt hơn 4 tháng, bác sĩ chẩn đoán rối loạn nội tiết do béo phì.

BS.CKII Trương Thị Vành Khuyên, khoa Nội tiết – Đái tháo đường, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cho biết, chị Kim nặng 78kg, chỉ số BMI 31.9 kg/m2, thuộc nhóm béo phì cao nhất, mỡ nội tạng cao gấp rưỡi mức an toàn. Trước đó người bệnh có kinh nguyệt đều, đột ngột mất kinh ngay trước thời điểm kết hôn nên đi khám.

Các kết quả xét nghiệm cho thấy người bệnh béo phì dẫn đến rối loạn nội tiết, trong đó lượng hormone estrogen (có vai trò chính trong điều hòa kinh nguyệt) 600 pg/mL cao gần gấp đôi bình thường (mức bình thường từ 15-350 pg/mL). Lượng estrogen cao bất thường khiến cho lớp nội mạc tử cung không thích nghi kịp, gây rối loạn kinh nguyệt. Bác sĩ Khuyên tư vấn chị Kim giảm cân để điều hòa nội tiết tố trở lại, chu kỳ kinh được ổn định.

Tương tự, chị Bảo (28 tuổi, TP.HCM) tăng cân nhanh từ lúc dậy thì, hiện 80kg, mỗi năm chỉ có kinh 1-2 lần. Đi khám bác sĩ chẩn đoán chị bị béo phì độ 2, gan nhiễm mỡ độ 3 kèm buồng trứng đa nang. Đây chính là nguyên nhân khiến kinh nguyệt của chị rối loạn, thậm chí có thể vô kinh dẫn đến vô sinh.

Theo bác sĩ Khuyên, khi cơ thể tích trữ mỡ quá nhiều có thể dẫn đến tình trạng kháng insulin, làm tăng mức insulin trong máu, ảnh hưởng đến các hormone điều chỉnh chu kỳ kinh nguyệt, gây rối loạn kinh nguyệt hoặc mất kinh.

Mỡ bụng, mỡ nội tạng dư thừa cũng ảnh hưởng đến chức năng của các tuyến nội tiết, đặc biệt là tuyến thượng thận và tuyến giáp. Khi các tuyến này không hoạt động bình thường, nó có thể gây mất cân bằng hormone và làm gián đoạn chu kỳ kinh nguyệt. Nếu người bệnh càng stress sẽ tăng mức độ hormone cortisol, ảnh hưởng đến khả năng sản xuất các hormone sinh dục, từ đó gây ra rối loạn kinh nguyệt hoặc mất kinh.

Một nghiên cứu trên phụ nữ trong độ tuổi từ 26-36 phát hiện ra rằng chỉ số BMI cao hơn 25kg/m2, chu vi vòng eo trên 80 cm, tỷ lệ mỡ eo hông cao ảnh hưởng tới chu kỳ kinh nguyệt không đều, cao gấp đôi phụ nữ có cân nặng bình thường.

Bên cạnh đó, chỉ số BMI, chu vi vòng eo và tỷ lệ eo – hông tỷ lệ thuận với nồng độ insulin, testosterone lúc đói, chỉ số androgen tự do, liên quan tới chu kỳ kinh nguyệt dài, không đều, mất kinh. Các nghiên cứu phát hiện ra rằng nếu BMI tăng 1kg/m2, nguy cơ rối loạn kinh nguyệt tăng 3%.

“Rối loạn kinh nguyệt, vô sinh là hai biến chứng phổ biến của béo phì”, bác sĩ Khuyên nói. Việc giảm 5-10% trọng lượng cơ thể có thể giúp điều chỉnh chu kỳ kinh nguyệt, cải thiện các triệu chứng buồng trứng đa nang. Thêm vào đó, giảm cân cũng giúp cải thiện mức cholesterol, giảm insulin, giảm các nguy cơ mắc bệnh tim mạch và tiểu đường.

Thực hiện theo liệu trình điều trị giảm cân của bác sĩ, sau 2 tuần chị Kim giảm 3kg, một tháng giảm 7kg, còn chị Bảo giảm được 8kg sau tháng đầu tiên. Mục tiêu của chị Kim là giảm xuống 60kg trước lễ cưới vào đầu năm sau.