Đa ối có nên mổ sớm không là thắc mắc chung của nhiều mẹ bầu khi nghe chẩn đoán tình trạng này. BS.CKI Ừng Quốc Thường, Bác sĩ Trung tâm Sản Phụ khoa Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM chia sẻ, thai kỳ có đa ối vẫn có thể chờ cơn chuyển dạ tự nhiên để sinh thường, nhưng có một số yếu tố làm tăng nguy cơ buộc phải mổ lấy thai để đảm bảo an toàn cho cả hai mẹ con. Chi tiết có trong bài viết dưới đây.
Đa ối là tình trạng lượng nước ối dư thừa trong xoang ối, có thể gặp ở khoảng 1-4% các trường hợp mang thai. Phần lớn các trường hợp đa ối không rõ nguyên nhân, một số trường hợp có thể xuất phát từ các nguyên nhân như bệnh lý đái tháo đường ở mẹ trước hoặc trong khi mang thai; mẹ mang đa thai và hội chứng truyền máu song thai; các bất thường về mặt giải phẫu bào thai; các rối loạn di truyền như hội chứng Down, Edwards, Patau. (1)
Ngoài ra, đa ối còn có thể do tình trạng thiếu máu bào thai; bất tương hợp yếu tố Rhesus giữa mẹ và thai nhi; mẹ bị rối loạn chuyển hóa (như tăng canxi máu); tình trạng nhiễm trùng bào thai (giang mai, rubella, toxoplasma, parvovirus, CMV) và một số bệnh lý hiếm gặp khác (hội chứng Dandy Walker, Bartter).
Đa ối thường xảy ra vào tam cá nguyệt thứ hai và thứ ba, sớm nhất là ở tuần thứ 16 của thai kỳ. Tình trạng này làm tăng tỷ lệ bệnh tật và tử vong ở thai nhi và trẻ sơ sinh, cụ thể là:
Tuy nhiên, mẹ bầu cũng không nên quá hoang mang và lo lắng bởi các biến chứng của đa ối khá hiếm gặp. Phần lớn các trường hợp đa ối ở mức độ nhẹ, chỉ cần điều trị theo dõi. Những trường hợp đa ối mức độ trung bình hoặc nặng, bác sĩ sẽ có chỉ định can thiệp thích hợp, cân nhắc chọc ối trong tình huống cần thiết để rút bớt lượng nước ối dư thừa ra ngoài. Có thể sử dụng corticosteroids hỗ trợ trưởng thành phổi thai nhi trong tình huống mẹ có nguy cơ chuyển dạ sinh non trước 34 tuần. Quan trọng nhất cần xác định nguyên nhân gây đa ối để có kế hoạch chăm sóc và theo dõi thai kỳ chặt chẽ. (2)
Bác sĩ Quốc Thường cho biết, mục tiêu của điều trị đa ối là ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra đe dọa thai nhi, cũng như giảm bớt các triệu chứng khó chịu ở mẹ do lượng nước ối dư thừa. Tiên lượng của một thai kỳ đa ối phụ thuộc vào mức độ cũng như nguyên nhân gây bệnh. Phần lớn các trường hợp đa ối ở mức độ nhẹ và không rõ nguyên nhân có tiên lượng tốt.
Tình trạng đa ối thường xảy ra trong tam cá nguyệt thứ hai và thứ ba của thai kỳ nên nhiều mẹ bầu thắc mắc liệu đa ối có nên mổ sớm không. Bác sĩ Quốc Thường chia sẻ, thai kỳ có đa ối nên sinh thường hay sinh mổ tùy thuộc vào từng trường hợp cụ thể khi xem xét giữa lợi ích và nguy cơ của cuộc sinh.
Đa ối đơn thuần không phải là chỉ định của mổ lấy thai. Sinh thường vẫn là ưu tiên đối với các trường hợp thai kỳ có đa ối, ngoại trừ các trường hợp có các yếu tố khác kèm theo không thuận lợi cho việc theo dõi sanh thường như ngôi bất thường, nhau bong non, sa dây rốn,…
Sinh mổ được xem là lựa chọn sinh con cuối cùng để đảm bảo an toàn cho mẹ và thai nhi. Khi thai kỳ có chẩn đoán đa ối, bác sĩ sẽ lên kế hoạch chăm sóc và theo dõi sát sao tình trạng dư thừa nước ối đến ngày dự sinh. Tùy từng trường hợp cụ thể mà bác sĩ sẽ tư vấn cho mẹ nên sinh thường hay sinh mổ để đảm bảo an toàn. Sinh mổ chỉ nên là chỉ định của bác sĩ, không nên xuất phát từ mong muốn của mẹ bầu hay gia đình.
