Đau xương khớp khi trời lạnh là tình trạng phổ biến, đặc biệt ở người cao tuổi và người mắc bệnh lý xương khớp. Khi nhiệt độ giảm có thể gây đau nhức, cứng khớp, khó vận động gây ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt. Hiểu rõ nguyên nhân và triệu chứng sẽ giúp bạn kiểm soát tình trạng này hiệu quả hơn, hạn chế những tác động tiêu cực của thời tiết lạnh lên hệ xương khớp.
Đau xương khớp khi trời lạnh là tình trạng các khớp xương trở nên đau nhức, cứng và khó vận động hơn khi thời tiết lạnh. Nhiều người nhận thấy các triệu chứng gia tăng vào mùa đông hoặc khi nhiệt độ giảm đột ngột. Mặc dù cơ chế chính xác chưa được xác định rõ ràng, nhưng có nhiều yếu tố liên quan đến thời tiết lạnh có thể ảnh hưởng đến tình trạng này.
Khi thời tiết lạnh, nhiều người gặp phải các triệu chứng đau nhức xương khớp với mức độ khác nhau. (1)
Nhiều người nhận thấy các cơn đau nhức xương khớp trở nên nghiêm trọng hơn vào mùa lạnh. Điều này không phải ngẫu nhiên mà có liên quan đến một loạt các yếu tố sinh lý và môi trường tác động đến hệ cơ xương khớp, gây đau xương khớp khi trời lạnh. (2)
Khi trời lạnh, áp suất khí quyển thường giảm xuống. Sự thay đổi này có thể khiến các mô mềm xung quanh khớp, bao gồm: gân, dây chằng, cơ… giãn nở và tạo áp lực lên khớp, gây ra cảm giác đau nhức. Đây cũng là lý do nhiều người bị viêm khớp hoặc thoái hóa khớp có thể “cảm nhận” được sự thay đổi thời tiết trước khi nó thực sự diễn ra.
Tình trạng này cũng có thể khiến cơn đau xuất hiện hoặc tăng lên vào ban đêm, gây ảnh hưởng đến giấc ngủ. Bạn có thể tìm hiểu thêm về đau nhức xương khớp vào ban đêm để hiểu rõ hơn các nguyên nhân liên quan.
Độ ẩm không khí cao có thể làm tăng tình trạng viêm và gây sưng tấy ở những khớp bị tổn thương, dẫn đến cảm giác đau nhiều hơn. Những người mắc bệnh viêm khớp dạng thấp thường nhạy cảm đặc biệt với sự thay đổi của độ ẩm trong không khí.
Hoạt động thể chất giúp duy trì sự lưu thông máu và giữ cho khớp được linh hoạt. Vì vậy, giảm vận động khi thời tiết lạnh sẽ làm tăng nguy cơ cứng khớp và đau nhức, đồng thời khiến các khớp trở nên kém linh hoạt.
Khi thời tiết lạnh, cơ thể có phản ứng tự nhiên là co mạch máu để giữ nhiệt cho các cơ quan quan trọng như tim và não. Điều này đồng nghĩa với việc máu lưu thông đến các khớp và cơ bắp giảm đi, khiến các mô xung quanh khớp bị lạnh và cứng hơn, làm tăng cảm giác đau nhức.
Nhiệt độ lạnh có thể làm cho dịch khớp trở nên đặc hơn và giảm khả năng bôi trơn. Dẫn đến tình trạng cứng khớp, khớp kém linh hoạt và dễ bị đau khi vận động. Đặc biệt, vào buổi sáng sau một đêm dài không vận động, tình trạng cứng khớp càng trở nên nghiêm trọng hơn.
Những người có hệ thần kinh nhạy cảm hoặc mắc các bệnh lý mãn tính như: viêm khớp có thể cảm nhận cơn đau mạnh hơn khi trời lạnh. Sự thay đổi nhiệt độ kích thích các dây thần kinh cảm giác, làm tăng mức độ nhận thức về đau nhức.
Dịch hoạt dịch trong khớp đóng vai trò như một lớp đệm giúp giảm ma sát giữa các bề mặt khớp khi vận động. Khi trời lạnh, cơ thể có thể giảm sản xuất dịch này, khiến các khớp kém linh hoạt hơn, gây ma sát nhiều hơn và làm tăng cảm giácđau xương khớp khi trời lạnh.
