Thai kỳ là giai đoạn cơ thể người phụ nữ có nhiều thay đổi về nội tiết, miễn dịch và sinh lý để thích nghi với sự phát triển của thai nhi. Những thay đổi này có thể gây ra các triệu chứng quen thuộc trong thai kỳ. Hiểu đúng nguyên nhân, biết cách chăm sóc và nhận diện những dấu hiệu bất thường sẽ giúp mẹ bầu chủ động chăm sóc sức khỏe, đảm bảo dinh dưỡng và có sự chuẩn bị tốt hơn cho quá trình sinh con và hồi phục sau sinh.

Theo BS.CKI Nguyễn Văn Phúc, Trung tâm Sản Phụ khoa, BVĐK Tâm Anh TP.HCM, nôn nghén là tình trạng thường gặp trong thai kỳ, đặc biệt trong những tháng đầu, do sự thay đổi của hormone và nhiều yếu tố khác. Cảm giác buồn nôn, nôn ói có thể xuất hiện vào buổi sáng hoặc bất kỳ thời điểm nào trong ngày, khiến mẹ mệt mỏi và ăn uống kém. Để giảm bớt khó chịu, mẹ nên chia nhỏ các bữa ăn, ưu tiên thực phẩm dễ tiêu, tránh những món có mùi hoặc hương vị dễ kích thích buồn nôn, đồng thời uống nước từng ngụm nhỏ và nghỉ ngơi đầy đủ. Một số mẹ có thể cảm thấy dễ chịu hơn khi ăn một chút bánh quy hoặc thực phẩm khô trước khi rời khỏi giường vào buổi sáng.

Quan trọng hơn, mẹ không nên cố chịu đựng nếu tình trạng nôn ói kéo dài hoặc ngày càng nghiêm trọng. Nôn liên tục, không thể ăn uống, tiểu ít, nước tiểu sẫm màu, chóng mặt, mệt lả hoặc sụt cân có thể là dấu hiệu nôn nghén nặng và cần được bác sĩ đánh giá. Mẹ cũng không nên tự ý sử dụng thuốc chống nôn hay các sản phẩm thảo dược khi chưa được tư vấn y tế để đảm bảo an toàn cho cả mẹ và thai nhi.

Đau chuyển dạ là trải nghiệm khác nhau ở mỗi mẹ và mức độ đau có thể thay đổi theo từng giai đoạn. Thay vì quá lo lắng về việc phải chịu đau, mẹ nên chủ động tìm hiểu các phương pháp giảm đau và trao đổi với bác sĩ từ trước khi sinh. BS.CKII Huỳnh Vĩnh Phúc, Phó khoa Gây mê hồi sức, BVĐK Tâm Anh TP.HCM cho biết, một số biện pháp không dùng thuốc như tập thở, thư giãn, massage, thay đổi tư thế, vận động phù hợp hoặc sử dụng nước ấm có thể giúp mẹ giảm căng thẳng và kiểm soát cơn đau tốt hơn. Khi cần thiết, bác sĩ có thể chỉ định các phương pháp giảm đau bằng thuốc hoặc gây tê vùng, trong đó có gây tê ngoài màng cứng ở những trường hợp phù hợp.

Sau mổ lấy thai, kiểm soát đau cũng rất quan trọng bởi việc giảm đau tốt giúp mẹ dễ vận động, chăm sóc em bé, tập cho con bú và phục hồi sau sinh thuận lợi hơn. Mẹ cần sử dụng thuốc giảm đau đúng chỉ định, không tự ý tăng liều hoặc ngừng thuốc vì sợ ảnh hưởng đến sữa mẹ. Nếu đau ngày càng tăng, đau bất thường hoặc đi kèm sốt, vết mổ sưng đỏ, chảy dịch hay có dấu hiệu bất thường khác, mẹ cần thông báo cho nhân viên y tế để được kiểm tra và xử lý kịp thời.

Bên cạnh đó, cúm và các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp có thể xảy ra ở bất kỳ giai đoạn nào của thai kỳ. Do những thay đổi về miễn dịch và hệ hô hấp khi mang thai, mẹ bầu có thể có nguy cơ diễn tiến nặng hơn khi mắc cúm, đặc biệt nếu có bệnh nền hoặc nhiễm trùng nặng. Sốt, ho, đau họng, đau mỏi cơ thể, mệt mỏi hoặc khó thở là những triệu chứng mẹ cần chú ý thay vì chủ quan cho rằng đây chỉ là cảm lạnh thông thường.

BS Nguyễn Đức Bá Đạt, Quản lý Y khoa vùng TP.HCM, Hệ thống Tiêm chủng VNVC nhấn mạnh, để phòng bệnh mẹ nên hạn chế tiếp xúc với người đang mắc bệnh hô hấp, rửa tay thường xuyên, giữ không gian sống thông thoáng và tiêm vaccine cúm theo khuyến cáo dành cho phụ nữ mang thai. Tiêm vaccine cúm không chỉ giúp giảm nguy cơ mắc cúm mà còn góp phần hạn chế bệnh diễn tiến nặng và các biến chứng liên quan ở mẹ bầu. Đặc biệt, kháng thể mẹ tạo ra sau tiêm có thể truyền qua nhau thai, giúp hỗ trợ bảo vệ trẻ trong những tháng đầu đời, khi em bé còn quá nhỏ để tự tiêm vaccine cúm. Vì vậy, tiêm phòng đúng thời điểm là một trong những biện pháp chủ động giúp bảo vệ sức khỏe của cả mẹ và bé trong thai kỳ và giai đoạn đầu sau sinh.

Với mong muốn trang bị thêm kiến thức, kỹ năng cần thiết để chăm sóc tốt sức khỏe của hai mẹ con ở giai đoạn trong thai kỳ và sau sinh, Trung tâm Sản Phụ khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM tổ chức LỚP HỌC TIỀN SẢN số 16/2026 với những nội dung đầy bổ ích, bao gồm:

• Bài 1: Nôn nghén khi mang thai, mẹ bầu cần xử lý như thế nào?, được hướng dẫn bởi BS.CKI Nguyễn Văn Phúc, Trung tâm Sản Phụ khoa, BVĐK Tâm Anh TP.HCM.

• Bài 2: Giảm đau trong chuyển dạ và sau mổ lấy thai, được hướng dẫn bởi BS.CKII Huỳnh Vĩnh Phúc, Phó khoa Gây mê hồi sức, BVĐK Tâm Anh TP.HCM.

• Bài 3: Sự nguy hiểm của Cúm và các bệnh hô hấp trong thai kỳ, được hướng dẫn bởi BS Nguyễn Đức Bá Đạt, Quản lý Y khoa vùng TP.HCM, Hệ thống Tiêm chủng VNVC.

Thông tin lớp học

• Thời gian: Thứ 7, ngày 12/9/2026

• Thời lượng: 120 phút

• Địa điểm: Viện Nghiên cứu Tâm Anh – 2B Phổ Quang, P. Tân Sơn Hòa, TP.HCM.

• Đăng ký tham gia tại: https://tamanhhospital.vn/lop-hoc-tien-san-tamanh/

Đặc biệt, lớp học còn mang đến nhiều phần quà hấp dẫn, ý nghĩa gửi đến mẹ bầu từ nhà tài trợ VNVC – Trung tâm tiêm chủng Trẻ em & Người lớn. Trung tâm Sản Phụ khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM xin được gửi lời cảm ơn đến Hệ thống Trung tâm Tiêm chủng Trẻ em & Người lớn VNVC đã đồng hành cùng chúng tôi, mang đến chương trình ý nghĩa cho các mẹ bầu.