Các trường hợp thai kỳ có đa ối nên sinh mổ gồm:
Để xác định phương pháp sinh con phù hợp và an toàn, ngay khi có chẩn đoán đa ối mẹ bầu nên lựa chọn cơ sở y tế uy tín, có bác sĩ Sản khoa giỏi để được lên kế hoạch chăm sóc và theo dõi sát sao đến ngày dự sinh. Cân nhắc giữa lợi ích và rủi ro của các phương pháp sinh, bác sĩ sẽ tư vấn và chỉ định cho mẹ phương pháp phù hợp để đảm bảo an toàn cho cả hai mẹ con.
Khi có chẩn đoán thai kỳ đa ối, mẹ bầu cần tuân thủ lịch khám thai và các xét nghiệm kiểm tra được bác sĩ chỉ định để theo dõi chặt chẽ sức khỏe mẹ và thai nhi trong suốt thai kỳ. Nếu có bất kỳ dấu hiệu nào gây lo lắng như khó thở hoặc không thở được, khó tiêu, táo bón, sưng ở chi dưới, thỉnh thoảng có cơn co thắt tử cung… mẹ hãy lập tức đến ngay cơ sở y tế để được bác sĩ kiểm tra và can thiệp điều trị kịp thời.
Bên cạnh đó, mẹ cần xây dựng chế độ ăn uống khoa học, bổ sung đầy đủ chất dinh dưỡng cần thiết, giảm lượng muối trong khẩu phần ăn hàng ngày, uống đủ nước. Không nên quá lo lắng hoặc căng thẳng bởi có thể ảnh hưởng đến sức khỏe và sự phát triển của thai nhi. Dành thời gian nghỉ ngơi nhiều hơn, có thể cân nhắc nghỉ thai sản sớm để đảm bảo an toàn cho cả mẹ và thai nhi.
>>> Xem thêm: Chế độ dinh dưỡng cho bà bầu trong 9 tháng mang thai
Dựa theo chỉ số nước ối (Amniotic Fluid Index – AFI), đa ối được phân loại thành ba nhóm theo mức độ nghiêm trọng là đa ối nhẹ (AFI từ 25-30cm), đa ối vừa (30,1-35cm) và đa ối nặng (≥35,1cm). (3)
Trường hợp đa ối nặng, mẹ bầu có thể xuất hiện các triệu chứng nguy hiểm như khó thở hoặc không thở được, tức ngực, bụng to nhanh… bác sĩ có thể chỉ định mẹ nhập viện để được theo dõi liên tục. Mẹ có thể được chọc ối để rút bớt lượng nước ối dư thừa ra ngoài, giảm thiểu nguy cơ biến chứng cũng như các triệu chứng khó chịu do đa ối gây ra. Tuy nhiên, thủ thuật chọc ối tiềm ẩn một số tai biến như vỡ ối, nhiễm trùng ối… nên chỉ được thực hiện khi có sự đồng ý của mẹ bầu.
Như đã chia sẻ, mẹ bầu bị đa ối thì sinh thường vẫn là phương pháp được ưu tiên lựa chọn nếu không có các yếu tố cần sinh mổ như đã liệt kê ở trên. Tuy nhiên, khi nhận thấy các yếu tố nguy cơ có thể gây nguy hiểm nếu mẹ sinh thường, bác sĩ sẽ chỉ định sinh mổ để đảm bảo an toàn cho cả hai mẹ con.
Trung tâm Sản Phụ khoa Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh quy tụ đội ngũ chuyên gia – bác sĩ giỏi chuyên môn, giàu kinh nghiệm, sở hữu hệ thống máy móc hiện đại, phác đồ chuyên sâu và cá thể hóa, phối hợp chặt chẽ cùng các chuyên khoa khác trong bệnh viện như Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh, Trung tâm Xét nghiệm, Trung tâm Sơ sinh, Trung tâm Gây mê hồi sức… tùy vào từng trường hợp đa ối cụ thể mà bác sĩ sẽ có hướng dẫn theo dõi hoặc điều trị thích hợp đến ngày dự sinh. Sau đó, cân nhắc giữa các yếu tố lợi ích và nguy cơ mà bác sĩ sẽ tư vấn cho mẹ đa ối có nên mổ sớm không hay đợi cơn chuyển dạ tự nhiên sinh thường để mang lại nhiều lợi ích cho cả mẹ và thai nhi.
Để đặt hẹn thăm khám và tư vấn với các chuyên gia – bác sĩ Sản Phụ khoa tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, mẹ bầu vui lòng liên hệ đến:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Hy vọng qua bài viết này mẹ bầu đã nắm được đa ối có nên mổ sớm không. Tóm lại, sinh thường hay sinh mổ chỉ nên là chỉ định của bác sĩ, không nên xuất phát từ mong muốn của mẹ bầu hay gia đình. Nếu có bất kỳ lo lắng nào về tình trạng đa ối khi mang thai, mẹ có thể đến ngay Trung tâm Sản Phụ khoa Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh để được các chuyên gia – bác sĩ giỏi tư vấn và hướng dẫn kế hoạch chăm sóc, theo dõi thai kỳ khỏe mạnh!
