Bác sĩ siêu âm thai tuần 28 cho mẹ bầu 33 tuổi ghi nhận dây rốn thắt nút, nguy cơ thai nhi thiếu oxy, theo dõi đến lúc sinh an toàn.

ThS.BS Nguyễn Thị Liên Phương, chuyên khoa Y học bào thai, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh (Cơ sở P.Tân Hưng – Quận 7 cũ), cho biết dây rốn là cơ quan có vai trò vận chuyển máu, oxy và chất dinh dưỡng từ mẹ sang thai nhi trong thai kỳ. Dây rốn thắt nút là tại vị trí nào đó của dây rốn bị thắt lại thành nút.

Đa số các trường hợp dây rốn thắt nút không gây hại cho thai nhi trong bụng mẹ. Tuy nhiên trong các trường hợp dây nút thắt chặt sẽ cản trở oxy và chất dinh dưỡng từ bánh nhau đến thai nhi, có thể gây ra các biến chứng nghiêm trọng như thai chậm phát triển, tổn thương thần kinh do thiếu oxy kéo dài, suy thai, thai lưu. Quá trình chuyển dạ có thể khiến nút thắt siết chặt hơn, khiến tim thai mất đột ngột, sinh tự nhiên tiềm ẩn nguy hiểm cho thai nhi. Nguy cơ thai nhi tử vong do dây rốn thắt nút cao gấp 4 lần so với các nguyên nhân khác.

Bác sĩ siêu âm Doppler định kỳ hàng tuần cho thai phụ nhằm đánh giá lưu lượng máu qua dây rốn và các mạch máu khác của thai nhi phòng ngừa diễn tiến bất thường. Thai nhi cũng được theo dõi sát sự tăng trưởng, tần số tim thai và lượng nước ối. Bác sĩ hướng dẫn thai phụ đếm cử động thai tại nhà, nếu thai máy giảm hoặc thai nhi cử động ít hơn 10 lần trong hai giờ cần đến cơ sở y tế ngay lập tức để kiểm tra và xử trí kịp thời.

Đến tuần 37, nhịp tim thai nhi có dấu hiệu bất thường, bác sĩ chỉ định sinh mổ chủ động. Bé trai chào đời nặng 2,9kg, sức khỏe ổn định.

Dây rốn thắt nút xảy ra khoảng 1% thai kỳ, thường không gây nguy hiểm nếu nút thắt lỏng. Trường hợp nút thắt chặt có thể chèn ép mạch máu, làm giảm lượng oxy và chất dinh dưỡng cung cấp cho thai. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này bao gồm dây rốn dài hơn bình thường, đa ối, thai nhỏ so với tuổi thai, song thai một buồng ối, sinh nhiều con…

Dây rốn thắt nút chủ yếu hình thành trong khoảng tuần thai 9-12. Lúc này, thể tích nước ối trong tử cung lớn hơn so với kích thước thai nhi, dây rốn dài chuyển động tự do trong buồng ối. Khi thai nhi cử động mạnh hoặc xoay người, có thể đi xuyên qua vòng dây rốn tạo thành nút thắt lỏng.

Tuy nhiên, phần lớn nguy cơ xuất hiện ở giai đoạn sau của thai kỳ khi thai nhi phát triển lớn hơn, không còn nhiều không gian trong tử cung, lượng nước ối giảm dần theo thời gian, mỗi cử động lớn có thể kéo căng hoặc siết chặt nút thắt đã hình thành từ trước.

Chẩn đoán dây rốn thắt nút chủ yếu dựa vào siêu âm Doppler và siêu âm 3D, 4D khi quan sát thấy dòng chảy dây rốn quấn thành hình vòng tròn. Nhiều trường hợp không được chẩn đoán trước sinh, chỉ phát hiện khi trẻ chào đời. Một số ca bệnh được phát hiện qua đo tim thai khi thai nhi có dấu hiệu suy thai trong chuyển dạ. Do đó, khám thai định kỳ đúng lịch giúp bác sĩ kịp thời theo dõi sự phát triển và phát hiện những bất thường tiềm ẩn.

Thai phụ có dây rốn thắt nút cần theo dõi các thay đổi bất thường về cử động của thai nhi mỗi ngày, đặc biệt trong những tuần cuối thai kỳ. Mẹ bầu nên đến khám ngay nếu thai nhi đạp ít, yếu hoặc không cử động.