Đau khớp khi trời lạnh đôi khi ảnh hưởng từ tình trạng co rút gân hoặc cơ. Theo đó, nhiệt độ thấp có thể làm các cơ và gân bị co rút lại dẫn đến tình trạng căng cứng và đau nhức nhiều hơn khi vận động.
Thời tiết lạnh có thể làm suy giảm hệ miễn dịch của cơ thể, khiến những người mắc bệnh viêm khớp dễ bị viêm nhiễm hơn. Ngoài ra, các đợt viêm khớp cấp tính cũng khiến các cơn đau trở nên nghiêm trọng và kéo dài hơn.
Mùa lạnh, đặc biệt là ở những vùng có tuyết hoặc băng giá, mặt đường dễ gây trơn trượt làm tăng nguy cơ té ngã và chấn thương khớp. Đôi khi chấn thương nhỏ cũng gây ra cơn đau khớp kéo dài và trở nên nghiêm trọng hơn.
Trời lạnh, ít ánh sáng mặt trời có thể khiến cơ thể giảm sản xuất serotonin – một chất giúp duy trì tâm trạng ổn định. Khi mức serotonin giảm, một số người có thể cảm thấy căng thẳng, lo âu hoặc trầm cảm, điều này có thể làm tăng mức độ nhạy cảm với cơn đau khớp.
Mặc dù ai cũng có thể cảm thấy khó chịu khi thời tiết lạnh, nhưng nhóm người có nguy cơ bị đau nhức xương khớp thường nhạy cảm hơn.
Người cao tuổi thường là đối tượng bị đau xương khớp khi trời lạnh, nguyên nhân có thể do:
Những người có tiền sử mắc các bệnh lý về xương khớp thường gặp triệu chứng đau nhức nặng hơn khi trời lạnh. Một số bệnh lý xương khớp ảnh hưởng đến xương khớp như: Viêm khớp dạng thấp, thoái hóa khớp, bệnh Gout hoặc người mắc bệnh loãng xương.
Trọng lượng cơ thể dư thừa có thể làm tăng áp lực lên các khớp, đặc biệt là khớp gối, hông và cột sống, gây đau nhức nhiều hơn trong thời tiết lạnh. Ngoài ra, tình trạng béo phì cũng làm gia tăng tích tụ chất béo gây viêm, khiến tình trạng viêm khớp nặng hơn. Một số trường hợp béo phì ít vận động dẫn đến giảm khả năng vận động, gây cứng khớp và dễ bị đau nhức khi trời lạnh.
Người ít vận động, lười tập thể dục thể thao cũng có thể bị đau xương khớp khi trời lạnh. Lười vận động làm cho các khớp trở nên kém linh hoạt, giảm lưu thông máu và làm tăng nguy cơ cứng khớp, đặc biệt là vào mùa lạnh khi nhiệt độ giảm mạnh.
Xem thêm: Điều hòa quá lạnh ảnh hưởng thế nào đến sức khỏe xương khớp?
Một số trường hợp bị đau xương khớp khi trời lạnh kèm các biểu hiện bất thường dưới đây cần được thăm khám và tư vấn bởi bác sĩ chuyên khoa:
Mặc dù không thể kiểm soát được thời tiết, nhưng bạn có thể áp dụng nhiều biện pháp để giảm nguy cơ bị đau nhức xương khớp khi trời lạnh. Dưới đây là những phương pháp hiệu quả giúp bảo vệ sức khỏe xương khớp trong mùa đông.
Nhiệt độ thấp là nguyên nhân chính gây co cứng khớp và làm tăng mức độ đau nhức, do đó việc giữ ấm cơ thể là ưu tiên hàng đầu. Khi đi ra ngoài, bạn nên mặc quần áo nhiều lớp để giúp giữ nhiệt cho cơ thể, mang thêm găng tay, tất dày để bảo vệ các khớp ở ngón tay và bàn chân. Nếu bị đau nhức khớp nên sử dụng túi chườm ấm hoặc đệm sưởi để chườm.
Duy trì hoạt động thể chất là cách tốt nhất để giữ cho các khớp linh hoạt và giảm đau nhức khi trời lạnh. Theo đó, bạn nên dành ít nhất 30 phút/ngày để vận động bằng các bài tập nhẹ nhàng như đi bộ, yoga, đạp xe hoặc bơi lội trong bể nước ấm. Tránh ngồi làm việc hoặc nằm một chỗ quá lâu.
