Không ít người thắc mắc “tinh dịch, tinh trùng có mùi gì, vị gì? và nếu không có mùi thì có bất thường không? Thực tế, mùi và vị của tinh dịch có thể tiết lộ nhiều điều về sức khỏe sinh sản và lối sống của nam giới.
Bác sĩ Trương Nguyễn Minh Tuấn cho biết thực tế tinh trùng là một thành phần của tinh dịch và bản thân tinh trùng không có mùi riêng biệt. Ở trạng thái khỏe mạnh, mùi tinh dịch hơi giống amoniac hoặc chất tẩy nhẹ. Mùi này là kết quả của nhiều hợp chất tiết từ tuyến sinh dục nam (bao gồm các enzyme, protein, kẽm và các chất kiềm) và dễ bị thay đổi do các yếu tố như thói quen ăn uống, sinh hoạt, sức khỏe tổng thể quyết định. Tinh dịch được đánh giá bình thường khi: (1)
Mùi tinh trùng có thể thay đổi theo chế độ ăn uống, vệ sinh cơ thể, lượng nước uống mỗi ngày hoặc tần suất xuất tinh. Tuy nhiên nếu sự thay đổi kéo dài kèm các triệu chứng bất thường khác, đây có thể là dấu hiệu cảnh báo sức khỏe tiềm ẩn cần được thăm khám.
Những mùi tinh dịch bất thường phổ biến gồm: (2)
Tương tự mùi, vị tinh dịch có thể khác nhau tùy thuộc vào nhiều yếu tố như chế độ ăn uống, tình trạng sức khoẻ và thói quen sinh hoạt, tần suất xuất tinh của nam giới. Bác sĩ Trương Nguyễn Minh Tuấn cho biết vị phổ biến của tinh dịch là hơi mặn hoặc ngọt nhẹ do chứa các thành phần như canxi, kẽm, kali, enzyme, natri và đường fructose. Tinh dịch cũng có thể có vị đắng hoặc chát nhẹ nếu người nam hút thuốc lá, uống nhiều rượu bia, chất kích thích, tiêu thụ nhiều thực phẩm có mùi mạnh như gia vị, hành, tỏi… Trong trường hợp uống đủ nước và có chế độ ăn thanh đạm, tinh dịch sẽ có vị nhạt hoặc gần như không vị.
Tinh dịch cũng có thể mang vị đắng kèm mùi tanh hoặc mùi hoá chất do liên quan đến rối loạn tiêu hoá, nhiễm khuẩn hoặc mất cân bằng nội tiết.
Có nhiều nguyên nhân tác động đến mùi và vị tinh dịch, bao gồm yếu tố sinh hoạt, lối sống và bệnh lý. Những lý do phổ biến khiến tinh dịch thay đổi mùi bất thường có thể là: (3)
Đây là nguyên nhân hàng đầu khiến tinh dịch nam giới có mùi hôi bất thường, có thể kèm thay đổi màu sắc. Tác nhân gây ra hiện tượng tinh dịch có mùi khó chịu do viêm tuyến tiền liệt, bị nhiễm các bệnh truyền qua đường tình dục, lậu…
Chế độ ăn uống ảnh hưởng trực tiếp đến mùi và vị tinh dịch. Một số nhóm thực phẩm và đồ uống khiến mùi tinh dịch nồng hơn có thể kể đến như hành, tỏi, măng tây, cà ri; đạm động vật; cà phê, rượu bia, thức uống chứa caffein… Tình trạng này chỉ diễn ra tạm thời, không đáng lo ngại và nhanh chóng chấm dứt khi nam giới thay đổi chế độ ăn uống.
Lạm dụng các chất kích thích như hút thuốc lá, uống rượu bia cũng có thể gây biến đổi mùi tinh dịch. Thành phần trong các chất kích thích có thể dẫn đến mất cân bằng nồng độ pH, nội tiết, chức năng gan, thận, hệ quả là tinh dịch có mùi nồng, khó chịu.
Tinh dịch có mùi lạ còn có thể liên quan đến bệnh lý hệ thống như đái tháo đường, suy gan, thận khiến ảnh hưởng quá trình bài tiết, thay đổi mùi dịch tiết, bao gồm tinh dịch.
