Buồng trứng đa nang có tự khỏi được không? Chờ tự hết ổn không?

Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) là tập hợp các triệu chứng liên quan đến hội chứng như rối loạn phóng noãn, cường androgen, buồng trứng đa nang trên siêu âm. Hội chứng đa nang buồng trứng ở phụ nữ dẫn đến tình trạng rối loạn nội tiết mạn tính, gây ra nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, ảnh hưởng khả năng sinh sản, diện mạo, cân nặng và tăng nguy cơ mắc các bệnh lý tim mạch, đái tháo đường…

Kiểm soát các triệu chứng buồng trứng đa nang là mục tiêu chính trong quá trình điều trị nhằm tăng cường và duy trì sức khỏe tổng quát và cải thiện sức khỏe sinh sản. Tuy nhiên nhiều chị em thắc mắc nếu không điều trị, buồng trứng đa nang có tự khỏi được không? Khi nào bệnh nhân cần áp dụng các biện pháp điều trị?

Buồng trứng đa nang có tự khỏi được không?

Buồng trứng đa nang có tự khỏi không là thắc mắc chung của nhiều chị em. Vì hội chứng đa nang buồng trứng ở phụ nữ (PCOS) là tình trạng rối loạn nội tiết mạn tính, do đó phương pháp điều trị hiện tại tập trung vào nâng cao tình trạng tự cân bằng nội tiết cơ thể, chứ không là phương pháp điều trị dứt điểm hội chứng đa nang buồng trứng và bệnh lý này không tự khỏi nếu không có sự duy trì chế độ dinh dưỡng và tập luyện hàng ngày.

Bác sĩ Phan Hà Minh Hạnh – Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, BVĐK Tâm Anh, Quận 8 cho biết hội chứng buồng trứng đa nang không thể tự khỏi và dứt điểm hoàn toàn sau điều trị vì đây là bệnh mạn tính, do đó bệnh không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản mà còn liên quan đến các vấn đề tâm lý, bệnh lý nghiêm trọng ngay cả nhóm phụ nữ trẻ tuổi.

Bệnh lý này đi kèm với tình trạng béo phì, tăng cân không kiểm soát… gây ảnh hưởng tâm lý nhóm phụ nữ trẻ. Việc xuất hiện sớm bệnh lý đái tháo đường, tăng huyết áp, đột quỵ…. nhóm phụ nữ trẻ có hội chứng buồng trứng đa nang còn làm ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống người trẻ. Ngay cả khi mãn kinh, phụ nữ mắc hội chứng buồng trứng đa nang vẫn có nồng độ androgen cao và tồn tại tình trạng đề kháng insulin nguy cơ cao hơn nhóm phụ nữ không mắc bệnh. (1)

Triệu chứng buồng trứng đa nang thuyên giảm gây nhầm tưởng khỏi bệnh

Tình trạng rối loạn nội tiết mạn tính ở phụ nữ mắc hội chứng đa nang buồng trứng đặc trưng bởi nhiều triệu chứng khác nhau, thậm chí một số ít trường hợp người bệnh không có triệu chứng rõ ràng. Mức độ các triệu chứng có thể biểu hiện khác nhau, từ nhẹ đến nặng tùy thuộc tình trạng bệnh mỗi người.

Phụ nữ bị hội chứng đa nang buồng trứng có thể xuất hiện một hoặc đồng thời các triệu chứng sau:

• Chu kỳ kinh nguyệt không đều hoặc không có kinh nguyệt. Ở những bệnh nhân có hội chứng buồng trứng đa nang kinh nguyệt không đều, lớp niêm mạc tử cung được hình thành và phát triển trong thời gian dài nên khi bong ra, lượng máu trong chu kỳ kinh nhiều hơn, thời gian hành kinh cũng dài hơn bình thường.
• Khó thụ thai tự nhiên do rụng trứng không đều hoặc không rụng trứng.
• Chứng rậm lông quá mức, lông mọc nhiều vùng mặt, ngực, lưng hoặc mông.
• Tăng cân, khó kiểm soát cân nặng ổn định.
• Tóc mỏng, rụng tóc nhiều gây hói vùng thái dương.
• Da dầu hoặc nổi nhiều mụn trứng cá.

Nhiều chị em sau cho biết sau khi áp dụng các biện pháp điều trị như thay đổi lối sống, sinh hoạt khoa học, rèn luyện thể chất nâng cao sức khỏe kết hợp điều trị nội khoa/ngoại khoa, các triệu chứng hội chứng đa nang buồng trứng thuyên giảm rõ rệt.

Mặc dù vậy, bác sĩ Phan Hà Minh Hạnh, Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, BVĐK Tâm Anh Quận 8 nhấn mạnh rối loạn nội tiết tố ở bệnh nhân hội chứng đa nang buồng trứng là tình trạng mạn tính, đồng nghĩa các biện pháp kiểm soát triệu chứng nên thực hiện liên tục mỗi ngày và sẽ kéo dài đến cuối đời. Vì vậy ngay cả khi kết quả điều trị mang lại hiệu quả tích cực, mức độ triệu chứng thuyên giảm, người bệnh tuyệt đối không tự ý ngưng quá trình điều trị.

