Nhiều người mặc định rằng các bệnh lý tuyến vú chỉ xảy ra ở phụ nữ. Tuy nhiên, nam giới cũng có thể gặp các bất thường như phì đại mô tuyến, nang, khối u hoặc viêm nhiễm vùng ngực. Khi xuất hiện triệu chứng như sưng đau, sờ thấy khối hoặc thay đổi bất thường ở núm vú, các phương pháp chẩn đoán hình ảnh như siêu âm vú nam giới có thể giúp xác định nguyên nhân và đánh giá mức độ tổn thương.
Bài viết được tham vấn chuyên môn bởi: Ths.BSNT Đặng Khánh Huyền – Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh và Điện quang can thiệp, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội.

Nhiều lầm tưởng cho rằng nam giới không có tuyến vú hoặc không gặp các bệnh lý về tuyến vú nên không cần thực hiện siêu âm tuyến vú. Thực tế giải phẫu cho thấy tuyến vú nam giới nằm giữa cơ ngực và mô dưới da, bao gồm khoảng 5-15 ống dẫn sữa ngắn. Khi có các dấu hiệu bất thường, việc thực hiện siêu âm tuyến vú nam giới là vô cùng cần thiết để loại trừ các nguy cơ bệnh lý.
Triệu chứng phổ biến nhất là phát hiện khối u hoặc tình trạng sưng tấy ở vùng ngực. Khối u có thể xuất hiện dưới dạng một nốt mềm hoặc cứng, nằm ở vùng ngực, có thể gây đau. Ngoài ra, một số trường hợp có thể thấy sự gia tăng về thể tích vú đối xứng hoặc không đối xứng. Siêu âm tuyến vú nam giới giúp phân biệt đây là mô tuyến thực sự hay chỉ là mô mỡ dư thừa. (1)
Người bệnh có thể gặp tình trạng đau tức vùng ngực, đặc biệt đau khi chạm vào, gây khó chịu ảnh hưởng tới sinh hoạt hàng ngày. Cảm giác đau có thể đi kèm với các dấu hiệu viêm tại chỗ như sưng, nóng, đỏ, đau hoặc vùng vú bị dày lên và phù nề. Trong trường hợp này siêu âm giúp xác định nguyên nhân gây đau do thay đổi nội tiết tố, viêm nhiễm, khối u hay tổn thương khác.
Trường hợp hiếm gặp hơn là tiết dịch núm vú, đặc biệt khi dịch tiết có máu là một dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm. Ngoài ra, những thay đổi núm vú quan sát được như núm vú có hiện tượng co rút, lệch về một bên hoặc da vùng núm vú bị loét, cần tới các chuyên khoa thăm khám và thực hiện siêu âm vú nam giới ngay lập tức. Những thay đổi bất thường này thường liên quan đến các tổn thương nằm sâu bên trong ống dẫn sữa hoặc các khối u ác tính.
Siêu âm vú nam giới giúp bác sĩ chẩn đoán chính xác nhiều bệnh lý khác nhau dựa trên hình ảnh thu được. Một số tình trạng bệnh lý thường gặp được chẩn đoán như:
Phì đại tuyến vú hay còn gọi nữ hóa tuyến vú ở nam giới là tình trạng vú nam giới to lên do sự tăng sinh lành tính của các ống tuyến và mô đệm. Đây là bệnh lý phổ biến nhất được chẩn đoán qua siêu âm vú nam giới. Ba loại phì đại tuyến vú thường gặp như:
Ngoài ra, siêu âm giúp chẩn đoán tình trạng nữ hóa tuyến vú giả do tích tụ mỡ mà không có sự tăng sinh mô tuyến.

Viêm vú ở nam giới thường do vi khuẩn xâm nhập qua các tổn thương ở núm vú, ví dụ như xỏ khuyên núm vú. Dấu hiệu điển hình của tình trạng viêm là sưng, nóng, đỏ, đau, dày da và phù nề. Nếu không được điều trị, tình trạng này có thể tiến triển thành áp xe. Các ổ áp xe có xu hướng tái phát nếu không được điều trị đầy đủ và có thể phải phẫu thuật cắt bỏ rộng đến các ống liên quan. Ổ áp xe trên hình ảnh siêu âm có thể quan sát thấy một vùng trống âm hoặc giảm âm với bờ không đều và có thể thấy mủ bên trong. Ngoài ra, siêu âm vú nam giới còn giúp phát hiện bệnh Mondor – một dạng viêm tắc tĩnh mạch nông ở thành ngực.

Nhiều loại u lành tính có thể được phát hiện thông qua siêu âm vú nam giới như:

Các khối u vú ác tính tương đối hiếm ở nam giới, nên thường được phát hiện ở giai đoạn muộn. Siêu âm vú nam giới đóng vai trò then chốt trong việc nhận diện các đặc điểm nghi ngờ ác tính như khối đặc giảm âm, bờ không đều, trục không song song với da và giảm âm mạnh phía sau. Trên siêu âm các dạng u phổ biến quan sát được như:
Một số trường hợp có nguy cơ cao như tiền sử gia đình có người có đột biến gen BRCA2 hoặc hội chứng Klinefelter, tinh hoàn lạc chỗ, chấn thương tinh hoàn, rối loạn chức năng gan và chấn thương ngực.
Quy trình siêu âm vú nam giới được thực hiện đơn giản, nhanh chóng và bệnh nhân thường không cảm thấy khó chịu trong quá trình siêu âm.
Bệnh nhân hầu như không cần chuẩn bị trước khi siêu âm. Bác sĩ sẽ khai thác tiền sử bệnh, các loại thuốc đang sử dụng và thói quen sinh hoạt vì có thể liên quan đến tình trạng phì đại tuyến vú. Bệnh nhân nên mặc trang phục thoải mái để dễ dàng bộc lộ vùng ngực khi thực hiện siêu âm tuyến vú nam giới.
Quá trình siêu âm vú nam giới thường chỉ kéo dài từ 10 đến 15 phút. Kết quả sẽ được bác sĩ chẩn đoán hình ảnh phân tích dựa trên các đặc điểm về hình dạng, đường bờ và cấu trúc âm. Sau khi kết thúc siêu âm vú, bệnh nhân có thể trở lại sinh hoạt bình thường mà không cần thời gian nghỉ ngơi.
Một số hiểu lầm phổ biến về siêu âm tuyến vú mà nhiều người thường hay gặp như:
Để đặt lịch thăm khám, tư vấn các vấn đề về sức khỏe tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách vui lòng liên hệ:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Tóm lại, siêu âm vú nam giới là một phương pháp chẩn đoán an toàn, hiệu quả và cực kỳ cần thiết để bảo vệ sức khỏe nam giới. Nếu bạn nhận thấy bất kỳ thay đổi lạ nào ở vùng ngực, cần tới các cơ sở y tế để được thăm khám, thực hiện siêu âm nhằm phát hiện sớm các tình trạng bất thường và có hướng điều trị kịp thời.