Nguyên nhân thường gặp nhất khiến tinh dịch có mùi đến từ việc vệ sinh không đúng cách khiến vi khuẩn hoặc mồ hôi tích tụ. Ngoài ra, khi tinh dịch khô lại, mùi sẽ đậm hơn do tiếp xúc với không khí.
Một số trường hợp tinh trùng lẫn nước tiểu hoặc dịch âm đạo sau quan hệ cũng có thể làm mùi thay đổi, thường là “đậm hơn” bình thường.
Tình trạng rối loạn nội tiết, nhiễm trùng bàng quang hoặc niệu đạo, mất cân bằng vi sinh vật vùng kín… có thể làm thay đổi mùi tinh dịch khi xuất ra. Những vấn đề này thường kèm theo triệu chứng tiểu buốt, đau khi xuất tinh, đổi màu tinh dịch hoặc sưng dương vật/bìu. Nếu có các dấu hiệu bất thường nêu trên, người nam cần nhanh chóng đến bệnh viện thăm khám sớm để tìm nguyên nhân, có hướng xử trí phù hợp.
Bảng so sánh mùi tinh dịch bình thường và bất thường (lưu ý các thông tin mang tính chất tham khảo, người nam cần thực hiện thăm khám và phương pháp cận lâm sàng theo chỉ định của bác sĩ để có chẩn đoán chính xác):
| Đặc điểm | Bình thường | Bất thường |
| Mùi | Mùi nhẹ, hơi giống amoniac hoặc chất tẩy, không hôi, không tanh. | Mùi tanh cá, hôi nồng, ngọt gắt hoặc mùi lạ kéo dài. |
| Màu sắc | Trắng đục như sữa, xám nhạt, hơi ngả vàng (tuỳ thuộc chế độ ăn uống và tần suất xuất tinh). | Ngả xanh, nâu thẫm, hồng hoặc lẫn vệt máu.
Màu tinh dịch loãng như nước. |
| Kết cấu | Sánh đặc như lòng trứng sống, có thể xuất hiện lợn cợn nhỏ như vụn cơm sau thời gian dài không xuất tinh, hoá lỏng trong tối đa 30 phút. | Tinh dịch quá loãng hoặc quá đặc, vón cục, không hóa lỏng sau 30 phút. |
Bác sĩ Trương Nguyễn Minh Tuấn lưu ý nếu tinh dịch có mùi bất thường kéo dài, đây có thể là dấu hiệu cảnh báo vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Trong những trường hợp sau, nam giới cần chủ động thăm khám bác sĩ:
Nếu nguyên nhân gây thay đổi mùi và vị tinh dịch liên quan đến yếu tố lối sống, chế độ ăn uống, nam giới có thể cải thiện bằng cách điều chỉnh thói quen sinh hoạt, chăm sóc cơ thể. Dưới đây là một số cách phổ biến giúp cải thiện mùi tinh dịch:
Tinh dịch không có mùi rõ rệt hoặc mùi rất nhẹ là hoàn toàn bình thường, không cần lo lắng. Thành phần chính của tinh dịch là nước, cùng một lượng nhỏ protein, enzyme, các khoáng chất và đường fructose, nên mùi thường rất nhẹ và dễ bị bỏ qua, thậm chí nhiều người còn không cảm nhận được mùi gì sau khi xuất tinh.
Khi tinh trùng có vị đắng, có thể do các nguyên nhân như chế độ ăn uống nhiều thực phẩm có vị cay, đắng, thiếu nước, hoặc cũng có thể là dấu hiệu tiềm ẩn của bệnh lý. Do đó nếu tình trạng tinh dịch có vị đắng kéo dài kèm các dấu hiệu bất thường, người nam cần đến bệnh viện, cơ sở y tế gần nhất để kiểm tra, loại trừ các bệnh lý, rối loạn chức năng trong cơ thể.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Trên đây là những thông tin giải đáp vấn đề tinh trùng có mùi gì mà nhiều người quan tâm. Để cải thiện chất lượng “tinh binh”, nam giới nên duy trì lối sống khoa học, lành mạnh, đồng thời thăm khám sức khỏe sinh sản định kỳ mỗi 6-12 tháng/lần. Tránh tự ý điều trị hoặc áp dụng mẹo dân gian chưa được kiểm chứng khi vùng kín và tinh dịch xuất hiện các dấu hiệu bất thường.
