Viêm da mủ ở trẻ sơ sinh: Cha mẹ bé cần lưu ý điều gì?

Da trẻ sơ sinh rất mỏng manh, dễ bị tấn công bởi vi khuẩn, vi rút, nấm và các tác nhân kích ứng khác, dẫn đến tổn thương, viêm, xuất hiện các tình trạng như phát ban, mẩn đỏ và cả mụn mủ… Vậy viêm da mủ ở trẻ sơ sinh là gì? Tình trạng này có đáng lo ngại? Cha mẹ cần lưu ý những gì để bảo vệ làn da của bé? Hãy tìm hiểu qua bài viết sau.

Viêm da mủ ở trẻ sơ sinh là gì?

Viêm da mủ ở trẻ sơ sinh là một bệnh da hiếm gặp xuất hiện trong giai đoạn đầu đời của bé. Bệnh gây ra những đợt phát ban gồm nhiều mụn nước và mụn mủ nhỏ, rất ngứa. Những tổn thương này thường xuất hiện từng đợt, kéo dài rồi tự biến mất, nhưng có thể quay lại sau vài tuần.

Nguyên nhân gây viêm da mủ ở trẻ

Viêm da mủ ở trẻ thường do nhiễm trùng gây ra. Các tác nhân phổ biến gồm:

• Vi khuẩn: thường gặp nhất là tụ cầu vàng (Staphylococcus aureus) hoặc liên cầu tan máu beta nhóm A (Streptococcus pyogenes) ngoài ra có thể do xoắn khuẩn giang mai, vi khuẩn Listeria…
• Vi rút: một số loại vi rút như herpes simplex, thủy đậu (varicella-zoster) và cytomegalovirus (CMV) cũng có thể gây tổn thương mụn mủ trên da.
• Nấm: nấm Candida là nguyên nhân phổ biến gây viêm da mủ ở trẻ, thường xuất hiện ở những vùng da ẩm ướt. Ngoài ra, nấm Malassezia cũng có thể gây bệnh nấm mủ trên da.
• Ký sinh trùng: ghẻ (Sarcoptes scabiei) cũng có thể gây ra các mụn nước, mụn mủ nhỏ kèm ngứa dữ dội.

Nhận biết viêm da mủ ở trẻ sơ sinh

Tùy vào nguyên nhân, viêm da mủ ở trẻ sẽ có các biểu hiện khác nhau. Trong đó, viêm da mủ do tụ cầu vàng là loại phổ biến nhất. Ban đầu, các nốt mụn xuất hiện dưới dạng chấm đỏ phẳng, sau đó nhanh chóng chứa dịch và chuyển sang màu vàng hoặc trắng. Các mụn mủ này thường mọc thành từng cụm, mỗi đợt kéo dài khoảng 1-2 tuần và có thể tái phát sau 2-4 tuần.

Tổn thương thường gặp nhất ở lòng bàn tay và lòng bàn chân, nhưng đôi khi có thể lan ra mu bàn tay, mu bàn chân, cổ tay, mắt cá chân hoặc da đầu. Trẻ thường cảm thấy ngứa ngáy, khó chịu. Sau khi khỏi, vùng da bị mụn mủ có thể hơi sẫm màu tạm thời nhưng sẽ dần trở lại bình thường theo thời gian. (1)

Trẻ sơ sinh bị viêm da mủ có đáng lo ngại?

Khi thấy trẻ có những biểu hiện của viêm da mủ nhất là trong giai đoạn sơ sinh, cha mẹ cần đưa trẻ đến các cơ sở có chuyên khoa Nhi – Sơ sinh và Da liễu để được thăm khám sớm và điều trị kịp thời.

Phần lớn các trường hợp viêm da mủ ở trẻ sơ sinh có thể điều trị khỏi hoàn toàn nếu được chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như:

• Bội nhiễm vi khuẩn: Vi khuẩn lan rộng khiến tổn thương da nặng hơn, lâu lành.
• Mất nước: Do da bị tổn thương, rỉ dịch nhiều.
• Nhiễm trùng huyết: Vi khuẩn xâm nhập vào máu, có thể đe dọa tính mạng. (2)

Chẩn đoán viêm da mủ ở trẻ

Bác sĩ chẩn đoán chủ yếu dựa vào việc quan sát trực tiếp các tổn thương, đánh giá hình dạng, màu sắc và đặc điểm của mụn mủ. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thêm các xét nghiệm để xác định chính xác nguyên nhân.