Nguy cơ biến chứng nếu chờ đa nang buồng trứng tự hết mà không điều trị

Theo thống kê, hội chứng đa nang buồng trứng ảnh hưởng 10-15% phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Bệnh tiềm ẩn những biến chứng nguy hiểm ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể và chất lượng cuộc sống nếu người bệnh không có kế hoạch, biện pháp điều trị hiệu quả. Đáng chú ý, nhiều chị em tự ngưng quá trình điều trị khi các triệu chứng thuyên giảm và tái phát triệu chứng khó kiểm soát hơn. Điều này có thể dẫn đến các biến chứng sức khỏe lâu dài như:

• Đái tháo đường loại II và rối loạn dung nạp đường do hệ quả của tình trạng cơ thể đề kháng insulin trong thời gian dài khiến lượng đường trong máu người bệnh quá cao.
• Nồng độ estrogen tăng cao làm tăng nguy cơ tăng sản nội mạc tử cung, thậm chí ung thư nội mạc tử cung.
• Thay đổi tâm trạng, trầm cảm xảy ra do các triệu chứng hội chứng đa nang buồng trứng ảnh hưởng đến diện mạo, sự tự tin của phái đẹp. Tình trạng lo lắng, căng thẳng kéo dài có thể dẫn đến trầm cảm.
• Tăng huyết áp, vôi hóa động mạch vành, dày lớp nội mạc động mạch cảnh do cholesterol cao, dẫn đến nguy cơ xơ vữa động mạnh, bệnh lý tim mạch và đột quỵ.
• Nồng độ hormone nam androgen cao tăng nguy cơ mắc hội chứng chuyển hóa, béo phì.
• Triệu chứng ngưng thở khi ngủ, rối loạn nhịp thở khi ngủ có thể xảy ra ở phụ nữ mắc hội chứng buồng trứng đa nang bị thừa cân.
• Vô sinh do liên quan rối loạn quá trình rụng trứng. (2)

Khi nào nên gặp bác sĩ để điều trị buồng trứng đa nang?

Kế hoạch điều trị hội chứng đa nang buồng trứng sẽ khác nhau tùy thuộc vào tình trạng người bệnh mong muốn điều trị có con hay kiểm soát các triệu chứng. Nguyên tắc điều trị chung là thúc đẩy hiện tượng phóng noãn diễn ra bình thường và nâng cao sức khỏe thể chất và tinh thần. Phác đồ điều trị sẽ có sự khác biệt dựa trên từng trường hợp cụ thể. Do đó bệnh nhân nên trao đổi cụ thể, tuân theo các hướng dẫn điều trị của bác sĩ.

>> Xem thêm: Đa nang buồng trứng có chữa được không?

Đối với phụ nữ đang có ý định sinh con, bác sĩ sẽ chỉ định sử dụng thuốc kích thích phóng noãn để giao hợp tự nhiên hoặc bơm tinh trùng vào buồng tử cung (IUI) giúp tăng tỷ lệ thụ thai. Tuy nhiên nếu sau 3-6 chu kỳ điều trị bằng thuốc và các phương pháp hỗ trợ khác không mang lại kết quả, bác sĩ sẽ tư vấn vợ chồng hiếm muộn làm thụ tinh ống nghiệm để tối đa cơ hội mang thai thành công.

Đối với phụ nữ chưa muốn có thai hoặc chưa lập gia đình, biện pháp điều trị phổ biến nhất là sử dụng thuốc giảm nồng độ androgen, hay thuốc gây bong niêm mạc đều đặn, kết hợp thay đổi lối sống, thiết lập chế độ ăn uống đa dạng, duy trì luyện tập thể dục, thể thao đều đặn… nhằm điều hòa chu kỳ kinh nguyệt, giảm các triệu chứng nam hóa và bảo vệ lớp vỏ buồng trứng không bị xơ chai.

Khả năng kiểm soát đa nang buồng trứng trong và sau điều trị

Khả năng kiểm soát triệu chứng đa nang buồng trứng phụ thuộc vào kế hoạch điều trị, khả năng đáp ứng của cơ thể người bệnh và duy trì lối sống lành mạnh sau điều trị. Nhằm tối ưu hiệu quả điều trị kiểm soát triệu chứng buồng trứng đa nang bằng phương pháp tự nhiên, chị em có thể áp dụng một số biện pháp cải thiện dễ dàng thực hiện tại nhà gồm:

