Vảy nến là bệnh viêm da mãn tính liên quan đến yếu tố di truyền, miễn dịch và môi trường sống. Ở thể nhẹ, bệnh tuy không gây nguy hiểm đến tính mạng nhưng có thể ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người bệnh. Hãy cùng tìm hiểu những giải pháp cho bệnh vảy nến nhẹ qua chia sẻ của BSNT.BS.CKI Trần Thị Mỹ Linh, chuyên khoa Da liễu – Thẩm mỹ Da, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (Cơ sở P.Tân Sơn Hòa, Q.Tân Bình cũ) trong bài viết này.
Vảy nến được coi là thể nhẹ đến trung bình khi chỉ chiếm dưới 10% diện tích da cơ thể. Mục tiêu điều trị ở mức độ này là giảm đỏ da, bong vảy và cải thiện cảm giác khó chịu. Khi lựa chọn phương pháp điều trị, bác sĩ sẽ cân nhắc các yếu tố sau: (1)
Thông thường, bác sĩ ưu tiên thuốc bôi tại chỗ vì an toàn và dễ sử dụng. Nếu bệnh vảy nến nhẹ không cải thiện hoặc trở nên nặng, bác sĩ có thể xem xét các phương pháp mạnh hơn như quang trị liệu hoặc thuốc toàn thân.
Corticosteroid (steroid) là thuốc bôi ngoài da được sử dụng phổ biến trong điều trị vảy nến, đặc biệt hiệu quả với các trường hợp nhẹ và khu trú. Thuốc có tác dụng kháng viêm, giảm tăng sinh tế bào da, ức chế miễn dịch và co mạch.
Corticosteroid được phân làm 7 nhóm từ các mức độ nhẹ đến rất mạnh với các dạng bào chế như gel, cream, mỡ,.. Việc lựa chọn loại thuốc phù hợp phụ thuộc vào mức độ bệnh, vị trí tổn thương, độ tuổi và sở thích của người bệnh.
Tuy nhiên thuốc có thể gây tác dụng phụ nếu dùng lâu dài hoặc không đúng cách, như teo da, giãn mạch, rạn da, nổi mụn mủ hoặc rối loạn nội tiết.
Dẫn xuất vitamin D có tác dụng làm chậm sự phát triển quá mức của tế bào, giúp cải thiện tình trạng vảy nến nhẹ. Một số loại kem chứa hoạt chất này như calcipotriene hoặc calcitriol thường được bác sĩ kê đơn điều trị.
Thuốc có thể gây một số tác dụng phụ như kích ứng, ngứa, khô hoặc bong tróc da. Do hiệu quả không cao khi dùng riêng lẻ, nên vitamin D thường được kết hợp với corticoid để tăng tác dụng. Liều dùng tối đa được khuyến cáo là 50g/tuần cho trẻ em và 100g/tuần cho người lớn.
Thuốc ức chế calcineurin tại chỗ giúp ngăn chặn hoạt động của tế bào T và giảm sản xuất các chất gây viêm (cytokine), vốn là yếu tố quan trọng trong cơ chế hình thành bệnh. Hai loại thuốc thường được sử dụng là tacrolimus và pimecrolimus, đặc biệt hiệu quả trên vùng da mỏng như mặt hoặc các nếp gấp. Nhóm thuốc này còn giúp hạn chế tình trạng phụ thuộc corticoid khi phải dùng thuốc bôi trong thời gian dài (khoảng 4 tuần).
Axit salicylic có tác dụng làm mềm và loại bỏ lớp vảy dày, giúp da sạch hơn và hấp thu thuốc tốt hơn trong điều trị. Thuốc này thường được khuyến cáo dùng trong 8-16 tuần cho các trường hợp vảy nến nhẹ đến trung bình. Axit salicylic có thể được sử dụng riêng lẻ hoặc kết hợp với các thuốc bôi khác để tăng hiệu quả điều trị.
Tazarotene thuộc nhóm retinoid (dẫn xuất vitamin A), làm chậm sự phát triển của tế bào da và giảm viêm. Thuốc thường có dạng kem, gel hoặc bọt. Khi dùng, có thể gây đỏ, khô, rát da hoặc khiến da nhạy cảm hơn với ánh nắng. Lưu ý, phụ nữ đang mang thai hoặc có kế hoạch mang thai không nên dùng Tazarotene vì có thể gây ảnh hưởng đến thai nhi.
Anthralin giúp làm chậm sự tăng sinh quá mức của tế bào da, nhờ đó kiểm soát các tổn thương vảy nến. Thuốc có nhiều dạng bào chế khác nhau như dritho-scalp, drithocreme, micanol hoặc zithranol-RR.
Tuy nhiên, anthralin có thể gây kích ứng, đỏ da và để lại vết ố nâu trên da, tóc, quần áo hoặc ga giường. Vì vậy, người bệnh cần bôi thuốc đúng hướng dẫn của bác sĩ và tránh để thuốc dính lên vùng da lành.
Nhựa than đá là phương pháp điều trị đã được sử dụng lâu đời. Thuốc có thể ở dạng dầu gội, kem, gel hoặc mỡ bôi, giúp làm chậm sự phát triển của tế bào da, giảm bong vảy, ngứa và đỏ da. Dù mang lại hiệu quả nhưng nhựa than đá dễ gây kích ứng, làm da nhạy cảm với ánh nắng, có mùi khó chịu và có thể làm bẩn quần áo hoặc ga giường. Vì những lý do này, thuốc hiện nay ít được dùng trong điều trị.
Bên cạnh thuốc điều trị chính, bạn có thể kết hợp thêm một số biện pháp hỗ trợ như: dùng kem dưỡng ẩm để làm mềm da và giảm khô ngứa; sữa tắm dịu nhẹ để làm dịu da; thuốc bôi tiêu sừng (chứa axit salicylic, urê hoặc axit lactic) để làm bong lớp vảy dày; và thuốc bôi giảm ngứa (chứa calamine, hydrocortisone, menthol hoặc long não) để giảm cảm giác khó chịu.
Để đặt lịch khám, tư vấn, hướng dẫn điều trị với bác sĩ tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, quý khách hàng có thể liên hệ theo thông tin sau:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Tóm lại, bệnh vảy nến nhẹ có thể được kiểm soát tốt nếu điều trị đúng cách và chăm sóc da phù hợp. Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ tại các cơ sở bệnh viện uy tín để được hướng dẫn phác đồ điều trị riêng, giúp làn da khỏe mạnh và giảm tái phát.