Các xét nghiệm thường được thực hiện gồm soi phần dịch trong mụn mủ dưới kính hiển vi, nuôi cấy vi khuẩn và sinh thiết da nếu cần. Trong phòng thí nghiệm, bác sĩ có thể dùng các phương pháp như nhuộm Gram, nhuộm Giemsa, xét nghiệm phết tế bào Tzanck hoặc xét nghiệm với dung dịch kali hydroxit (KOH) để kiểm tra mẫu bệnh phẩm. Những xét nghiệm này giúp xác định loại vi khuẩn, nấm hay tế bào bất thường, từ đó chẩn đoán chính xác và lựa chọn hướng điều trị phù hợp cho trẻ. (3)

Điều trị viêm da mủ ở trẻ an toàn và hiệu quả

• Thuốc bôi ngoài da: Bác sĩ thường kê thuốc mỡ Mupirocin hoặc Acid fusidic để bôi trực tiếp lên vùng da bị tổn thương. Hai loại thuốc này có tác dụng diệt vi khuẩn tụ cầu – nguyên nhân thường gặp nhất gây viêm da mủ ở trẻ sơ sinh.
• Thuốc uống: Nếu tình trạng nhiễm trùng lan rộng hoặc tái phát nhiều lần, bác sĩ có thể chỉ định kháng sinh đường uống như Cephalosporin, Azithromycin hoặc Amoxicillin kết hợp Cloxacillin. Trẻ cần được dùng thuốc đúng liều và đủ thời gian, thường trong khoảng 10-15 ngày, để đạt hiệu quả tốt nhất.
• Xử trí tình trạng nhiễm khuẩn trong mũi: Vi khuẩn tồn tại ở mũi có thể là yếu tố góp phần gây tái phát các đợt viêm da mủ, do đó ba mẹ nên đưa bé đến khám với bác sĩ tai mũi họng để được kiểm tra và điều trị nếu có nhiễm khuẩn.
• Viêm da mủ do tụ cầu kháng thuốc (MRSA): Hiện nay, tụ cầu vàng kháng methicillin (MRSA) là nguyên nhân khá phổ biến gây viêm da mủ tái phát. Với những trường hợp mắc phải ngoài cộng đồng, bác sĩ sẽ cân nhắc điều trị bằng thuốc cephalosporin. Tuy nhiên, nếu nhiễm MRSA trong bệnh viện, trẻ có thể cần được chỉ định kháng sinh phổ mạnh hơn như Vancomycin hoặc Linezolid.
• Điều trị các bệnh da khác đi kèm: Nếu có các bệnh da kèm theo như viêm da dị ứng hay mề đay ngứa, trẻ cần được điều trị song song, kiểm soát tốt những bệnh này để giảm nguy cơ viêm da mủ tái phát.

Tìm hiểu thêm: Làm sao để dùng thuốc bôi trị viêm da mủ cho hợp lý?

Phòng ngừa viêm da mủ ở trẻ

• Giữ da trẻ luôn sạch và khô.
• Tắm trẻ bằng nước ấm, rửa nhẹ vùng da tổn thương bằng nước muối sinh lý hoặc xà phòng dịu nhẹ, sau đó lau khô.
• Cho trẻ mặc quần áo cotton mềm, rộng rãi, thoáng khí để da thoải mái và hạn chế đổ mồ hôi.
• Tránh để da trẻ quá ẩm ướt.
• Cắt móng tay trẻ thường xuyên; có thể đeo găng tay hoặc tất, đặc biệt vào ban đêm, để ngăn trẻ gãi gây trầy xước da.
• Giữ môi trường sống mát mẻ giúp giảm ngứa và hạn chế vi khuẩn phát triển.
• Chú ý dinh dưỡng; đặc biệt trẻ suy dinh dưỡng cần được theo dõi sức khỏe tổng thể dưới sự hướng dẫn của bác sĩ.
• Khi trẻ có triệu chứng viêm da, ba mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để kiểm tra và điều trị, tránh tự nặn mụn hoặc chà xát mạnh vào vùng da bị tổn thương.
• Phụ huynh cần rửa tay sạch trước và sau khi chăm sóc trẻ, tránh dùng chung chăn, quần áo hoặc tiếp xúc trực tiếp với mủ và da của người bị viêm da.
• Sử dụng thuốc giảm ngứa hoặc thuốc điều trị theo chỉ định của bác sĩ để trẻ thoải mái và hạn chế tái phát.

Để đặt lịch khám, tư vấn, điều trị viêm da mủ ở trẻ sơ sinh tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, quý khách hàng có thể liên hệ theo thông tin sau:

Viêm da mủ ở trẻ sơ sinh hoàn toàn có thể điều trị khỏi nếu được phát hiện sớm và chăm sóc đúng cách. Cha mẹ cần chú ý giữ vệ sinh da cho trẻ, tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ và không tự ý dùng thuốc để tránh biến chứng nguy hiểm.