• Thay đổi chế độ ăn uống: Thiết lập chế độ ăn nhiều trái cây tươi, rau củ quả, ngũ cốc nguyên hạt và các loại đậu, hạn chế carbohydrate hỗ trợ điều hòa nội tiết tố và chu kỳ kinh nguyệt. Đồng thời, hạn chế các loại thực phẩm chế biến sẵn, thực phẩm đóng hộp giúp giảm tình trạng viêm, đề kháng insulin.
• Hạn chế cafein: Tiêu thụ thực phẩm chứa caffeine có thể làm tăng nồng độ estrogen, làm trầm trọng các triệu chứng đa nang buồng trứng. Thay vào đó, chị em nên cân nhắc thay thế bằng các các loại trà thảo mộc, trà xanh giúp cải thiện tình trạng kháng insulin, hỗ trợ giảm cân.
• Thay đổi lối sống: Giảm cân giúp cải thiện đáng kể các triệu chứng nội chứng đa nang buồng trứng. Một nghiên cứu cho thấy, ngay cả khi chỉ giảm 5-10% cân nặng cũng có thể cải thiện quá trình rụng trứng, khả năng sinh sản và chu kỳ kinh nguyệt của phụ nữ mắc hội chứng buồng trứng đa nang. Bên cạnh đó, chị em nên xây dựng thói quen luyện tập thể thao như đi bộ, chạy bộ, yoga, ưu tiên các hoạt động chăm sóc bản thân… nhằm duy trì cân nặng ổn định, nâng cao sức khỏe, cải thiện đời sống tinh thần.
• Kiểm soát căng thẳng: Stress kéo dài làm tăng mức cortisol ảnh hưởng tiêu cực đến nội tiết và triệu chứng buồng trứng đa nang. Một số biện pháp kiểm soát căng thẳng hiệu quả như yoga, thiền định, hít thở sâu, nghỉ ngơi đầy đủ… giúp giảm cortisol, cải thiện sức khỏe.
• Tăng cường các loại thực phẩm chứa inositol: Hiện nay đây là loại thực phẩm được ghi nhận có hiệu quả trong điều trị hội chứng buồng trứng đa nang trong y khoa. Inositol là một loại vitamin nhóm B có tác dụng giảm tình trạng kháng insulin, giảm nồng độ testosterone, tăng tỷ lệ rụng trứng, giúp cải thiện tỷ lệ mang thai tự nhiên. Các loại thực phẩm chứa inositol gồm ngũ cốc, đậu, các loại hạt, trái cây, rau củ… Chị em có thể bổ sung liều inositol theo hướng dẫn của bác sĩ.

Thăm khám sớm nếu có dấu hiệu bất thường của đa nang buồng trứng

Hội chứng Buồng trứng đa nang, là bệnh mạn tính, do đó không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản mà còn liên quan đến các vấn đề tâm lý, bệnh lý nghiêm trọng ngay cả nhóm phụ nữ trẻ tuổi. Kế hoạch điều trị hội chứng đa nang buồng trứng cá thể hóa giúp kiểm soát hiệu quả các triệu chứng, phòng ngừa nguy cơ bệnh diễn tiến nặng ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản, thẩm mỹ và tinh thần của người bệnh.

Vì vậy nếu phụ nữ nhận chẩn đoán mắc hội chứng buồng trứng đa nang cần sớm đến khám và được tư vấn tình trạng bệnh lý, cách duy trì lối sống, sinh hoạt hay điều trị hiệu quả tại các trung tâm chuyên khoa. Bác sĩ chuyên khoa sẽ khai thác thông tin bệnh sử, các triệu chứng, thực hiện các xét nghiệm cần thiết để lập kế hoạch điều trị phù hợp.

>> Xem thêm:

• Siêu âm có phát hiện buồng trứng đa nang không? [GIẢI ĐÁP A-Z]
• Bị buồng trứng đa nang có nên quan hệ không?

Phụ nữ nên chú trọng chăm sóc sức khỏe bản thân bằng cách kiểm tra sức khỏe, khám phụ khoa định kỳ. Khi có những dấu hiệu sau, chị em nên đi khám càng sớm càng tốt:

• Trễ kinh, mất kinh nhưng không phải do mang thai.
• Xuất hiện các triệu chứng đa nang buồng trứng điển hình như lông phát triển quá mức, thường xuyên thấy quá đói hoặc quá khát, thừa cân, béo phì và khó duy trì cân nặng khỏe mạnh.
• Vợ chồng quan hệ đều đặn với tần suất 3-4 lần/tuần, không sử dụng bất kỳ biện pháp tránh thai mà không thụ thai trong vòng 1 năm.

Để đặt lịch thăm khám, tư vấn chi tiết buồng trứng đa nang có tự khỏi không cũng như quá trình điều trị hỗ trợ sinh sản với các bác sĩ, chuyên gia tại IVF Tâm Anh, quý khách hàng có thể liên hệ:

Trên đây là những thông tin giải đáp cho thắc mắc buồng trứng đa nang có tự khỏi được không mà nhiều chị em băn khoăn. Bác sĩ Phan Hà Minh Hạnh nhấn mạnh hội chứng đa nang buồng trứng không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản mà còn ảnh hưởng nhiều phương diện khác của sức khỏe thể chất và tinh thần. Vì vậy ngay khi phát hiện các bất thường nghi ngờ dấu hiệu PCOS, chị em cần nhanh chóng thăm khám phụ khoa tại các bệnh viện, cơ sở y tế uy tín để bác sĩ kiểm tra, sớm có hướng điều trị phù hợp.