Những điều cần biết về chấn động não trong thể thao

Chấn động não trong thể thao đang trở thành mối quan tâm của nhiều người khi ngày càng có nhiều vận động viên, người chơi thể thao gặp phải chấn thương ở vùng đầu. Vậy chấn động não liên quan đến thể thao là gì, triệu chứng và cách xử trí như thế nào?

Chấn động não trong thể thao xảy ra do đâu?

Chấn động não trong thể thao là tình trạng não bị tổn thương do va đập mạnh vào đầu, khiến não bị rung lắc và bị tác động. Những cú va chạm có thể làm rối loạn hoạt động của các tế bào thần kinh, khiến người bệnh gặp các rối loạn thần kinh như đau đầu, nhìn mờ, khó tập trung, khó giữ thăng bằng và ghi nhớ. Tình trạng này thường gặp ở các môn thể thao như bóng đá, bóng rổ, khúc côn cầu, võ thuật, quyền anh, đạp xe, trượt ván… (1)

Chẳng hạn như việc cầu thủ bóng đá có thể bị chấn thương khi tranh chấp bóng bằng đầu hoặc ngã đập đầu xuống sân; vận động viên bóng rổ dễ gặp va chạm khi bật nhảy tranh bóng hoặc tiếp đất sai tư thế; những người tập võ thuật, quyền anh thực hiện các động tác đánh thẳng trực tiếp vào vùng đầu… Ngay cả những va chạm nhẹ nếu lặp lại thường xuyên cũng có thể gây tổn thương não kéo dài, ảnh hưởng đến trí nhớ, khả năng phản xạ và sức khỏe.

Một số triệu chứng chấn động não trong thể thao

Chấn động não liên quan đến thể thao có thể gây ra nhiều triệu chứng khác nhau, có thể xuất hiện ngay lập tức hoặc sau vài giờ. Triệu chứng nặng hay nhẹ phụ thuộc vào mức độ chấn động não, vị trí tổn thương và cơ địa của từng người… Người bệnh thường cảm thấy đau đầu, nặng đầu kèm chóng mặt, choáng váng và mất thăng bằng. Một số trường hợp còn bị mờ mắt, buồn nôn hoặc nôn do não bị rối loạn. Người bệnh còn có thể bị mất trí nhớ tạm thời, quên sự việc mới xảy ra tức thì, gặp khó khăn trong việc tập trung, nói chậm hoặc phản ứng chậm hơn bình thường. Một số người có thể mắc chứng rối loạn giấc ngủ, dễ cáu gắt, cảm xúc thất thường và mệt mỏi kéo dài… (2)

Cần lưu ý, nếu xảy ra các dấu hiệu như bất tỉnh, co giật, nôn ói liên tục hoặc đau đầu dữ dội, tuyệt đối không nên tự sơ cứu cho người bệnh tại chỗ. Thay vào đó, nên đưa người bệnh đến bệnh viện hoặc cơ sở y tế uy tín để được chẩn đoán và có hướng điều trị phù hợp, giúp phòng tránh các biến chứng nguy hiểm.

Cách xử lý khi bị chấn động não liên quan đến thể thao

Khi nghi ngờ bị chấn động não liên quan đến thể thao, việc đầu tiên cần làm là ngừng ngay việc thi đấu hoặc tập luyện. Nếu người bệnh càng cố gắng tiếp tục tham gia hoạt động thể thao, tình trạng chấn động não có thể càng trở nên nghiêm trọng và để lại hậu quả khó lường. Người bệnh cần được đưa ra khỏi sân thể thao hoặc di chuyển đến vị trí an toàn để nghỉ ngơi, sơ cứu đúng cách, kịp thời.

Sau đó, nên đi khám bác sĩ, có thể đánh giá tình trạng ban đầu bao gồm mức độ tỉnh táo, khả năng nói, trí nhớ, phản xạ, cử động tay chân… Đặc biệt khi xuất hiện những dấu hiệu bất thường như nói lắp bắp, đứng không vững, lo mơ, bất tỉnh, cần đưa người bệnh đến bệnh viện ngay lập tức để được kiểm tra và xử lý đúng cách.

Người bị chấn động não cần được theo dõi cẩn thận, do một số triệu chứng có thể xuất hiện muộn như đau nửa đầu, buồn nôn, nôn ói hoặc thay đổi hành vi và cảm xúc trong khoảng 24-48 giờ đầu. Trong thời gian này, người bệnh tuyệt đối không nên tự ý dùng thuốc giảm đau hoặc uống rượu bia do có thể ‘che lấp’ triệu chứng và gây khó khăn cho việc chẩn đoán.

Vận động viên chỉ nên quay lại tập luyện khi cơ thể đã hoàn toàn hồi phục, không còn triệu chứng và đã được sự cho phép từ bác sĩ. Quá trình trở lại thi đấu, tập luyện cần được thực hiện theo từng bước, bắt đầu bằng việc nghỉ ngơi, sau đó vận động nhẹ rồi mới tăng cường độ cho đến khi người bệnh trở về với trạng thái bình thường. Thực hiện từng bước theo đúng quy trình giúp người bệnh mau hồi phục sức khỏe, lấy lại thể trạng như ban đầu, ngăn ngừa nguy cơ tái phát chấn động não sau này…

Chấn động não trong thể thao thường không gây chấn thương vĩnh viễn nếu người bệnh được phát hiện sớm và xử trí đúng cách. Tuy nhiên, nếu chủ quan hoặc cố gắng tiếp tục thi đấu, tập luyện trong khi chưa điều trị hồi phục hoàn toàn có thể khiến người bệnh gặp các biến chứng nghiêm trọng về sau.