Mì chính có gây ung thư không là câu hỏi thường gặp khi người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến sức khỏe và các yếu tố nguy cơ trong chế độ ăn uống hàng ngày. Tuy nhiên, để trả lời chính xác vấn đề này, cần nhìn vào các bằng chứng khoa học và đánh giá từ các tổ chức y tế uy tín thay vì chỉ dựa trên cảm nhận hoặc tin đồn chưa được kiểm chứng.
Hiện chưa có bằng chứng đáng tin cậy cho thấy mì chính, còn gọi là bột ngọt hoặc MSG, gây ung thư khi dùng ở lượng thông thường trong bữa ăn. MSG chưa được IARC xếp loại là chất gây ung thư. FDA cũng xem việc bổ sung MSG vào thực phẩm là “generally recognized as safe” (GRAS), tức nhìn chung được công nhận là an toàn khi sử dụng trong thực phẩm. Tuy vậy, nên sử dụng vừa phải, tránh lạm dụng gia vị và ưu tiên chế độ ăn cân bằng.
Một số nghiên cứu trên động vật (ở chuột wistar) và tế bào (trên dòng tế bào ung thư ruột kết) cho thấy mì chính (MSG) có thể gây stress oxy hóa, tổn thương mô và thúc đẩy tăng sinh tế bào liên quan đến ung thư. Tuy nhiên, các kết quả này chỉ xuất hiện khi sử dụng mì chính ở liều rất cao, không phản ánh mức tiêu thụ thực tế trong chế độ ăn. Vì vậy, những bằng chứng này chưa đủ để kết luận mì chính có gây ung thư ở người.
Ngoài ra, nhiều nghiên cứu thực nghiệm còn hạn chế về thiết kế, liều lượng và khả năng suy rộng sang thực tế. Vì vậy, các cơ quan y tế như FDA đều thống nhất rằng mì chính an toàn khi sử dụng ở mức hợp lý trong chế độ ăn.
Trên thực tế, mì chính bản chất là muối natri của axit glutamic, một axit amin tự nhiên có trong nhiều thực phẩm như cà chua, phô mai và thịt. Khi vào cơ thể, glutamate từ mì chính được hấp thu và chuyển hóa tương tự glutamate có sẵn trong thực phẩm tự nhiên. Vì vậy, về mặt sinh học, mỳ chính không phải là chất lạ hay độc hại đặc biệt.
Những lo ngại xoay quanh việc mì chính gây ung thư không xuất phát từ một kết luận khoa học rõ ràng, mà chủ yếu hình thành từ nhiều yếu tố lịch sử, truyền thông và hiểu nhầm trong nghiên cứu. Để hiểu đúng bản chất vấn đề, chúng ta cần nhìn lại nguồn gốc của các tin đồn này cũng như cách chúng được lan truyền và diễn giải theo thời gian.
Tin đồn về tác hại của mì chính bắt đầu từ những năm 1960 với thuật ngữ “Chinese Restaurant Syndrome”. Một số người cho rằng họ gặp các triệu chứng như: đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, nóng bừng sau khi ăn đồ ăn có chứa mì chính. Tuy nhiên, đây chỉ là báo cáo mang tính cá nhân, không phải nghiên cứu khoa học có kiểm soát. (1)
Nhiều nghiên cứu ban đầu về mì chính, như thí nghiệm trên chuột sơ sinh hay nghiên cứu tế bào, ghi nhận một số tác động khi dùng MSG liều rất cao, ví dụ stress oxy hóa hoặc tăng sinh tế bào. Tuy nhiên, các nghiên cứu này thường thiếu nhóm đối chứng, thiết kế chưa chặt chẽ và điều kiện không phản ánh thực tế ăn uống. Vì vậy, những kết luận này dễ gây hiểu lầm và không đủ cơ sở để áp dụng cho con người.
Truyền thông và tâm lý đám đông đã góp phần khuếch đại nỗi lo về việc sử dụng mì chính. Khi thông tin tiêu cực được lặp lại nhiều lần, người dùng dễ hình thành niềm tin rằng mì chính có hại, dù chưa có bằng chứng khoa học rõ ràng.
Một yếu tố quan trọng là sự nhầm lẫn giữa mì chính với các yếu tố khác như: Thực phẩm nhiều dầu mỡ, chế biến sẵn, chứa lượng muối cao… Chính những yếu tố này mới liên quan đến nguy cơ bệnh mạn tính và ung thư, chứ không riêng phải bản thân mì chính.
Nhiều người thường đánh đồng các biểu hiện dị ứng tức thời với những nguy cơ lâu dài từ các độc tố trong chế biến công nghiệp. Khi thực phẩm bị cháy khét hoặc chế biến sai cách ở nhiệt độ cao, chúng mới thực sự sản sinh ra acrilamide hoặc polycyclic aromatic hydrocarbons – những chất có khả năng gây ung thư nguy hiểm. Mì chính chỉ là một loại gia vị tạo vị ngọt thịt (umami) và không bị biến đổi thành các độc tố này trong điều kiện nấu nướng thông thường.
Khi sử dụng ở mức tiêu thụ hợp lý, mì chính được đánh giá là an toàn đối với phần lớn dân số. Một số ít người có thể nhạy cảm và gặp triệu chứng tạm thời như: đau đầu, nóng bừng hoặc khó chịu nhưng đây không phải phản ứng dị ứng thực sự và không xảy ra nhất quán.
Các bằng chứng hiện tại cũng không cho thấy mối liên hệ rõ ràng giữa mì chính và bệnh mạn tính. Đặc biệt, chưa có cơ sở khoa học chứng minh mì chính gây ung thư ở người. Những tác động bất lợi chủ yếu xuất hiện trong nghiên cứu dùng liều rất cao, không phản ánh thực tế ở mức tiêu thụ.
Mì chính có thể được sử dụng an toàn nếu dùng đúng cách và trong chế độ ăn hợp lý. Theo đó cần lưu ý:
Nếu còn thắc mắc về sức khỏe, đặc biệt các vấn đề liên quan đến ung thư, bạn có thể liên hệ Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh để được các chuyên gia tư vấn và giải đáp kịp thời.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Tóm lại, với những dữ liệu khoa học hiện có, có thể thấy chưa có bằng chứng thuyết phục cho thấy mì chính gây ung thư khi sử dụng trong chế độ ăn bình thường. Vì vậy, thay vì quá lo lắng mì chính có gây ung thư không, người dùng nên chú trọng xây dựng chế độ ăn cân bằng, đa dạng và hạn chế các yếu tố nguy cơ đã được chứng minh như thực phẩm chế biến sẵn, nhiều muối, đường và chất béo. Sử dụng mì chính hợp lý vẫn có thể là một phần của chế độ ăn lành mạnh.
