Xạ trị ung thư buồng trứng thường không phải phương pháp điều trị chính, vì được đánh giá không hiệu quả. Vậy nguyên nhân do đâu? Có trường hợp nào người bệnh ung thư buồng trứng được chỉ định xạ trị không? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết sau.
Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi BS.CKII Nguyễn Thế Hiển, Trưởng khoa Xạ trị, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh.
Xạ trị không phải là phương pháp chính trong điều trị ung thư buồng trứng, chỉ được chỉ định trong một số trường hợp đặc biệt, nguyên nhân do:
Phương pháp điều trị chính của ung thư buồng trứng là phẫu thuật, có thể kết hợp với hóa trị. Trong một số ít trường hợp, người bệnh có thể được xạ trị để điều trị giảm nhẹ hoặc không thể điều trị bằng phương pháp khác.
Rất hiếm khi người bệnh được chỉ định xạ trị ung thư buồng trứng, như để cố gắng thu nhỏ khối u hoặc điều trị triệu chứng (xạ trị giảm nhẹ), ví dụ giảm đau do khối u di căn xương, giảm chảy máu, chèn ép vùng chậu, kiểm soát di căn não, di căn phổi đơn ổ…
Tùy tình huống cụ thể (tái phát, di căn đơn ổ, giảm nhẹ triệu chứng), bác sĩ sẽ chọn kỹ thuật phù hợp để cân bằng hiệu quả và hạn chế tác dụng phụ:
Xạ trị điều biến liều có thể được sử dụng để điều trị cho tất cả các loại ung thư, đặc biệt là các khối u gần các cơ quan mô lành quan trọng. IMRT sử dụng hệ thống định vị chùm tia bức xạ hiện đại kết hợp với kế hoạch xạ trị được tính toán chi tiết, giúp phân bố liều chính xác theo kích thước và hình dạng khối u.
Xạ trị cung điều biến thể tích là kỹ thuật tiên tiến hơn của kỹ thuật xạ trị điều biến liều IMRT. VMAT nhắm chính xác và giảm phơi nhiễm bức xạ lên các mô lành xung quanh tốt hơn IMRT. VMAT có thể dễ dàng thay đổi hình dạng và kích thước chùm tia liên tục bằng trường chiếu dạng cung tròn 360° mà không cần dừng máy. Điều này giúp việc phân bố liều xạ đồng nhất hơn và rút ngắn thời gian điều trị hơn.
Xạ phẫu định vị thân SBRT cho phép cung cấp liều xạ một cách cô đặc và chính xác giúp cung cấp một liều xạ trị rất cao vào khối u, giảm tổng liều xạ. SBRT giúp xạ trị chính xác liều cao vào ổ di căn nhỏ (ví dụ hạch đơn lẻ, di căn gan/phổi/bụng giới hạn).
Quy trình xạ trị ung thư buồng trứng khá giống các loại ung thư khác, nhưng có những điểm đặc thù vì vùng bụng – chậu rộng, nhiều cơ quan nhạy cảm. Do đó, quy trình xạ trị có thể gồm:
Kết quả của xạ trị trong ung thư buồng trứng rất khác nhau, vì đây không phải là phương pháp điều trị chuẩn. Hiện, xạ trị ung thư buồng trứng không kéo dài thời gian sống rõ ràng ở đa số người bệnh, nhưng có thể giúp kiểm soát khối u tốt và cải thiện chất lượng sống trong một số trường hợp (tái phát khu trú, di căn ít ổ, điều trị giảm nhẹ). (2)
Xạ trị vùng bụng – chậu có thể xuất hiện 1 hoặc nhiều tác dụng phụ như:
Chi phí xạ trị ung thư buồng trứng tại mỗi cơ sở y tế sẽ khác nhau, có thể do nhiều yếu tố như chất lượng dịch vụ, mức độ tiên tiến hệ thống thiết bị, phác đồ điều trị cụ thể… Do đó, người bệnh nên đến khám tại cơ sở y tế và tư vấn trực tiếp với bác sĩ để được giải đáp chính xác nhất.
Tác dụng phụ của xạ trị ung thư thường kéo dài vài tuần kể từ khi kết thúc xạ trị. Tùy thuộc vào nhiều yếu tố như tổng trạng người bệnh, cơ quan xạ trị, tổng liều xạ… mà thời gian kéo dài của tác dụng phụ có thể khác nhau ở mỗi người bệnh.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Tóm lại, xạ trị ung thư buồng trứng không phải là lựa chọn được ưu tiên trong điều trị ung thư buồng trứng do không hiệu quả bằng các phương pháp phẫu thuật hay hóa trị. Tuy nhiên, một số ít trường hợp người bệnh có thể được chỉ định xạ trị giảm nhẹ hoặc không thể điều trị bằng phương pháp khác.
