Chụp X quang cột sống cổ chếch 3/4 thực hiện như thế nào?

Chụp X quang cột sống cổ chếch 3/4 là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh hiện đại giúp bác sĩ quan sát rõ nét cấu trúc xương và các khớp trong vùng cột sống cổ, từ đó phát hiện sớm các dấu hiệu bệnh lý cột sống cổ. Vậy khi nào cần chụp? Quy trình chụp ra sao?

Chụp X quang cột sống cổ chếch 3/4 là gì?

Chụp X quang cột sống cổ chếch 3/4 (chếch hai bên) là kỹ thuật hình ảnh tiên tiến được áp dụng phổ biến để chẩn đoán, phát hiện sớm các bất thường liên quan đến bệnh lý, chấn thương cột sống cổ như gai xương, thoái hóa, gãy đốt sống cổ, dính cổ hoặc trượt đốt sống.

Với kỹ thuật này, người bệnh được yêu cầu đứng hoặc ngồi trước giá phim, xoay người và nghiêng đầu một góc khoảng 15-20 độ so với máy chụp để tia X đi qua vùng cổ một cách chính xác. Nhờ đó, bác sĩ có thể quan sát được chi tiết các lỗ liên hợp, khe khớp và cấu trúc các đốt sống mà phim X quang thẳng hoặc nghiêng thông thường khó đánh giá đầy đủ.

So với CT hay MRI, chụp X quang cột sống cổ có ưu thế hơn về thời gian thực hiện nhanh chóng, chi phí thấp, ít xâm lấn.

Khi nào được chỉ định chụp X quang cột sống cổ chếch 3/4?

X quang cột sống cổ chếch 3/4 là phương tiện chẩn đoán ban đầu giúp bác sĩ đánh giá các tổn thương xương, tình trạng thoái hóa và những thay đổi cấu trúc của cột sống cổ. Một số trường hợp thường được chỉ định bao gồm:

• Dị tật bẩm sinh vùng cổ như thừa đốt sống cổ, dính hai đốt sống cổ hoặc rối loạn chuyển tiếp dẫn đến dị dạng cột cốt cổ,…
• Thoái hóa cột sống cổ, đặc biệt khi cần đánh giá tình trạng gai xương hoặc biến đổi ở các khớp liên đốt.
• Chấn thương vùng cổ do tai nạn giao thông, tai nạn lao động, ngã cao hoặc chấn thương khi chơi thể thao.
• Chấn thương cột sống cổ nghi ngờ trật cổ, gãy qua eo C2, rạn xương, trật khớp, tổn thương mỏm nha,…
• Đau cổ kéo dài hoặc tái phát nhiều lần không rõ nguyên nhân, đã loại trừ các tổn thương cơ học ở đốt sống cổ.
• Hẹp ống sống cổ hoặc hẹp lỗ liên hợp thần kinh, gây đau lan xuống vai, cánh tay hoặc tê bì chi trên.
• Theo dõi sau điều trị các bệnh lý cột sống cổ nhằm đánh giá hiệu quả điều trị bảo tồn hoặc kết quả can thiệp phẫu thuật.

Mặc dù là kỹ thuật an toàn và ít xâm lấn, chụp X quang cột sống cổ chếch hai bên vẫn cần được cân nhắc trong một số trường hợp sau:

• Trẻ em
• Phụ nữ có thai, đặc biệt trong 3 tháng đầu
• Người bệnh đau nhiều, chấn thương nặng, mất ý thức,…không thể giữ nguyên tư thế trong suốt quá trình chụp.

Quy trình chụp X quang cột sống cổ tư thế chếch 3/4

Quy trình chụp X quang cột sống cổ chếch 3/4 khá đơn giản, diễn ra nhanh trong khoảng 5 đến 10 phút (bao gồm cả chuẩn bị và chụp).

1. Chuẩn bị trước khi chụp

Trước khi thực hiện, kỹ thuật viên sẽ kiểm tra thông tin trên phiếu chỉ định và hướng dẫn người bệnh đến phòng chụp. Người bệnh được yêu cầu tháo bỏ trang sức, vật dụng kim loại ở vùng đầu, cổ và vai như dây chuyền, khuyên tai, kẹp tóc hoặc các phụ kiện khác nhằm tránh tạo ảnh giả trên phim.

Trong một số trường hợp, người bệnh cần thay trang phục chuyên dụng hoặc cởi áo để lộ vùng cổ – vai nhằm đảm bảo chất lượng hình ảnh.

2. Tư thế người bệnh

• Người bệnh có thể đứng hoặc ngồi thẳng lưng trước giá đặt phim, hai tay để dọc theo cơ thể
• Ngửa cằm, xoay nghiêng người khoảng 15-20 độ về phía bóng tia X
• Duy trì tư thế trong suốt quá trình chụp, hạn chế nuốt hoặc cử động cổ

3. Tiến trình chụp

• Kỹ thuật viên điều chỉnh bóng tia X chiếu ngang vuông góc với giá phim
• Khoảng cách giữa bóng phim và người bệnh khoảng 1m
• Kỹ thuật viên quan sát nút bấm trên tủ điều khiển, tiếp đến quan sát người bệnh qua kính và ấn nút phát tia X để tiến hành chụp
• Tùy theo chỉ định, người bệnh có thể được yêu cầu chụp cả hai bên (chếch 3/4 phải và chếch 3/4 trái)

Quá trình chụp diễn ra nhanh chóng, ít xâm lấn, không gây đau và người bệnh có thể về ngay sau khi chụp.

4. Kết quả và đánh giá

Hình chụp X quang đạt yêu cầu cần đảm bảo đầy đủ các tiêu chí sau:

• Thấy rõ lỗ tiếp hợp bên cần chụp, có hình lỗ chìa khóa
• Thấy rõ đốt sống cổ C1 đến C7 và các khe khớp
• Đảm bảo độ nét, tương phản, không xước
• Có đầy đủ thông tin họ tên người bệnh, dấu P (phải), T (trái) và ngày tháng năm chụp

Kết quả chụp thường có ngay trong khoảng 15 – 20 phút, bác sĩ chẩn đoán hình ảnh sẽ đọc kết quả và đánh giá các dấu hiệu bất thường như thoái hóa, gai xương, hẹp lỗ liên hợp, trượt đốt sống, gãy xương hoặc các tổn thương khác. Kết quả sẽ được gửi cho bác sĩ điều trị để kết hợp với triệu chứng lâm sàng, từ đó đưa ra chẩn đoán và hướng xử trí phù hợp cho người bệnh.

Chụp X quang cột sống cổ chếch 3/4 là kỹ thuật chẩn đoán an toàn, nhanh chóng giúp bác sĩ quan sát rõ đường đi của rễ thần kinh và các biến dạng nhỏ mà tư thế thông thường khó thể hiện được. Nếu nhận thấy các triệu chứng như đau cổ kéo dài không rõ nguyên nhân, hạn chế vận động cổ hoặc tê bì chi trên, hãy đến thăm khám tại các cơ sở, chuyên khoa uy tín để được tư vấn, chỉ định phương pháp chẩn đoán phù hợp.