Bệnh gan là một trong những vấn đề sức khỏe phổ biến, ảnh hướng đến nhiều người trên toàn thế giới. Nhiều trường hợp bệnh gan có thể gây ra biến chứng nguy hiểm và đe dọa đến tính mạng nếu không được phát hiện và điều trị sớm. Vậy bệnh gan có lây không và lây qua đường nào?
Bệnh gan gồm nhiều nhóm bệnh khác nhau, mỗi nhóm đều có nguyên nhân và mức độ ảnh hưởng riêng. Một số bệnh có thể lây từ người này sang người khác nhưng cũng có bệnh không có khả năng lây nhiễm. Do đó, việc hiểu rõ bệnh gan có lây nhiễm không giúp mỗi người chủ động phòng ngừa và tránh nhầm lẫn không cần thiết.
Nhìn chung, các bệnh gan do virus như viêm gan B hoặc viêm gan C có khả năng lây nhiễm. Ngược lại, những bệnh gan không do virus như gan nhiễm mỡ, bệnh gan do rượu hoặc bệnh gan do yếu tố di truyền thì không phảibệnh truyền nhiễm. Vì vậy, để trả lời cho câu hỏi bệnh gan có lây truyền không, người bệnh cần xác định rõ nguyên nhân gây bệnh là dođâu.
Các bệnh gan có khả năng lây nhiễm là viêm gan do virus. Đây là nhóm bệnh khá phổ biến và có thể lây truyền qua nhiều con đường khác nhau. Vì vậy, mỗi người cần hiểu rõ bệnh gan lây qua đường nào để phòng tránh hiệu quả. (1)
Viêm gan B do virus HBV gây ra; không lây qua đường ăn uống, hô hấp hoặc các tiếp xúc thông thường như bắt tay, ôm hoặc dùng chung đồ dùng cá nhân.
Viêm gan B chủ yếu lây qua ba con đường chính:
Viêm gan C do virus HCV gây ra và cũng như viêm gan B, không lây qua đường ăn uống, không lây qua nước bọt hay các tiếp xúc thông thường.
Viêm gan C chủ yếu lây qua đường máu:
Ngoài ra, viêm gan A và E lây qua đường tiêu hóa khi người bệnh ăn những thực phẩm nhiễm virus, uống hay tiếp xúc với nguồn nước bị nhiễm khuẩn. Tuy nhiên, viêm gan A và E thường không gây tổn thương gan kéo dài.
Biện pháp phòng bệnh chủ yếu tập trung vào:
Không phải tất cả các bệnh lý về gan đều có khả năng lây nhiễm. Phần lớn bệnh gan thường gặp hiện nay thuộc nhóm không lây truyền. Những bệnh này xuất phát từ lối sống, chế độ ăn uống, rối loạn chuyển hóa hoặc yếu tố di truyền chứ không phải do virus.
Gan nhiễm mỡ là tình trạng mỡ tích tụ nhiều quá mức trong gan. Bệnh xuất phát từ chế độ ăn nhiều chất béo, nhiều đường hay tình trạng thừa cân, béo phì, lối sống ít vận động hoặc do rối loạn chuyển hóa như tiểu đường.
Bệnh gan do rượu là tình trạng gan bị tổn thương do tiếp xúc với lượng lớn rượu bia trong thời gian dài khiến tế bào gan bị tổn thương và gây suy giảm chức năng. Đây là bệnh không lây qua tiếp xúc, ăn uống hay hô hấp. Người bệnh cần hạn chế uống rượu bia và các loại đồ uống có cồn để phòng bệnh, bảo vệ gan khỏe mạnh.
Ngoài ra, các bệnh gan tự miễn và bệnh gan di truyền đều do rối loạn miễn dịch hoặc yếu tố di truyền nên không lây nhiễm qua bất kỳ con đường nào. Vì vậy, khi người bệnh thắc mắc bệnh gan có lây qua đường ăn uống không, bệnh gan có lây qua đường hô hấp không hay bệnh gan có lây qua đường nước bọt không, có thể hiểu rằng chỉ một số bệnh gan do virus mới có khả năng lây và mỗi loại đều có đặc trưng riêng. Các bệnh gan do rượu, gan nhiễm mỡ hay gan di truyền, tự miễn đều không lây nhiễm.
Dù mắc bệnh lý gan nào, người bệnh đều cần chú ý theo dõi chức năng gan, xây dựng lối sống khoa học, lành mạnh và tuân thủ hướng dẫn từ bác sĩ. Những biện pháp sau đây sẽ giúp hỗ trợ gan hoạt động tốt hơn và hạn chế tiến triển của bệnh.
Người bệnh tham khảo một số thay đổi nhỏ trong lối sống và chế độ ăn hằng ngày sau, có thể giúp cải thiện chức năng gan:
Xét nghiệm chức năng gan định kỳ giúp phát hiện sớm những thay đổi bất thường. Người bệnh nên đi khám nếu cảm thấy mệt mỏi, vàng da, chán ăn hoặc đầy bụng thường xuyên. Bên cạnh đó, việc tiêm vắc xin viêm gan A và viêm gan B cũng giúp giảm nguy cơ nhiễm virus và phòng ngừa lây bệnh gan.
Người bệnh cần tuân thủ theo kế hoạch điều trị để hỗ trợ gan mau hồi phục. Việc này bao gồm cả uống thuốc theo đúng chỉ định của bác sĩ và không được tự ý thay đổi liều. Ngoài ra, người bệnh cũng không nên sử dụng thuốc bổ gan hoặc thuốc nam khi chưa được kiểm chứng. Bác sĩ sẽ thực hiện các xét nghiệm định kỳ để theo dõi tiến triển bệnh và điều chỉnh hướng điều trị khi cần.
Chế độ sinh hoạt của người bệnh cũng cần điều chỉnh cho phù hợp như nghỉ ngơi đủ và hạn chế các loại đồ uống có cồn. Với bệnh gan có khả năng lây nhiễm, mỗi người cần tránh tiếp xúc với máu hay dùng chung các đồ vật, dụng cụ có dính máu… Còn đối với bệnh gan không lây, người bệnh có thể sinh hoạt bình thường mà không lo nguy cơ truyền nhiễm.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Tóm lại, không phải tất cả bệnh gan đều lây từ người này sang người khác. Tuy nhiên, việc hiểu rõ bệnh gan có lây không, bệnh gan do virus (viêm gan C, viêm gan D) sẽ có khả năng lây qua các con đường như dịch tiết, truyền máu, quan hệ tình dục… giúp mỗi người biết cách phòng ngừa và chăm sóc sức khỏe tiêu hóa đúng cách. Nếu xuất hiện các triệu chứng bất thường, người bệnh nên đi khám tại bệnh viện hoặc cơ sở y tế gần nhất để được chẩn đoán và hướng điều trị phù hợp.
