Hà Nội – Bé Thành, 10 tháng tuổi, xuất hiện nốt sưng phỏng ở ngực và cổ trong 5 ngày rồi vỡ, để lại vết loét kèm mủ, đi khám bác sĩ xác định nhiễm khuẩn tụ cầu vàng.

Chị Hà, mẹ bệnh nhi cho biết, bé Thành có tiền sử viêm da cơ địa. Trước nhập viện khoảng 5 ngày, bé xuất hiện vài nốt sưng đỏ nhỏ ở vùng ngực, sau đó lan lên cổ. Tổn thương ban đầu có hình ảnh giống như vết muỗi đốt, không gây đau. Gia đình đưa bé đi khám tại một phòng khám, bác sĩ chỉ định thuốc bôi ngoài da. Sau khi bôi thuốc khoảng 30 phút, vùng da tổn thương nhanh chóng hình thành bọng nước. Sau 2 ngày, bọng nước vỡ, để lại vết loét kèm mủ. Cùng thời điểm này, bé bắt đầu sốt cao liên tục, nhiệt độ cao nhất 41 độ C, đáp ứng thuốc hạ sốt kém.

Tại khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, bé Thành sốt 39 độ C, mệt, có dấu hiệu nhiễm trùng. Tại vùng mũi ức và nếp kẽ cổ bên phải có vài nốt phỏng đã vỡ, xung quanh có ít mủ trắng, da tấy đỏ.

Kết quả xét nghiệm máu cho thấy chỉ số cảnh báo tình trạng viêm CRP tăng cao 12,2 mg/dL (giá trị bình thường dưới 0,5 mg/dL). Nuôi cấy mủ từ tổn thương da sau 2 ngày ghi nhận sự hiện diện của vi khuẩn tụ cầu vàng.

Thạc sĩ, bác sĩ Hoàng Minh Tiến chẩn đoán bé bị viêm tấy da mô mềm vùng cổ – ngực do nhiễm khuẩn tụ cầu vàng. Đây là một loại nhiễm khuẩn do vi khuẩn thuộc họ Staphylococcus có độc tính cao gây ra. Vi khuẩn hiện diện phổ biến trong môi trường sống, có thể cư trú trên da, niêm mạc mũi, họng của người khỏe mạnh mà không gây triệu chứng.

Bác sĩ Tiến cho biết, tụ cầu vàng thường ít gây bệnh khi chỉ tồn tại trên bề mặt da. Tuy nhiên, khi hàng rào bảo vệ tự nhiên của da bị phá vỡ như trầy xước, phỏng nước, mụn nhọt hay chốc lở, vi khuẩn sẽ dễ dàng xâm nhập qua lỗ chân lông, các tuyến dưới da và nang lông, nhanh chóng nhân lên và gây viêm nhiễm. Ở trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ sơ sinh và nhũ nhi, hệ miễn dịch còn non yếu, da mỏng và dễ tổn thương nên nguy cơ nhiễm khuẩn càng cao. Ngoài ra, vi khuẩn có thể lây lan qua tiếp xúc trực tiếp da – da hoặc qua các vật dụng cá nhân bị nhiễm khuẩn như khăn tắm, quần áo, chăn gối.

Khi tụ cầu vàng xâm nhập vào máu, bệnh nhi có nguy cơ đối mặt với nhiều biến chứng nguy hiểm như nhiễm trùng huyết, viêm phổi, tràn dịch màng phổi, viêm màng ngoài tim, viêm khớp mủ hoặc hình thành các ổ áp xe ở nhiều cơ quan. Một số trường hợp nặng có thể tiến triển thành sốc nhiễm trùng, đe dọa tính mạng nếu không được điều trị kịp thời. Đáng lo ngại, một số chủng tụ cầu vàng có khả năng kháng nhiều loại kháng sinh, khiến việc điều trị có thể trở nên khó khăn và kéo dài.

Bé Thành được điều trị tích cực bằng kháng sinh theo phác đồ, kết hợp chăm sóc dinh dưỡng phù hợp với thể trạng, vệ sinh vết thương hằng ngày nhằm kiểm soát ổ nhiễm trùng. Đồng thời, bác sĩ theo dõi sát các dấu hiệu sinh tồn, tình trạng sốt, toàn trạng của trẻ, diễn tiến tổn thương da để đánh giá sự đáp ứng với kháng sinh.

Sau 2 ngày điều trị bằng kháng sinh đường tĩnh mạch, tình trạng sốt giảm dần, vết thương sạch, không còn mủ, toàn trạng của trẻ cải thiện hơn. Kết quả kháng sinh đồ cho thấy kháng sinh đang điều trị phù hợp với chủng vi khuẩn mà bé nhiễm. Sau 7 ngày điều trị, bác sĩ đánh giá tình trạng nhiễm khuẩn toàn thân được kiểm soát, ổ viêm tấy ở da đã ổn định, trẻ ra viện tiếp tục điều trị ngoại trú.

Để phòng ngừa nhiễm khuẩn tụ cầu vàng, bác sĩ Tiến khuyến cáo cần chú trọng giữ vệ sinh thân thể cho trẻ, tắm rửa sạch sẽ, đặc biệt là nơi dễ tích tụ mồ hôi và vi khuẩn như các nếp gấp và kẽ da. Trẻ nên mặc quần áo thoáng mát, thấm hút mồ hôi, tránh da ẩm ướt kéo dài.

Khi trẻ có mụn nhọt, trầy xước hoặc vết thương ngoài da, cần rửa nhẹ nhàng hằng ngày bằng nước sạch hoặc dung dịch sát khuẩn phù hợp theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Sau đó lau khô và che phủ bằng gạc sạch nếu cần để tránh nhiễm bẩn và theo dõi đến khi vết thương lành hẳn.

Tuyệt đối không tự ý chích, nặn mụn, không đắp lá cây hay dùng các loại cao dán không rõ nguồn gốc vì có thể làm tổn thương da lan rộng, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập sâu và gây nhiễm trùng. Nếu trẻ sốt cao, mệt mỏi, ăn kém hoặc tổn thương da diễn tiến nhanh, gia đình cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời, tránh biến chứng nguy hiểm.

*Tên người bệnh đã được thay đổi