Polyp túi mật là sự tiến triển bất thường của mô, nhô ra khỏi niêm mạc bên trong túi mật. Tình trạng này phần lớn đều vô hại, hiếm khi để lại biến chứng hay viêm nhiễm, chỉ khoảng 5% trường hợp tiến triển ác tính (ung thư). Vậy siêu âm có phát hiện polyp túi mật không? Siêu âm polyp túi mật có chính xác? Bài viết sau sẽ giải đáp chi tiết.
Siêu âm là phương pháp chẩn đoán hình ảnh đầu tay, giúp phát hiện và đánh giá các đặc điểm sau của polyp túi mật:
Số lượng polyp:
Kích thước:
Siêu âm ổ bụng được xem là phương pháp kiểm tra tốt nhất trong chẩn đoán polyp túi mật, không chỉ bởi khả năng tiếp cận nhanh chóng, hiệu quả, chi phí thấp mà còn nhờ vào độ nhạy và độ đặc hiệu tốt. Một số ưu điểm của siêu âm ổ bụng như: (1)
Mặc dù siêu âm là phương tiện đầu tay để phát hiện và theo dõi polyp túi mật nhưng còn hạn chế trong các trường hợp khó phân biệt polyp thật hay giả polyp. Bùn mật, cục máu đông nếu dính chặt vào thành túi mật thì cũng không di động, do đó có thể nhầm lẫn với polyp.
Độ hồi âm của polyp cholesterol, u tuyến, ung thư có thể trùng lặp hình ảnh, hoặc u ác giai đoạn sớm vẫn có thể nhỏ, đồng âm, cuống mảnh do đó có thể nhận định là polyp lành tính. Đối với các polyp <5mm thì siêu âm rất khó xác định có cuống thật hay chỉ dày khu trú niêm mạc. Doppler không đủ nhạy đối với các polyp nhỏ, do đó không thấy tín hiệu Doppler thì cũng không loại trừ được polyp thật. Ngoài ra, siêu âm thường quy với những đầu dò tần số thấp còn hạn chế trong việc đánh giá xâm lấn thành. Người béo phì, bụng nhiều hơi, máy siêu âm độ phân giải thấp, kinh nghiệm người làm siêu âm cũng là những hạn chế của siêu âm.
Siêu âm thường quy phát hiện polyp tốt nhưng phân biệt lành – ác chỉ ở mức nghi ngờ chứ không khẳng định. Khi thấy có một hoặc nhiều đặc điểm nguy cơ ác tính thì người bệnh cần thực hiện siêu âm độ phân giải cao (High-Resolution Ultrasound), siêu âm nội soi (Endoscopic Ultrasound), CT scan hoặc MRI để đánh giá tốt hơn các đặc điểm của polyp túi mật. Tuy vậy, cả siêu âm, CT scan hoặc MRI cũng không đánh giá được chính xác bản chất mô học mà phải dựa vào kết quả giải phẫu bệnh.
Theo dõi định kỳ bằng siêu âm cho phép phát hiện sớm các dấu hiệu nghi ngờ chuyển dạng ác tính, từ đó giúp đưa ra chỉ định can thiệp kịp thời, ngay cả khi người bệnh chưa có biểu hiện lâm sàng. Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng siêu âm chủ yếu cung cấp thông tin hình thái và mức độ nguy cơ; chẩn đoán xác định bản chất lành hay ác vẫn dựa vào mô bệnh học sau phẫu thuật.
Tóm lại, siêu âm polyp túi mật là phương tiện chẩn đoán hình ảnh đầu tay, an toàn, không xâm lấn và có giá trị cao trong phát hiện polyp túi mật. Mặc dù phần lớn polyp túi mật là tổn thương lành tính, siêu âm vẫn giữ vai trò then chốt trong phân tầng nguy cơ ác tính và định hướng xử trí. Việc đánh giá cần tập trung vào các yếu tố quan trọng gồm: kích thước polyp (đặc biệt là ngưỡng ≥10mm), hình thái nền bám (cuống hay nền rộng), đặc điểm thành túi mật, tín hiệu mạch máu trên Doppler, cũng như sự thay đổi kích thước qua các lần theo dõi.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Người bệnh cần đến trực tiếp cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám và tư vấn phác đồ điều trị phù hợp.