Xoa bóp và massage là một cách tuyệt vời để làm giảm đau xương khớp khi trời lạnh. Việc làm này vừa kích thích tuần hoàn máu, vừa giúp giảm đau và tăng sự linh hoạt cho khớp. Bạn có thể massage kết hợp tinh dầu gừng, sả… để giúp tăng cường độ ấm và thư giãn cho cơ bắp, đồng thời kích thích lưu thông máu và làm mềm cơ xung quanh khớp.
Các bài tập thể dục nhẹ nhàng giúp duy trì sự linh hoạt của khớp và giảm nguy cơ cứng khớp như: Yoga, thái cực quyền, bài tập kéo dãn đơn giản như xoay khớp cổ tay, cổ chân, duỗi chân… cũng giúp hạn chế co cứng cơ và khớp.
Dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe xương khớp, đặc biệt là trong mùa lạnh. Do đó, bạn nên tăng cường ăn các thực phẩm giàu canxi, vitamin D từ: sữa, phô mai, cá hồi, trứng… để tăng cường độ chắc khỏe của xương. Ngoài ra, bổ sung thêm omega-3, ăn nhiều rau xanh, trái cây… giàu chất chống oxy hóa giúp bảo vệ khớp khỏi tổn thương.
Mùa đông thường khiến bạn ít có nhu cầu uống nước, nhưng cơ thể vẫn cần đủ nước để duy trì độ đàn hồi của sụn khớp và ngăn ngừa cứng khớp. Do đó, bạn nên uống ít nhất 2 lít nước/ngày, có thể là nước ấm hoặc trà thảo mộc để giữ ấm cơ thể.
Ngồi lâu hoặc giữ một tư thế cố định trong thời gian dài có thể làm tăng áp lực lên khớp và gây cứng khớp. Do đó, sau mỗi 30 – 45 phút ngồi lâu, bạn nên đứng dậy vươn vai hoặc đi lại nhẹ nhàng để giúp khớp linh hoạt hơn.
Tư thế sai có thể làm tăng căng thẳng lên các khớp, gây đau và thoái hóa khớp sớm. Do đó, khi ngồi làm việc bạn nên ngồi đúng tư thế: Thẳng lưng, không bắt chéo chân quá lâu, sử dụng gối kê lưng hoặc đệm ghế mềm để giảm áp lực lên hông và lưng khi ngồi lâu.
Thừa cân làm tăng áp lực lên các khớp, đặc biệt là đầu gối và hông, dẫn đến nguy cơ đau nhức cao hơn khi trời lạnh. Do đó, bạn nên duy trì cân nặng hợp lý thông qua chế độ ăn uống lành mạnh và tập thể dục đều đặn.
Nếu cơn đau xương khớp trở nên nghiêm trọng, bạn có thể sử dụng thuốc giảm đau hoặc thuốc chống viêm theo chỉ dẫn của bác sĩ. Sử dụng một số thuốc giảm đau không kê đơn như: paracetamol, ibuprofen có thể giúp giảm đau tạm thời. Ngoài ra có thể dùng thuốc bôi giảm đau chứa menthol hoặc capsaicin để giảm đau nhức tại chỗ.
Nếu bạn gặp phải những cơn đau kéo dài, sưng khớp, cứng khớp khi trời lạnh hoặc khó khăn trong vận động, hãy chủ động đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh để được thăm khám kịp thời. Với mô hình khám chữa bệnh đa chuyên khoa kết hợp chặt chẽ giữa Cơ xương khớp, Nội tổng quát, Thần kinh, Chấn thương chỉnh hình và Vật lý trị liệu – phục hồi chức năng, BVĐK Tâm Anh giúp phát hiện chính xác nguyên nhân và đưa ra phác đồ điều trị hiệu quả, toàn diện cho từng trường hợp.
Để đặt lịch khám hoặc tư vấn về bệnh lý cơ xương khớp với các bác sĩ chuyên gia đầu ngành tại BVĐK Tâm Anh. Quý Khách hàng vui lòng liên hệ:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Đau xương khớp khi trời lạnh có thể trở thành nỗi ám ảnh nếu không được kiểm soát tốt. Nếu cơn đau trở nên nghiêm trọng hoặc kéo dài, hãy tìm đến bác sĩ chuyên khoa để được tư vấn và điều trị kịp thời, giúp bạn tận hưởng mùa lạnh một cách thoải mái và khỏe mạnh hơn.
